03 میزان 1397

RSS Facebook

اعلانات

خبر های جدید

Youtube Player

khantry design

اعلانات


فرهنگی

راديو آزادى ساعت ٣ بعد از ظهر ١٣ جدى

گزارش:

            روابط امريکا با پاکستان در چند سال اخير به بحرانى ترين سطح خود رسيده، پس از حملات تروريستى يازدهم سپتمبر سال ٢٠٠١ يک تغيير  بزرگ در پاليسى امريکا در مقابل پاکستان وارد شد، اما حالا پاکستان و امريکا از يکديگر خود آنقدر توقع ندارند و ميخواهند همين روابط را در يک محدود قرار بدهند.

             خبرگزارى اسوشيتد پرس گذشته و آينده روابط امريکا و پاکستان را به بررسى گرفته که جزئيات اين موضوع را همکار ما جاويد نعيمى تقديم ميکند.

             مقامات پاکستانى و امريکايى از تغييرات بر روابط دو جانبه خود خبر ميدهند. اين تغيير پاليسى بدنبال بحران ديپلوماتيک در يک سال گذشته ايجاد شده است. خبرگزارى اسوشيتد پرس  گزارش داده که عدم همکارى پاکستان با اهداف امريکا براى  بر قرارى صلح و ثبات در افغانستان و پاکستان و سرکوبى تندروان اسلامى با مشکل روبرو شده است. براى پاکستان همکارى در مبارزه با تروريزم کمک هاى مليارد ها دالرى را به همراه داشته، اما حال پاکستان تمايل دارد تا از نظر دريافت کمک ها خيلى وابسته نباشد و هم زياد زير فشار قرار نگيرد. اما براى امريکا کاهش برنامه پُر مصرف نظامى و اقتصادى که با انتظارات اين کشور همراه نشده، شايد با همکارى کم پاکستان براى پايان دادن به جنگ افغانستان همراه شود. مقامات امريکايى و پاکستانى گفته اند که کشته شدن بيست و چار تن از عساکر پاکستانى در نتيجه حمله هوايى ناتو در ماه نوامبر و عدم معذرت خواهى  امريکا از اين موضوع تغيير دهنده بازى در روابط هر دو کشور بوده باعث بى اعتمادى و رنجش هر دو جانب شده است. مقامات نظامى و ملکى امريکا از اين حادثه ابراز تاسف کرده و گفته اند  که تير اندازى نخست را عساکر پاکستان انجام داده اند. اما پاکستانى ها اين موضوع را رد کرده و حمله ماه نوامبر را يک اقدام تحريک کننده خوانده اند.

             يک مقام ارشد اداره بارک اوباما رئيس جمهور امريکا ميگويد، کشته شدن عساکر پاکستانى در اين حمله همه جوانب همکارى اين کشور با امريکا را مشکل تر ساخته باعث ايجاد فاصله  ميان واشنگتن و اسلام آباد شده است.

             اطهر عباس سخنگوى اردوى پاکستان به خبرگزارى اسوشيتد پرس گفته که روابط کشورش با امريکا مانند سابق نخواهد بود و در سطح بسيار رسمى با تعيين شدن محدوديت ها ادامه خواهد يافت. به گفته او پاکستان خواهان روابط رسمى يا توافق روى تعيين شدن محدوديت ها است.

             خبرگزارى اسوشيتد پرس مينويسد، پاکستان در آينده شمار نظاميان امريکايى در آن کشور را کاهش خواهد  داد ، همکارى نظامى با امريکا را کم خواهد ساخت و روابط خود را با کشور هاى منطقه مانند چين تقويت خواهد کرد.

             با مسدود کردن راه اکمالاتى ناتو و توقف استفاده از پايگاه هوايى شمسى، بعضى مقامات پاکستانى ميگويند که اين کشور شايد ماليه يى را هم براى استفاده از حريم هوايى پاکستان  وضع کند. اسلام آباد همچنان از واشنگتن خواسته تا مقامات ارشد امريکايى را براى يک مدت به پاکستان نفرستد. با توجه به اظهارات شمارى از مقامات امريکايى که گفته اند ميخواهند تا روابط با پاکستان را به زودى احياء کنند، يک مقام اداره بارک اوباما و عدۀ  ديگر ميگويند که به باور آنها تماس ها با پاکستان محدود خواهد شد، تعداد پروژه هاى بزرگ و مشترک کاهش خواهد يافت و تعداد کمى از کارمندان امريکايى در پاکستان باقى خواهند ماند.

            خبرگزارى اسوشيتد پرس مينويسد که واشنگتن براى آوردن طالبان به ميز مذاکره به همکارى پاکستان نياز دارد. ايالات متحده امريکا از مدت ها پاکستان را تحت فشار قرار داده که در مناطق قبايلى اين کشور عليه شورشيان مبارزه بيشتر کند.

            سخنگوى اردوى پاکستا ميگويد از آغاز جنگ امريکا عليه تروريزم در حدود سه هزار تن از عساکر پاکستانى کشته شده اند  و ايالات متحده امريکا  همواره خواسته است تا پاکستان اقدام بيشتر کند.

 اما در امريکا شمارى از سياستمداران اين کشور خواسته اند تا کمک ها به پاکستان قطع شود، زيرا به گفته آنها امريکا دستآورد کمى از کمک هاى مليارد ها دالرى به پاکستان در يک دهه گذشته داشته است. با آنکه قطع کمک  ها به پاکستان خيلى عملى به نظر نميرسد، اما کانگرس امريکا پيشنهاد اخير  بارک اوباما را کاهش داده و از اداره او تقاضا کرده است تا در يک سال آينده کمتر سخاوت کند و بيشتر توجه اش را بر روابط متمرکز سازد.

اردوى پاکستان در تقريباً ده سال گذشته يک اعشاريه هشت مليارد دالر را از صندوق حمايت ائتلاف بين المللى  دريافت کرده است. جنرال متقاعد محمد درانى مشاور سابق امنيت ملى  پاکستان به خبرگزارى اسوشيتد پرس گفته که در پنج سال گذشته تجهيزات نظامى که از امريکا دريافت کرده اند تقريباً بى کيفيت بوده است. به گفته او هليکپتر هاى که در اختيار  اردوى پاکستان قرار گرفته فرسوده بوده و به صورت خراب ترميم شده است. اين جنرال پاکستانى ميگويد شايد با اين اقدام پاکستان متکى به خود شد و در دراز مدت همه  بگويند شکر که وضعيت فعلى صورت گرفت.* * *

 

گزارش:

             در ادامه تلاش ها براى بر قرارى ثبات در کشور  يک گروهى از نماينده هاى حزب اسلامى حکمتيار اخيراً با رئيس جمهور کرزى ملاقاتى داشتند و بحث هايى را در مورد صلح انجام دادند. اين در حاليست که ملاقات نماينده گان حزب اسلامى حکمتيار با  آقاى کرزى در حالى صورت ميگيرد که بر اساس اعلاميه ايکه در مناطق قبايلى افغانستان و پاکستان منتشر شده، طالبان افغان و پاکستانى شوراى پنج عضوى را ايجاد کرده و تعهد کردند که مشترکاً برضد نيرو هاى خارجى مستقر در افغانستان مبارزه ميکنند.

             براساس گزارش ها گروه اعزامى ملا محمد عمر رهبر طالبان افغان بر اى يک هدف معين با چند گروه تندرو پاکستانى متحد شدند و هدف اين اتحاد ازدياد حملات بر نيرو هاى امريکايى مستقر در افغانستان است. به گفته منابع طالبان، ملا محمد عمر از اقدامات طالبان پاکستانى ناراض بود و توسط قوماندانان ارشد خود به آنها پيغام فرستاد که فعاليت هاى غير اسلامى خود را متوقف بسازند، يا اينکه ديگر ملا محمد عمر را رهبر خود  خطاب نکنند.

             گفته ميشود ملا محمد عمر رهبر طالبان از اين نگران بود که طالبان پاکستانى توجه خود را از افغانستان به پاکستان معطوف داشته و فعاليت هاى طالبان افغان برضد نيرو هاى ناتو در افغانستان را خدشه دار ساختند.

             ملا محمد عمر از طالبان پاکستانى خواسته در حاليکه جنگ برضد نيرو هاى ناتو در افغانستان به مرحله حساس  خود رسيده بايد توجه را به افغانستان تمرکز بدهند.م* * *

 

راديو صداى آلمان ساعت يک بعد  از ظهر ١٣ جدى

از اخبار:

             به گزارش دين محمد درويش سخنگوى ولايت لوگر، به روز دوشنبه در شهر پل علم واقع در شرق ولايت لوگر  با انفجار ماين کنار جاده ، سه فرد ملکى کشته شده اند. در همين روز بر اثر انفجار يک بم کنار جاده يى در ولسوالى برکى برک ولايت لوگر، يک نفر ملکى کشته شده و سه تن ديگر زخمى گرديده اند.

             ناتو به روز سه شنبه گزارش داده است که به روز دوشنبه يک سربازش در جنوب افغانستان بر اثر انفجار بم کنار جاده يى کشته شده است. تفصيل بيشترى در اين زمينه داده نشده است. شمار سربازان ائتلاف بين المللى که در سال ٢٠١١ در افغانستان  کشته شده اند به پنجصدو چهل و چار نفر  ميرسد. شمار کشته شده گان ائتلاف در سال ٢٠١٠ بيش از هفتصد نفر بوده است.

            خبرگزارى اسوشيتدپرس به روز دوشنبه از قول يکى از قوماندانان جنگجويان گزارش داده است که رهبران ارشد القاعده و طالبان افغانستان طى چندين نشست مهم از طالبان پاکستانى تقاضا کرده اند تا اختلافات شانرا کنار بگذارند و حمايت شانرا براى جنگ عليه نيرو هاى امريکايى در افغانستان بيشتر بسازند. اين نشست به دعوت شوراى رهبرى طالبان افغانستان در مناطق مرزى قبايلى پاکستان  در ماه هاى نوامبر و دسامبر برگزار شده اند. هدف اين نشست ها وارد آوردن چند ضربه هاى  سختى بر نيرو هاى امريکايى در افغانستان بوده است که همين امسال بيرون کشيدن نيرو هاى شانرا از افغانستان سرعت بخشند تا طالبان در مذاکرات صلح با اهرم قويتر اضافى شرکت کنند. يکى از اين جنگجويان که در نشست يازدهم دسامبر شرکت کرده بود گفته است ابويحى الليبى يک قوماندان ارشد القاعده به شرکت کننده گان گفته است به خاطر خدا اختلافات تانرا فراموش کنيد و به ما جنگجو بدهيد تا جنگ را عليه امريکايى ها در افغانستان تقويت کنيم.م* * *

د آزادۍ راديو سهارنۍ خپرونه د مرغومى د مياشتي ديارلسمه نېټه

رپوټ:

             د يونما د دفتر له لورى له يوى خپرى شوى خبر پاڼى سره سم ملگرى ملتونه او نړيواله ټولنه دافغانستان د بشرى حقونو د خپلواک کمېسيون د کميشنرانو په غوراوى کې د داسى پروسې ملاتړ کوى چې هر اړخيزه وى او په حقيقى معنى سلا مشوره پکى شوى وى. نور تفصيل عصمت څاروان وړاندى کوى.

              د افغانستان د بشرى حقونو د خپلواک کمېسيون د نهو کميشنرانو د پنځه کلن ماموريت دوره ددسمبر په شپاړلسمه نيټه پاى ته ورسيده، د افغانستان حکومت د دې مسووليت لرى چې  د بشرى حقونو دخپلواک کمېسيون خپلواکى، يوالى او مشروعيت د هغه د کميشنرانو د ټاکنى او د افغانستان دقوانينو په وسيله خوندى کړى. د سياسى او حقوقى چارو کارپوه عبدالستار سعادت وايى چې د بشرى حقونو خپلواک کمېسيون د غړيو انتخاب د ولسمشر په اختياراتو کې حسابيږى. دى وايى څرنگه چې افغانستان يو جگړه  ځپلى هېواد دى د دې کمېسيون  دنده او مسووليتونه هم درانه دى.

((په افغانستان کې دجنگ نه وروسته هېواد تر ټولو سخته او خطيره  وظيفه د همدې کمېسيون په برخه کې وه چې يوه مهمه مساله يې د انتقالى  عدالت بحث وء که څه هم حتى داسى يو وسيع صلاحيتونه ورکړل شوى دى دې کميسيون ته چې يعنى  تفکيک د قوا که له منځه وړى  مگر د دې ټولو سره سره ترکيب چې کله مشکل درلوده ځکه دا د غړيتوب په شرايط کې په يوولسمه ماده کې دکمېسيون د کميشنرانو لپاره چې په اتمه ماده کې د کميشنر کلمه اتلاق کيږى دې غړو ته دلته دغه استقلاليت څرگند استقلاليت نه وء.))

             د افغانستان له اساسى قانون سره سم حکومت دنده لرى چې د دې کمېسيون  د غړيو د ټاکلو په پروسه کې نړيوال نورمونه يا اصول پلوراليزم، شفافيت او تنوع په پام کې ونيسى. د دغه کمېسيون ددندو ماموريت او جوړښت د قانون د اوومې  مادې پراساس د افغانستان ولسمشر بايد داسى کسان دکمېسيون د غړيو په توگه وټاکى چې په اړونده څانگه کې زده کړى  کړى وى او تجربه پکى ولرى. دا کسان بايد بى پرى، مستقل او بشرى حقونو ته ژمن وى. د افغانستان د بشرى حقونو قانون د پاريس دبشرى حقونو په کنوانسيون کې له درج شويو اصولو سره سم چمتو شوى دى، په دې قانون کې غوښتنه شوى چې د بشرى حقونو د خپلواک کمېسيون غړى دې په شفاف ډول غوره شى، په دې برخه کې دى مشوره وشى، د داوطلبانو لپاره دى اعلانونه خپاره شى څو د ټولنى له منځه غوره او وړ کسان ورته غوره شى.

             د يونما  د خبرپاڼى سره سم ملگرى ملتونه او نړيواله ټولنه د افغانستان د بشرى حقونو دخپلواک کمېسيون د کميشنرانو په غوراوى کې د يوې داسى پروسۍ ملاتړ کوى چې هر اړخيزه وى او په حقيقى معنى سلا مشوره پکى شوى وى.

             يونما وايى دا مساله به د افغانستان ولسمشر ته  اجازه ورکړى چې د بشرى حقونو د خپلواک کمېسيون لپاره وړ او مناسب غړى غوره کړى چې د افغانستان د ټولنى قومى ، ژبنى ، مذهبى، سيمه ېيزه او جنسيتى  تنوع منعکسه کړى.

             يونما ويلى چې ملگرى ملتونه او نړيواله ټولنه تياره ده چې د افغانانو په مشرى د بشرى حقونو د خپلواک کمېسيون د غړيو د غوراوى په پروسه کې مرسته وکړى.

***

 

د مطبوعاتو تبصرې:

             د کرسچن ساينس مانيتور خپرونى  په افغانستان کې د امريکايى ژورناليست بين آرنولد مقاله خپره کړى چې په افغانستان کې د هغه د خطراتو په اړه ده. دغه ژورناليست ليکى په دوه زره لسم کال کې چې جمهور رئيس بارک اوباما افغانستان ته د عسکرو د زياتيدو اعلان وکړه زه په افغانستان کې وم ولسمشر اوباما ژمنه وکړه چې د ځواکونو د ايستلو نيټه به هم اعلانوى.

             په کابل کې چارواکو وويل چې ولسمشر اوباما غوښتل  په دې ډول  جمهور رئيس حامدکرزى د جدى حکومتدارى لپاره بيدار کړى او ورته ووايى چې امريکا به تل په دې هېواد کې نه وى.

             ژورناليست بين آرنولد ، په خپله دې مقاله کې چې کرسچن ساينس مانيتور  خپره کړى زياتوى دا نيټه له کابل څخه د باندى د طالبانو او هم د امريکائيانو لپاره مهمه وه.

             کرسچن مانيتور وايى طالبانو د سولى د پروسى سره ډيره دلچسپى نه ده څرگنده کړى او له ځان سره يې غالباً داسى محاسبه کړى چې تر دوه زره څوارلسم کال پورى صبر وکړى او وگورى چې امريکائيان  څه وخت له افغانستان څخه د وتلو اعلان کوى. په عين حال کې د افغانستان د جگړى پايته رسولو مسالې خپل زور بايللى ځکه غالباً  باور موجود  دى چې دا جنگ په هر حال کې پايته رسيدونکى دى.

            کرسچن مانيتور ليکى په دې ډول افغانستان د ارواحگانو د جگړى په ميدان بدل شوى له بن بست سره دغه مخامخ بحران په ډير تشدد پرمخ ځى. يواځى تيرکال څلور سوه امريکايى عسکر په افغانستان کې وژل شوى دى.* * *

 

رپوټ:

             په افغانستان کې د ناتو تر مشرى لاندې ځواکونو  يوه وياند وويل ناتو غواړى چې له پاکستان سره خپلې اړيکى ژر تر ژره بيرته ښې کړى څو پاکستان  دوى ته خپله مهمه ترانزيتى لاره پرانيزى. پاکستان د نوامبر په مياشت کې خپل لار وروسته له هغه بنده کړه چې د ناتو هليکپترو پردوه پاکستانى پوستو بريد وکړ څلور ويشت پوځيان يې ووژل. په دې اړه زموږ همکار رپوټ وړاندي کوي.

             په افغانستان کې د ناتو تر مشرى لاندى ځواکونو يوه وياند وويل ناتو غواړى چې له پاکستان سره خپلى اړيکى ژر تر ژره بيرته ښئ کړى  څو پاکستان دوى ته خپله مهم ترانزيتى لاره پرانيزى.  پاکستان د نوامبر  په مياشت کې خپله لار وروسته له هغه بنده کړه چې د ناتو هليکپترو پر دوه پاکستانى پوستو بريد وکړ، په افغانستان کې د ناتو ځواکونو وياندوى بريد جنرال جاکوبسن پرون وويل له پاکستان سره زموږ د اړيکو په ژر تر ژره عادى کيدو کې د افغانستان  او نړيوالي ټولنى گټه ده. په وروستيو ورځو کې افغانستان  سوداگرو هم شکايتونه کړى چې پاکستان د افغانانو د  تجارتى مالونو مخه نيولي ده. دناتو ځواکونو وياندوى وويل چې افغانستان ته د مالونو د رسيدو مخه ډپ شوى ده. په عين حال کې  وسلې او يو زرو دوه سوه دوه ديرى کانتينر او وسايل ولاړ دى.م

* * *

راديو آزادى ساعت ٥ شام ١٣ جدى

گزارش:

             جرگه هماهنگى جامعه مدنى افغانستان برخى از افرادى را انتخاب کرده و به خاطر گزينش در کميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان به رئيس جمهور کرزى معرفى ميکند. رئيس جمهور کرزى حدود دو هفته پيش با ادامه کار سه کميشنر کميسيون مستقل حقوق بشر توافق نکرد و يک هفته پيش در ديدارى با برخى از اعضاى جامعه مدنى و مدافعين حقوق بشر خواست تا افراد جديدى را به خاطر تقرر در اين کميسيون به وى  معرفى کنند. اما رئيس جرگه هماهنگى جامعه مدنى افغانستان که گفته ميشود متشکل از دو صدو هفتاد نهاد مدنى است به روز سه شنبه در صحبتى با راديو آزادى گفت که آقاى کرزى در اين ديدار تقاضاى آنها را در مورد عوض کردن تمام  کميشنر هاى کميسيون حقوق بشر پذيرفته. جزئيات بيشتر موضوع تقديم ميگردد.

             در حاليکه رئيس جمهور کرزى دوره کارى پنج عضو کميسيون  مستقل حقوق بشر را تمديد و ادامه کار سه عضو ديگر اين کميسيون را رد کرده، مسوولان جرگه هماهنگى جامعه مدنى افغانستان ميگويند آقاى کرزى با تقاضاى آنان مبنى بر ايجاد تغييرات کُلى در ترکيب اين کميسيون موافقت کرده است.

             عبدالرحمان هوتک رئيس اين جرگه به روز سه شنبه در صحبت با راديو آزادى گفت که مطابق با اصولنامه پاريس، تمام کميشنران کميسيون مستقل حقوق بشر بايد عوض شوند. وى گفت، در نشستى که ما با رئيس جمهور کرزى داشتيم، پيشنهاد ما اين بوده که مجموعاً نُه نفر تغيير کند. رئيس جمهور هم پذيرفت که در صورتيکه تقاضا چنين باشد فلهذا شما ميتوانيد اشخاص جديدى را معرفى کنيد و از آن اشخاص جديد نُه نفر جديدى  براى رهبرى کميسيون مستقل حقوق بشر تعيين خواهد شد. حرف بالاى سه نفر نبوده، حرف بالاى مجموع رهبرى کميسيون مستقل حقوق بشر بوده.))

             رئيس جمهور کرزى هفته پيش با برخى از اعضاى جامعه مدنى و حاميان حقوق بشر در کابل ديدار کرد. در اين ديدار اعضاى جامعه مدنى از رئيس جمهور کرزى خواستند تا افراد جديد را درعوض تمام کميشنر هاى فعلى کميسيون حقوق بشر به کار بگمارد. اين ديدار بعد از آن برگزار  شد که به گفته ايمل فيضى سخنگوى رياست جمهورى افغانستان، رئيس جمهور کرزى دوره کارى سه عضو کميسيون حقوق بشر را تمديد نکرد، اما با ادامه کار پنج کميشنر ديگر اين کميسيون موافقت نمود. دفتر رياست جمهورى هفت روز پيش اعلاميه يى پخش کرد و در آن گفته شده که حامدکرزى از اعضاى جامعه مدنى خواسته تا افراد واجد شرايط را به خاطر تقرر در کميسيون مستقل حقوق بشر به او معرفى کنند.

             رئيس جرگه هماهنگى جامعه مدنى افغانستان  ميگويد در جريان دو يا سه روز آينده برخى از افراد را جهت گزينش در کميسيون مستقل حقوق بشر به رئيس جمهور کرزى معرفى ميکنند.

             گزارش ها در مورد برکنارى نادر نادرى ، فهيم حکيم و مولوى محمد غريب سه عضو کميسيون حقوق بشر از اين کميسيون دو هفته پيش به نشر رسيد. پخش اين گزارش ها نگرانى برخى از مدافعان حقوق بشر را بر انگيخت و آنان گفتند که به احتمال قوى اين سه تن به دليل تهيه گزارش زير عنوان صلح و جنگ از وظايف شان بر کنار شدند.  بر اساس گزارش ها در اين گزارش که تا حال منتشر نشده برخى از مقام هاى  حکومتى افغانستان به نقض حقوق  بشر متهم شده اند. اما رياست جمهورى افغانستان گفته است عدم ادامه حضور اين افراد در کميسيون مستقل حقوق بشر ارتباطى با اين گزارش ندارد. اين در حاليست که سازمان ملل متحد به  تازه گى اعلان کرده که از تصميم حکومت افغانستان و جامعه مدنى  براى گزينش افراد  مناسب در کميسيون مستقل حقوق بشر استقبال ميکند.م* * *

 

راديو صداى آلمان ساعت ٦ شب ١٣ جدى

گزارش:

             مقام هاى ولايت بلخ از کشف يک گور دسته جمعى در شهر مزارشريف خبر داده اند. جزئيات بيشتر در گزارش همکار ما از مزارشريف:

             در ساحات پايگاه فرماندهى قول اردوى دوصدو نُه شاهين در ولسوالى دهدادى  ولايت بلخ يک گور دسته جمعى کشف گرديد. اين گور دسته جمعى زمانى کشف گرديد که کارگران يک شرکت ساختمانى که مصروف اعمار تاسيسات براى فرماندهى قول اردوى دوصدو نُه شاهين هستند در جريان کار کندن تهداب براى يک ساختمان به آن برخورد کردند. مسوولان در فرماندهى قول اردوى دو صدو نُه شاهين ميگويند  تثبيت  نيست که اين کشتار دسته جمعى چه زمانى صورت گرفته است. اما اين قول اردو از طريق بخش طب عدلى خويش تلاش ميکند تا زمان آنرا تثبيت نمايد.

            دگرمن محمد نعيم يک مقام فرماندهى قول اردوى دوصدو نُه شاهين ولايت بلخ در اين مورد ميگويد، (( گور دسته جمعى را که امروز شما در محوطه قول اردوى دوصدو نُه شاهين پيدا کرديد ، اين گور دسته جمعى به اساس  فعاليت کار شرکت ساختمانى خصوصى که براى قول اردو تعميرات اعمار ميکند پيدا شده، ولى تحقيقات در مورد اين از طرف طب عدلى اين قول اردو ادامه دارد. سوابق و چگونگى اين گور بعداً معلومات داده ميشود.))

             در اين گور دسته جمعى بيشتر از بيست تن مدفون گرديده بعضى از لباس ها و بوت هاى آنان هنوز قابل تشخيص است. در ميان بوت هاى مردان، يکجوره  چپلک زنانه نيز ديده ميشود و از روى لباس ها فهميده ميشود که اين قتل در فصل زمستان صورت گرفته باشد، زيرا چندين جاکت زمستانى  در اين گور ديده ميشود. هر چند هنوز معلوم نيست که اين کشتار دسته جمعى در چه زمانى و در کدام رژيم صورت گرفته است، اما اکثر کشتار هاى دسته جمعى در زمان حاکميت حزب ديموکراتيک خلق افغانستان صورت گرفته بود. اين حزب مخالفان سياسى خود را دستگير و جوپه ، جوپه اعدام و گاهى دسته جمعى در پلگونها  به قتل ميرسانيد.

             در سالهاى ١٣٧٧ که طالبان به شهر مزارشريف حمله نمودند نيز قتل هاى دسته جمعى صورت گرفت. گفتنى است که قبل از اين نيز  در پى چند  سال اخير گور هاى دسته جمعى در ساحات ولسوالى چمتال و در جنوب شهر مزارشريف  در ناحيه سيلو نيز پيدا شده بود.م* * *

 

راديو فرانسه ساعت ٣٠\٩ شب ١٣ جدى

از اخبار:

            اتاق هاى تجارت و صنايع افغانستان بر دولت اين کشور انتقاد نموده ميگويد که مسوولان دولتى براى آزاد سازى کاميون هاى اموال بازرگانى افغان در بندر هاى پاکستان هيچ توجه نميکنند. اما وزارت تجارت  افغانستان ميگويد که با جانب پاکستانى در اين مورد صحبت کرده اند و اين مشکل به زودى ممکن حل خواهد شد. به گفته اتاق هاى تجارت افغانستان ، صد ها کاميون اموال بازرگانى افغانها از چندين هفته بدينسو در بندر هاى کراچى و پشاور پاکستان متوقف  مانده اند و نظاميان پاکستانى به آنها اجازه نمى دهند  تا به افغانستان وارد شود.م* * *

 

راديو بى بى سى ساعت ٣٠\٦ شب ١٣ جدى

گزارش:

             طالبان در يک موضعگيرى نادر گفته اند در مورد گشايش  دفتر نماينده گى شان در قطر گفتگو هاى مقدماتى با قطر و ديگر طرف هاى ذيدخل انجام دادند. اين گروه با صدور اعلاميه يى در اين مورد گفته است ما آماده هستيم که در کنار حضور نيرومند خود در داخل کشور براى تفاهم با جامعه جهانى در خارج دفتر سياسى داشته باشيم و به همين منظور با برخى کشور ها و از جمله قطر به صورت مقدماتى  تفاهم کرده ايم. در اين اعلاميه افزوده شده که گروه طالبان آزادى اعضاى خود از زندان گوانتانامو را هم مطرح کرده است. طالبان در اعلاميه خود تاکيد  کرده اند که برخى از رسانه ها و مقام هاى غربى خبر هاى نگران کننده يى را در مورد مذاکرات صلح مطرح کردند که به گفته آنها اين گروه آنرا به شدت رد ميکند. جزئيات بيشتر در گزارش همکار ما از کابل:

             طالبان يکى از عمده ترين گروه هاى مسلح مخالف دولت افغانستان براى نخستين بار گفتگو با امريکائيان  در مورد روند صلح را تائيد کرده اند. طالبان اين موضع خود را طى يک  نامه خبرى به رسانه ها اعلام کردند. ذبيح الله مجاهد يکى از سخنگويان گروه طالبان در يک تماس تلفونى با دفتر بى بى سى در کابل، صحت اين اعلاميه را تائيد کرده است. در بخشى از اعلاميه طالبان آمده است که ما حالا آماده هستيم که در کنار حضور نيرومند خود در داخل کشور براى تفاهم با جامعه جهانى در  خارج دفتر سياسى داشته باشيم و به همين منظور با برخى از کشور ها از جمله قطر به صورت مقدماتى تفاهم کرده ايم. طالبان در اين اعلاميه خود از گفتگو با دولت افغانستان سخنى به ميان نيآورده ، اما به صورت واضح گفته اند که در مذاکرات تنها دو طرف دخيل هستند، امارات اسلامى طالبان و امريکا.

             گروه طالبان آزادى اعضاى خود از زندان گوانتانامو را هم مطرح کرده است. در بخش ديگر اين اعلاميه آمده است  که برخى از رسانه ها و مقام هاى غربى خبر هاى نگران کننده يى را در مورد مذاکرات صلح منتشر کرده اند که اين گروه آنرا به شدت رد ميکند. با آنهم طالبان در مورد آنچه که خبر هاى نگران کننده ميخوانند جزئيات بيشتر نداده اند.

             از موضعگيرى تازه طالبان چنين برمى آيد که گفتگو ها ميان امريکائيان و طالبان براى گشايش دفترى در قطر براى انجام مذاکرات صلح وارد مراحل  جدى خود  شده است. هر چند در آغاز دولت افغانستان با گشايش اين دفتر چندان روى خوش نشان نداد، اما اخيراً رئيس جمهور کرزى با گشايش آن موافقت کرد. ولى با آنهم دولت آقاى کرزى تاکيد کرده که رهبرى هر نوع گفتگو با شورشيان و از جمله گروه طالبان بايد بدوش افغانها باشد و خارجى ها هيچ نقشى در رهبرى آن نداشته باشند.* * *

 

گزارش:

            منابع نزديک به طالبان ميگويند رهبرى اين گروه به اين نتيجه رسيده است که براى حل بحران افغانستان راه حل سياسى را در پيش ميگيرند. همزمان با خبر هاى احتمال گشايش يک دفتر براى طالبان درقطر، حزب اسلامى حکمتيار هم با دولت افغانستان وارد مذاکرات  شده و يک هيئت اين گروه با رئيس جمهور کرزى نيز ديدار کرده است. همکار ما سيد انور در کابل در گزارش ويژه اين هفته نگاهى کرده به تلاش هاى  تازه گفتگو با مخالفان مسلح دولت افغانستان که تقديم ميگردد.

            حدود سه هفته از گزارش هاى مبنى بر احتمال گشايش يک دفتر براى طالبان در قطر ميگذرد، اما هنوز هم تصوير روشنى ارايه نشده است که آيا سر انجام گروه طالبان براى پايان دادن به بحران در افغانستان راه مذاکره و گفتگو را انتخاب کرده اند يا خير!  در اين زمينه طالبان ساعتى قبل اعلام کردند که به منظور آنچه اين گروه افهام تفهيم خوانده، به شمول قطر با طرف هاى ذيدخل به تفاهم ابتدايى دست يافته اند. طالبان در اين اعلاميه جزئيات بيشترى ارايه نکرده، اما باز هم به خروج نيرو هاى خارجى از افغانستان به عنوان   يکى از شرط هاى اصلى شان براى مصالحه تاکيد کرده اند. اما منابع نزديک به طالبان به اين باور هستند که سر انجام رهبرى طالبان به اين نتيجه رسيده اند که براى حل بحران افغانستان راه حل سياسى  را انتخاب کنند. عبدالحکيم مجاهد نماينده سابق طالبان در امريکا و عضو کنونى شوراى عالى صلح افغانستان: (( شخص خودم کدام معلوماتى که دارم، کسانيکه به قطر منتقل شده اند چهره هاى هستند که آنها نظر شخصى شانرا ندارند، هر کارى که ميکنند نظر به پاليسى و سياست قيادت تحريک اسلامى طالبان را ميکنند. از آن ما نتيجه گرفته ميتوانيم که بالاخره قيادت تحريک اسلامى  طالبان يک اراده سياسى را پيدا کردند تا که براى حل معضلات کشور خود به سر ميز مذاکره در جهت هاى مختلف  مى نشيند و مسايل را به جاى قوت نظامى يا حل نظامى از طريق حل سياسى آنها را حل بکنند.))

             افغانستان اوايل ماه دسامبر سفير خود را از قطر فراخواند و تا نسبت به بى اعتنايى از مذاکرات اين کشور با امريکا و آلمان در باره تاسيس دفتر طالبان در قطر اعتراض کند.

             به نظر ميرسد که دولت افغانستان هنوز هم در مورد آنچه در قطر در جريان است آنگونه که بايد دخيل نيست.زيرا سفير افغانستان به گفته مقامات به  منظور مشورت به کابل فرا خوانده شده بود تا هنوز هم به قطر بازنگشته است. در پى چند روز مخالفت دولت افغانستان اعلام کرد. با اينکه ترجيح ميدهد نماينده گى طالبان در ترکيه يا عربستان سعودى مستقر باشد، اما اگر امريکايى ها بخواهند اين دفتر در قطر تاسيس شود با اين تصميم نيز موافق است.

             سخنگوى وزارت امور خارجه افغانستان ميگويد تنها شرط اساسى اين کشور در زمينه گشايش يک دفتر براى طالبان در منطقه اينست که رهبرى مذاکرات را افغانستان به عهده داشته باشد.

             در افغانستان سوال هاى زيادى مطرح است که اگر مذاکراتى در قطر انجام شود کدام مسايل در دستور کار قرار خواهد داشت. در اين زمينه حکومت افغانستان به منظور پيشبرد گفتگو هاى صلح با مخالفان مسلح در يکى از کشور هاى اسلامى شرايط جديدى را مطرح کرده است.

             ايمل فيضى سخنگوى رئيس جمهور حامدکرزى در مورد نکات مهم اين شرايط به بى بى سى گفت: (( در اين ميکانيزم هشت ماده يى گفته شده که هيچ کشور يا مرجعى  بدون اجازه و موافقت دولت جمهورى اسلامى افغانستان در پروسه مذاکره مداخله کرده نميتواند. دولت پاکستان بايد از مذاکرات صلح پشتيبانى خود را اعلان بدارد که حاکميت ملى، تماميت ارضى و وحدت ملى افغانستان بايد مصئون و محفوظ باشد. همچنان دستآورد هاى  ده سال گذشته جمهورى اسلامى افغانستان هم بايد حفظ گردد. اين هم گفته شده که قبل از آغاز مذاکرات با مخالفين مسلح افغانستان جنگ و خشونت عليه مردم افغانستان بايد قطع گردد.))

             اما عبدالحکيم مجاهد يکى از اعضاى سابق طالبان و عضو شوراى عالى صلح افغانستان ميگويد به نظر ميرسد که طالبان در آغاز در مورد آزادى زندانيان خود از زندان گوانتانامو گفتگو خواهند کرد.

             در اين حال برخى منابع ميگويند تا کنون هيچ جزئياتى مبنى برچگونگى مذاکرات با طالبان در قطر افشاء نشده است. برخى منابع  در شوراى عالى صلح افغانستان به بى بى سى گفتند تا حالا تلاش هاى که صورت گرفته  در آن بيشتر منابع استخباراتى دخيل بوده اند.م* * *

 

راديو آشنا صداى امريکا ساعت ١٠ شب ١٣ جدى

از اخبار:

             پيمان اتلانتيک شمالى يا ناتو خبر داده است که حين  خروج عساکر آن پيمان از افغانستان  به ارزش سى مليارد دالر تجهيزات نظامى را انتقال  خواهد داد. يک مقام ارشد  اين پيمان گفته است که هنگام ختم عمليات محاربوى ناتو و ايالات متحده امريکا  در سال ٢٠١٤  ميلادى لوازم عصرى ناتو بايد از افغانستان به خارج انتقال يابد. او گفته است که عمليات انتقال هزاران واسطه نقيله زرهى  توپخانه و مقدار لوازمى که در ده سال گذشته در افغانستان جمع شده است به زودى آغاز ميشود.* * *

 

گزارش و مصاحبه:

             ابراز آماده گى طالبان براى گشايش دفتر آن گروه در قطر سوالاتى را ايجاد کرده است که آيا اين اقدام نوعى تلاش براى دست يافتن به صلح دايمى است يا سازش سياسى.

             آيا ايجاد چنين دفترى به نهايى شدن روند صلح در افغانستان  منتهى خواهد شد و بسا سوالات  ديگر. در مورد مصاحبه  يى داريم  با رونالد نيومن سفير  پيشين ايالات متحده در افغانستان.

             مفکوره ايجاد دفتر سياسى طالبان در قطر براى ايالات متحده امريکا و متحدين آن به يک عنصر کليدى جهت کشانيدن شورشيان به مذاکرات صلح مبدل شده است.

             رونالد نيومن  سفير پيشين ايالات متحده امريکا در کابل نيز از گشايش دفتر طالبان و آنهم در بيرون از مرز هاى پاکستان استقبال کرده و آنرا گام خوبى براى تحقق  آرمانهاى صلح ميخواند. شمارى از آگاهان به اين باور  اند که تماس مستقيم طالبان با ايالات متحده امريکا حکومت رئيس جمهور کرزى را که طرف مخالف طالبان است به انزوا ميکشاند. اما آقاى نيومن ابراز عقيده ميکند گشايش اين دفتر پيش گفتارى براى مذاکرات صلح است که در آن همه طرفين دخيل باشند.

            (( تا کنون گفتگو هاى واقعى وجود ندارد. آنچه  موجود است تماس هاى به منظور آماده گى براى گفتگو ها مى باشد. به نظر من حکومت ايالات متحده امريکا ميکوشد تا پيش گفتارى را براى مذاکرات واقعى ترتيب دهد که در آن  حکومت کرزى نيز دخيل خواهد بود.))

            تا کنون حکومت افغانستان در مورد اعلام آماده گى طالبان براى گشايش دفتر در قطر ابراز نظرى نکرده است. اما رئيس جمهور کرزى از قبل گفته بود که با ايجاد دفتر طالبان در قطر مخالفت ندارد. آقاى نيومن ميگويد که همزمان با اين انکشافات و تحرکاتى در جهت مخالف  نيز جريان دارد. اما هر اقدامى در اين راستا زمان گير خواهد بود.   

            (( به خاطر بايد داشت، همزمان با اينکه شاهد انکشافاتى  از قبيل گشايش دفتر طالبان هستيم، کوشش هاى ديگرى را نيز مى بينيم که هدف آن وحدت شبکه حقانى الليبى از شبکه القاعده و بعضى عناصر تحريک طالبان پاکستان است. پس تحرکاتى در جهت مخالف نيز  جريان دارد. مردم بايد بدانند که کوشش هاى در جريان است و هيچ يکى از آنها به سرعت به نتيجه يى منتهى  نخواهد شد. پس بايد حوصله مند بود و جنگيد و همزمان به آن مذاکره کرد.))

             تلاش طالبان براى تماس مستقيم با ايالات متحده امريکا در حالى صورت ميگيرد که نام رهبر آن گروه در فهرست دهشت افگنان درج است. آقاى نيومن ميگويد که موجوديت نام ملا محمد عمر رهبر طالبان در فهرست دهشت  افگنان تاثير چندانى بر روند صلح با طالبان ندارد.

            (( شما با دشمنان تان صلح ميکنيد، اما تا زماينکه صلح به ميان نيآمده است آنان دشمنان شما اند، نمى شود که به طور رايگان و بى بها صحبت کرد.))

             نکته ديگرى که اين ديپلومات امريکايى بر آن تاکيد ميکند اهميت و لزوم حضور پاکستان در روند صلح افغانستان  است که مقامات افغان همواره آن کشور را به ايجاد آشوب و نا امنى در افغانستان متهم ميکند.

            (( فکر کنم که پاکستان شريک بسيار مهم براى صلح است. در مذاکرات واقعى صلح بايد پاکستان، افغانستان ، شورشيان و ايالات متحده امريکا دخيل باشند.))

             ايالات متحده با بر قرارى تماس با طالبان بر علاوه ايجاد فضاى اعتماد ميخواهد تا شورشيان افغان روابط خويشرا با القاعده  قطع  کنند. حکومت ملکى منتخب  افغانستان را بپذيرند و با حُسن نيت وارد معامله شوند.* * *

 

افغانستان در آئينه مطبوعات جهان:

            روزنامه واشنگتن پست  و نشريه انترنتى ديلى بيست در مورد فعاليت نيرو هاى ناتو در افغانستان و تحرکات شبکه القاعده مطالبى به نشر رسانده اند که فشرده آن ارايه ميشود.

            روزنامه واشنگتن پست نوشته است که نيرو هاى ناتو  به انتقال تجهيزات از افغانستان که به ارزش سى مليارد دالر تخمين شده است آغاز کرده اند. روزنامه در ادامه گفته است که امريکا در نظر دارد روند خروج سربازان خود را از افغانستان  سرعت بدهد. بناً به اين مساله فکر ميشود که چگونه اسلحه و تجهيزات نيرو هاى خود را از اين کشور کوهستانى به صورت مصئونى  بيرون کند. روزنامه در ادامه به نقل از مقامات امريکايى نوشته است که اين اسلحه و تجهيزات در يک انبار بزرگى جمع شده و بعد  از ترميم و پاک کارى به پايگاه هاى امريکايى در کورياى جنوبى، آلمان و ساير کشور هاى اروپايى منتقل خواهد شد. اين روزنامه به نقل از يک افسر نوشته است. اسلحه ايکه به افغانستان  انتقال  داده شده بود. پيشرفته ترين اسلحه يى است که حتى در ايالات متحده نيز تا کنون توزيع نشده است.

            به نوشته روزنامه واشنگتن پست انتقال اسلحه از عراق ساده بود، زيرا نخست اسلحه به کويت برده شد و بعداً از طريق بحر به امريکا انتقال گرديد.

             اين در حاليست که افغانستان به بحر راه ندارد و پاکستان نيز راه اکمالاتى را مسدود کرده است.

            يکى از افسران به روزنامه گفته است، کاش افغانستان به بحر راه مى داشت.

            نشريه ديلى بيست نيز در مورد وضعيت جنگ و فعاليت هاى القاعده مقاله يى را به قلم سميع يوسفزى منتشر کرده است. اين مقاله از زبان يک جوان حکايتى را به نشر رسانده که از يک پايگاه وحشت ناک القاعده  قبلاً در وزيرستان شمالى استفاده ميکرد ديدن کرده است.

            نشريه در ادامه گفته است که حافظ  حنيف   هفده ساله در ماه جون گذشته زمانيکه به ديدار دوستان قبلى خود رفته بود با ديدن صحنه يى از دست رفتن  منطقه از القاعده بسيار غمگين شده، زيرا در آن محل که قبلاً پانزده نفر بودند  حالا صرف چار نفر باقى مانده اند. ارتباط آنان قطع است و به مشکل ميتوانند نان خود را پيدا کنند. دوستان حنيف از برگشت وى خوشحال شده بودند، اما به وى اسلحه نداده بودند. زيرا به وى گفته شد که عطيه آيت الله قوماندان اين مرکز پنهان شده است.

            نشريه در ادامه اين سوال را مطرح کرده است که ايا جنازه القاعده برداشته شده فکر شود يا اينکه هنوز قبل از وقت است که در اين مورد سخنى زده شود.

            در جريان دو سال گذشته شمار زيادى از افراد شبکه القاعده در نتيجه حملات طياره هاى بى پيلوت امريکايى کشته شدند  و شمارى  نيز فرار کردند. رهبر اسبق القاعده اسامه بن لادن در ماه مى گذشته در پاکستان کشته شد. منابع مالى اين شبکه نيز از کار افتاده است، زيرا قبلاً اين شبکه از سوى  برخى از شيخ هاى عرب تمويل ميشد، اما حالا آنان فکر ميکنند که شبکه بن لادن ديگر نتيجه يى نمى دهد.م

 

* * *                                                                       ختم


 

کابل باختر/ 13/ جدی

کارمرمت و احیای مجدد هشت آبده تاریخی درولایت غزنی از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ به پایه اکمال رسیده است .

سید مصدق خلیلی مشاور معینیت فرهنگی وزارت اطلاعات و فرهنگ به خبرنگارآژانس اطلاعاتی باختر گفت ، به خاطر آماده سازی شهر غزنی به حیث پایتخت فرهنگی جهان اسلام اخیر"اً کمیسیونی به هدایت حامدکرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان ایجاد گردید که در راس آن مارشال محمد قسیم فهیم معاون اول ریاست جمهوری قرارداشته و سکرتریت کمیسیون به دوش وزارت اطلاعات و فرهنگ میباشد.

وی اضافه کرد، درمیان پروژه های متعددی که درنظر گرفته شده بود برخی آنها نوسازی و ایجاد ساختمان های جدید بود که مربوط به وزارت های انکشاف شهری ، امور زنان ، انرژی و آب و ولایت غزنی میشد.

خلیلی گفت : دراین میان وزارت اطلاعات و فرهنگ به عنوان نهاد که در راستای فرهنگ کار و فعالیت مینمایید ، مسوولیت مرمت و احیای مجدد آبدات تاریخی را به دوش دارد.

 به این منظور این وزارت از میان ده آبده که کار مرمت و دوباره سازی آن را درجریان سال 1390 پلان کرده بود ، تاکنون توانسته است کا رهشت آبده را در ولایت غزنی تکمیل نمایید .

 همچنان از این جمله چهار آبده شامل مزار سید حسن آغا ، مقبره سبکتگین ، مقبره شیخ رودکی و پیرشاطرها افتتاح گردیده و چهار آبده دیگر شامل مزار علی لالا ، سلطان عبدالرزاق ، خواجه لایخور و خواجه بقال آماده افتتاح میباشد.

مشاورمعینیت فرهنگی وزارت اطلاعات و فرهنگ افزود که کار به خاطر بازسازی دوآبده دیگر یعنی یکی آن نود درصد پیشرفته و دیگر آن به دلیل نداشتن سرک وصل کننده کار کمتر صورت گرفته است .

وی ابراز داشت که اضافه بر پروژه های پلان شده ، در جریان امسال کار بازسازی و مرمت بالای دوازده پروژه دیگر عملا"ً جریان دارد که شامل مینارمسعود اول ، مینار بهرام شاه ، قصر سلطان مسعود ، مقبره سلطان محمود ، مسجد شهر کهنه غزنی ، مسجد گنبدی ، مقبره سلطان ابراهیم ، مسجد قریه روضه و مسجد جمع اولیای ولایت غزنی میباشد.

 وی گفت : همچنان به اساس توافق که میان وزارت اطلاعات و فرهنگ و پوهنتون آخن کشور آلمان صورت گرفته است ، کار بازسازی بالاحصار غزنی نیز از سوی نهاد متذکره جریان دارد که به این منظور یکصدو شش ملیون یورو از سوی حکومت آلمان اختصاص داده شده و الی ختم سال 2012 میلادی تکمیل خواهد شد.

ولایت تاریخی غزنی درسال 2007 میلادی به حیث پایتخت فرهنگی جهان اسلام ازسوی اسیسکو انتخاب گردیده است.


 

کابل/12/جدی/باختر

ویس بهین محصل افغانی در جمهوری مردم چین در دوره آموزش یک ساله زبان چینایی در پوهنتون چین خوا در میان محصلان سایر جهان اول نمره گردیده است.

پوهنتون چین خوا یکی از بیست پوهنتون مشهور دنیا و اولین پوهنتون معتبر کشور چین است.

ویس احمد بهین که دوره یکساله زبان چینایی درین پوهنتون سپری کرده است در میان تمام محصلان بلند ترین نمره به خود اختصاص و مقام اول را احراز کرده است.


 

راديوآزادى ساعت ٣٠\٧ صبح ١٢ جدى

 گزارش: 

 نشريه  ديلى بيست گزارش  داده است که ايالات متحده  امريکا مذاکرات سرى را با     نماينده  گان طالبان  در قطر انجام داده  است.

به  اساس اين گزارش نماينده هاى امريکا و طالبان در باره  رهايى زندانيان طالبان از  زندان هاى بگرام و گوانتانامو مذاکره  کرده  اند. 

 يک مقام طالبان و يک  مقام حکومت افغانستان که  هر دو نخواسته  اند نام هايشان افشا شود به  ديلى بيست گفته  اند، در اين  مذاکرات اگر پيشرفتى هم  شده  باشد خيلى اندک  بوده  است. 

            گزارش ديلى بيست  تقديم ميگردد.  نشريه  ديلى بيست مينويسد، هيات طالبان در مذاکرات با ايالات متحده  امريکا در قطر را طيب آغا مرديکه  بيشتر از سى سال عمر دارد، رهبرى ميکند او که  به  زبان انگليسى خوب حرف مى زند زمانى رئيس دفتر  ملا محمد عمر بود، گفته  ميشود با رهبر طالبان  در تماس است. در اين  مذاکرات فرد دومى که  از  طالبان نماينده گى ميکند غالباً  ملا عبدالعزيز است.  فرديکه   در زمان طالبان سکرتر  اول سفارت  افغانستان   در امارت متحده  عرب بود و اکنون  در قطر تجارت  ميکند.  مقام هاى بلند رتبه  طالبان و حکومت   افغانستان به  ديلى بيست گفته  اند، طالبان در اين  مذاکرات هدف عمده  دارند و اين  هدف آنان رهايى افراد  مهم  طالبان درزندان هاى گوانتانامو  و بگرام است.  يک مقام افغان که  به  خاطر حساسيت موضوع نخواسته است نامش افشا شود به  ديلى  بيست گفته  است، طالبان اکنون تنها ميخواهند در باره  رهايى زندانيان گفتگو کنند.

به  نوشته  ديلى بيست در ميان کسانيکه  طالبان خواستار رهايى آنان اند غالباً  ملا نورالله  نورى والى پيشين  طالبان در يکى از ولايت  هاى شمال و ملا خيرالله  خيرخواه وزير امور داخله  رژيم  طالبان  شامل اند، آنها هر دو در گوانتانامو زندانى هستند. 

 يک مقام طالبان به  ديلى بيست گفته  است، امريکايى ها در اين  مذاکرات خيلى جدى و خود خواهانه برخورد کردند. نماينده  واشنگتن در اين مذاکرات به  طالبان هشدار داده  گفته  است، آنها نبايد اين  انتظار را داشته  باشند که   با خروج  نيروهاى امريکايى از افغانستان، طالبان کابل وديگر شهر ها را تصرف کرده  و به  قدرت خواهند رسيد. 

به  گزارش ديلى بيست، وى گفته  است تا زمانيکه صلح  از طريق مذاکرات تامين  نشود نيروهاى امريکايى به  طور  کامل از افغانستان بيرون  نخواهند شد.

به  گفته  اين مقام امريکايى واشنگتن نيروى نظامى کافى را در افغانستان نگه  خواهد داشت تا  طالبان به  هيچ وجه  نتوانند به  قدرت برسند.  همچنان نماينده  امريکا در اين  مذاکرات گفته است، واشنگتن به  گونه  ابراز حسن    نيت  در باره  آتش بس در بعضى نقاط غور خواهد کرد تا از اين  طريق  گامى به  سوى ختم خشونت ها گذاشته  شود. او همچنان از طالبان خواسته  است تا روابط خود با القاعده  را قطع کنند و براى حکومت  منتخب افغانستان مشکل آفرين نباشند.

 از  سوى ديگر يک  سخنگوى وزارت  خارجه  ايالات متحده  امريکا برگزارى اين  مذاکرات را تائيد نکرده، اما گفته  است به   طور کل بالاى سياست  قبلى حکومت  امريکا در اين   مورد تاکيد ميکند.  به  گفته  وى ايالات متحده  امريکا پروسه  صلح  به  رهبرى حکومت افغانستان منزورى کردن شبکه  القاعده و جلوگيرى از برگشت  اين گروه تروريستى به افغانستان را جز مهم ستراتيژى  خود مى پندارد. 

 همچنان  ريچارد بايت  يک   مسوول گروه  بررسى مسايل مربوط به  طالبان و القاعده  در سازمان ملل متحد به  ديلى بيست گفته  است، ابراز علاقمندى همه  جناح ها به  مذاکرات يک  گام  مهم به  سوى پيشرفت است. ***

 

مصاحبه:

 مفکوره   ايجاد دفتر ارتباطى براى طالبان در بيرون  از افغانستان اين روز ها خيلى گرم  شده  است.  اما يک   سوال عمده  اينست  که  اين دفتر از چه  جايگاه  حقوقى برخوردار خواهد بود.  در مصاحبه  يى از وحيد مژده  تحليلگر ارشد سياسى پرسيدم؟

_  دفتريکه در قطر براى طالبان در نظر گرفته  شده  براى يک گروهى که  در طول ده  سال امريکا آنها را به عنوان يک  دشمن مى شناخت. امروز مى بينيد که  کاملاً تغيير ميکند. بنابراين  دفتريکه  در قطر ساخته  ميشود هم  نبايد با معيارهاى بين  المللى، چيزيکه در کتاب ها نوشته  شده  است در رابطه  با مسايل دپلوماتيک  و اين  حرف ها در آنجاجستجو کرد، بلکه آنچه  که  مهم است اينست  که  اين دفتر به  هر حال زمانيکه  ساخته  ميشود در هر جايى  يا در قطر يا در هر جاى ديگر که  باشد جايى است  که  براى اولين  بار طالبان در آنجا يک  آدرس پيدا ميکنند. 

 _  يعنى در واقع  آنچه  که  من از تحليل شما دانستم، از صحبت  هاى شما  دانستم اينست  که  در واقع يک  نوع  مشروعيت  داده  ميشود براى طالبان. به  خاطر اينکه  اگر تحول بکند به  يک  دفتر سياسى اين در چه حدى ميتواند که  مشروعيت  حکومت منتخب افغانستان را زير سوال ببرد از نظر شما؟

_  وقتيکه ما ميگوئيم  که  اين دفتر مبدل ميشود به  يک دفتر سياسى هر چند غير رسمى هم  باشد، در اينجا اين مساله  مطرح  ميشود که  حکومت  افغانستان جايگاهش در اين  مذاکراتيکه در اينجا صورت ميگيرد  در کجا است. تا جائيکه  ميدانيم  ط البان گفته  اند که  ما با حکومت  افغانستان مذاکره  نمى کنيم، يعنى تا کنون  موضع رسمى طالبان در رابطه  با حکومت  افغانستان چنين بوده  و همچنان مذاکراتى که  تا کنون  صورت گرفته  به  صورت  مقدماتى که  بالاخره  منجر شده  و اين  نتيجه  در آن  مذاکرات هم حکومت  افغانستان اصلاً در جريان نبود، اما آنچه  که  من  از طالبان شنيده ايم ارتباطاتى  که  خودم داشته  ام، من  اينطور شنيده  ام که  تا کنون  مذاکراتى که   صورت گرفته  اصلاً در رابطه  با مسايل مربوط  به صلح  و اين حرف ها نبوده،بسيارى از پيشرفت ها هنوز  تحقق نيافته  که  من  نميدانم دقيقاً پيش شرط  ها چه  بوده.

_  اين پيشرط ها تا جائيکه  ما ميدانيم جناب مژده دو شرط عمده   اش  همين است که   يکى دفتر ارتباطى با نماينده  گى براى طالبان ايجاد شود در بيرون  از افغانستان و دوم مساله  رهايى زند انيان  طالبان است از گوانتانامو  و از پاکستان که  در اين  مورد هم  نظر شما را ميگيريم، اما گزارش هائيکه  ميرسد اينست  که  سيد طيب آغا رئيس دفتر ملا عمر و کس ديگرى بنام ملا عبدالعزيز ازدپلومات هاى رژيم  طالبان با چند تن ديگر که  گفته  ميشود بيشتر مربوط به  شوراى سياسى طالبان ميشوند در اين گفتگو ها دخيل هستند،اينها به  نظر شما و شناختى که  از رژيم طالبان داريد در چه حدى ميتواند از طالبان  نماينده  گى بکنند؟

_تعداد کسانيکه  در آنجا رفته  اند يک  تعداد ديگر هنوز هم  روان هستند به  نظر ميرسد که  در قطر يک  تعداد زيادى ازنماينده هاى طالبان خواهند بود، يکى يا دو نفر نيستند. البته  تا کنون در  مورد سيد طيب آغا و همچنان شهاب الدين دلاور، آقاى سهيل شاهين و يا بعضى از کسان ديگر صحبت  هايى شده  و آنها در آنجا ديده  شدند، اما به  نظر ميرسد که  آقاى شيرمحمد عباس ستانکزى سابق  معين وزارت خارجه در زمان حکومت طالبان هم به آنجا رفته  به  نظر ميرسد مهمترين  تيمى را که  طالبان امکان داشته  که  گرد هم بياورند.

_  در برخى از گزارش ها آمده، مخصوصاً گزارش خبرگزارى  اسوشيتدپرس آمده  که  يکى از چيزهائيکه  طالبان به حيث پيشگامى براى آْغاز مذاکرات مطرح  ميکنند، همين  رهايى زندانيان شان از زندان گوانتانامو  و از پاکستان گفته  شده، حالا در مورد مساله  پاکستان همانطور که  شما گفتيد اين  به  چه  معنى است آيا پاکستان موافق خواهد بود که  برخى از زندانيان طالبان را رها بکند؟

_  من  فکر مى کنم اول پاکستان تحت فشار قرار ميگيرد و در اين مذاکراتيکه  صورت  ميگيرد با امريکايى ها پاکستانى ها مجبور هستند که  امتياز بدهند به  طالبان و طالبان اين را فکر کردند و به  اين ترتيب شايد بخواهند  که  زندانيان شان از زندان آزاد شود. ***

 

 تبصره  مطبوعات غربى: 

روزنامه  لاس انجلس تايمز مينويسد که  تلفات نيروهاى امريکايى در افغانستان براى نخستين  بار سال ٢٠١١ کاهش يافت، روزنامه  مى افزايد که  تلفات  نيروهاى امريکايى در جنگ  ده  ساله افغانستان  تا سال ٢٠١٠ رو به  افزايش بود تا اينکه  در اين سال به  اوج خود به  چهارصدونودونه  نفر رسيد ولى اين  رقم  در سال گذاشته  ٢٠١١ به صورت  قابل ملاحظه  به  چهارصدوهفده  نفر نازل شد.

 مقامات امريکايى ميگويند، روش و تاکتيک  هاى موفقانه  و استفاده  از شمار زياد عساکر  در عمليات موج   تهاجمى طالبان و گروه  هاى مسلح  ديگر  را در سال ٢٠١١ عقب زد.  در تابستان گذشته  بيش از صد هزار عسکر امريکايى در افغانستان مستقر بودند و بعد از چند ماه  ده  هزار عسکر از  افغانستان خارج شدند و قرار است بيست و سه  هزار عسکر ديگر در سال ٢٠١٢ افغانستان را ترک گويند،  ولى روزنامه  مى افزايد که  اين ارزيابى خوشبينانه  به  هر حال يک  مفهوم   مغاير هم  ميتواند داشته  باشد، به  اين معنى که  اگر افزايش شمارى عساکر   منتج به  تضعيف طالبان شده  باشد کاهش شمارى عساکر ميتواند نتيجه  معکوسى به  بار آورد،  طالبان اصرار دارند که  چنين يک  نتيجه  در حالى واقع شدن است. 

 روزنامه   لاس  انجلس تايمز به  نقل قول از ذبيح الله  مجاهد که  خود را سخنگوى طالبان معرفى ميکند مينويسد که  کاهش حملات عمده  نيروهاى غربى سبب کاهش تلفات آنها در سال گذشته  بوده  است ولى قوماندانان نيروهاى غربى ميگويند که  چنين ارزيابى درست  نيست  چون  اين نيروها در چند ماه  اخير حملات شديدى در شرق  افغانستان درنزديکى سرحدات منا طق قبايل پاکستان داشتند.  

 لاس انجلس تايمز مينويسد که  نظاميان ارشد امريکايى توقع دارند که  مناطق شرقى افغانستان که  ساحه نفوذ شبکه  حقانى يکى از خطرناکترين  گروه  هاى شورشيان ميباشد در سال ٢٠١٢ شاهد حملات بيشترى خواهد بود.س***

 

راديو صداى آلمان ساعت يک بعد از ظهر ١٢ جدى

مجله راديويى:

             وزير دفاع فرانسه در سفر دو روزه اش به افغانستان از مذاکره با طالبان حمايت کرد و خواستار کمک مالى جامعه جهانى به افغانستان شد. مقامات افغانستان در کنفرانس بين المللى افغانستان در شهر بن خواهان کمک جامعه جهانى بعد از خروج نيرو هاى بين المللى در سال ٢٠١٤ ميلادى از افغانستان براى يک دهه آينده شدند، در همين حال رياست جمهورى افغانستان نيز در بيانيۀ از امضا کردن پيمان ستراتيژيک با فرانسه تا اواخر ماه جارى ميلادى خبر داد. همکار ما در مورد گزارش ميدهد.

            وزير دفاع فرانسه در سفرش به کابل گفته است که جامعه جهانى بايد بعد از خروج نيرو هاى ائتلاف  از افغانستان در سال ٢٠١٤ کمک  هاى مالى به اين کشور فراهم کند. وزير دفاع فرانسه در پايان سفر دو روزه اش  به افغانستان روز يکشنبه گفت که با حامد کرزى رئيس جمهور افغانستان در مورد همکارى هاى ستراتيژيک ميان دو کشور صحبت کرده است. وى افزود که يک پيمان دوستى ميان دو کشور آماده شده است.

            وزير دفاع فرانسه در ميدان هوايى کابل گفت، آنچه مهم است اين ميباشد که روابط دو جانبه پايدار با افغانستان داشته باشيم. وى افزود که برنامه ريزى شده است تا حامدکرزى سفرى به پاريس داشته باشد.

 دولت افغانستان قبلاً گفته است که  براى حداقل يک دهه ديگر بعد از سال ٢٠١٤ به کمک هاى بين المللى نياز دارد. جامعه جهانى نيز در کنفرانس بين المللى افغانستان در شهر بن آلمان تعهد کرد که افغانستان را تا سال ٢٠٢٤ کمک مى کند، اما بايد پيشرفت هاى روشنى در مبارزه با فساد ادارى، ارائه حکومتدارى خوب و توسعه اجتماعى وجود داشته باشد.

وزير دفاع فرانسه گفت که تا آخر سال روان ميلادى نيرو هاى امنيتى افغانستان مسووليت امنيت هفتادو پنج در صد مردم اين کشور را به عهده خواهند گرفت.          

دفتر رياست جمهورى افغانستان نيز در بيانيۀ گفته است که پيمان ستراتيژيک ميان کابل و پاريس به مرحله نهايى رسيده است و تا اواخر ماه جنورى به امضاء ميرسد. افغانستان همچنان با ايالات متحده امريکا، بريتانيا و ايتاليا در مورد امضاى پيمان مشارکت ستراتيژيک در حال گفتگو مى باشد. امضاى پيمان ستراتيژيک  افغانستان و ايالات متحده امريکا نزديک به يک سال است که مورد بحث قرار دارد و حامدکرزى با برگزارى لويه جرگه عنعنوى  موافقت مردم کشورش را نيز در اين زمينه بدست آورده است. وى در عين زمان تاکيد کرده است که براى امضاى پيمان ستراتيژيک  با امريکا نيرو هاى اين کشور بايد به عمليات شبانه در افغانستان پايان دهند.

            در همين حال وزير دفاع فرانسه از تلاشهاى ايالات متحده امريکا براى گفتگو با طالبان حمايت کرد و گفت، وجود دفترى براى طالبان در خارج از افغانستان زمينه را براى آنعده طالبانى که  ميخواهند موضع شان را بيان کنند مساعد ميسازد. وى افزود که ما هرگز نبايد دروازه را ببنديم. ايجاد دفتر سياسى طالبان در دوحه  پايتخت قطر به يک عنصر مرکزى تلاشهاى ايالات متحده امريکا تبديل شده است. تلاش ميشود از اين طريق طالبان از صفوف جنگ بيرون کشيده شوند و به ميز مصالحه برگردند، اما طالبان تا هنوز به صورت رسمى آماده گى خود با مذاکره را اعلام نکرده اند و حتى  گفته اند که از ايجاد دفترى در قطر اطلاع ندارند.م* * *

 

راديو آشنا صداى امريکا ساعت ١٠ شب ١٢ جدى

تبصره مطبوعات:

             روزنامۀ کانادايى نشنلز در مورد جريان ماموريت نظامى جهان در افغانستان و دخالت نظامى کاناد در آنکشور به اميد ايجاد نظام کارا و ديموکراتيک نويسنده  مطلبى را با طرح سوالاتى آغاز کرده است که امکان ايجاد نظام ديموکراتيک در افغانستان و نقش کانادا را در عملى سازى آن کشور به پرسش گرفته است. نويسنده به نقل از پژوهشگران امور افغانستان نگاشته است که براى کاميابى در آنکشور عمده ترين سهمگيرى کانادا ادامۀ کمک ها غرض آموزش قواى نظامى افغانستان ميباشد. در بخش ديگر اين مطلب از تاثير  دخالت کشور هاى همسايه در افغانستان نوشته شده است که آنکشور تا زمانى شاهد ثبات و امنيت نخواهد شد که تهران و اسلام آباد تمويل و ترويج شورشيان را در داخل آنکشور توقف ندهند.* **

 

خبر:

             جنگجويان ارشد القاعده و طالبان افغان طى چند جلسۀ از تندروان پاکستانى تقاضا نموده اند  تا اختلافات بين شان را کنار گذاشته و در جنگ عليه نيرو هاى به رهبرى ايالات متحده در افغانستان متحد گردند. بر اساس گزارش آژانس خبرى اسوشتيد پرس منتشر شده در  روزنامۀ واشنگتن پست، اين جلسات در ماه هاى نوامبر و دسمبر بر اساس تقاضاى شوراى رهبرى طالبان افغان در مناطق قبايلى پاکستان صورت گرفته است. عصمت الله احسان سخنگوى طالبان پاکستانى به اسوشيتد پرس گفته است  حکمت الله مسعود  رهبر  طالبان پاکستانى در جلسۀ بيست و هفتم نوامبر  در شهر وانه اشتراک نموده بود. بر علاوه وى ولى الرحمان معاون مسعود ، مولوى نذير، گل بهارد و سراج الدين حقانى  هم در اين جلسه حضور داشتند. به گفتۀ تند روانى که در جلسه يازده دسمبر حضور داشتند ابو يحيى الليبى  قوماندان ارشد القاعده به تندروان پاکستانى گفت که اختلافات تان را فراموش کنيد و از جنگجويان ما در مبارزه عليه امريکا در افغانستان حمايت کنيد.م* * *

راديو  آزادى ساعت ٣ بعد از ظهر ١٢ جدى

گزارش:

             وزارت دفاع افغانستان ميگويد در حال حاضر نيرو هاى اردوى ملى آماده نيستند تا به طور مستقل عمليات شبانه را به منظور بازداشت و سرکوب مخالفين اجرا کنند. در اين اواخر کشته شدن افراد ملکى در جريان عمليات شبانۀ نيرو هاى بين المللى در افغانستان نه تنها خشم شديد ادارۀ رئيس جمهور کرزى را بر انگيخته بلکه افغانها را نيز نهايت خشمگين ساخته است. بسيارى از مردم افغانستان خواهان راه اندازى اينگونه عمليات ها از سوى نيرو هاى امنيتى افغان هستند. به تازه گى رئيس جمهور کرزى اعلان کرد تا زمانى که عمليات شبانه نيرو هاى بين المللى متوقف نشود سند مشارکت ستراتيژيک ميان افغانستان و امريکا امضاء نخواهد شد. همکار ما در اينمورد از کابل چنين گزارش ميدهد.

             به گفتۀ وزارت دفاع ملى افغانستان  موجوديت برخى مشکلات تخنيکى سبب شده تا نيرو هاى اردوى ملى افغان قادر به اجراى  مستقلانه عمليات شب هنگام در کشور شان نباشند.

             جنرال ظاهر عظيمى سخنگوى اين وزارت ميگويد هم اکنون عمليات شبانه در افغانستان به طور مشترک از سوى نيرو هاى افغان و بين المللى راه اندازى ميشود اما تلاشها به منظور افغانى شدن  اين نوع عمليات ادامه دارند. آقاى عظيمى  به مشکلاتى اشاره ميکند که سبب شده  تا نيرو هاى افغان نتوانند به تنهايى عمليات شب هنگام را در کشور اجرا کنند. سخنگوى وزارت دفاع  افغانستان اين اظهارات را به روز دوشنبه در يک نشست خبري مشترک با سخنگوى ايساف در کابل ابراز کرد. در بخشى از اين نشست خبرى سخنگوى ايساف نيز از تصميم حکومت افغانستان  مبنى بر اجراى عمليات شب هنگام به طور مستقل از سوى نيرو هاى اردوى ملى افغان استقبال کرد.

             در عين حال جنرال  کارستن جاکوبسن سخنگوى ايساف اطمينان داد که آنان براى بلند بردن سطح توانايى  نيرو هاى امنيتى افغان تلاش ميکنند تا بتوانند عمليات شب هنگام را بدون شرکت نيرو هاى بين المللى  راه اندازى کنند. وى ميگويد بلند بردن توانايى  و استقلاليت نيرو هاى امنيتى افغان از سوى نيرو هاى ايساف کليد پوشش عمليات هاى شب هنگام است و قسميکه  در مورد اين مسئله در جلسۀ ديروز شوراى امنيت ملى وضاحت داده شد ما به همکارى هاى نزديک خود با نهاد هاى امنيتى افغانستان براى افغانى ساختن هر نوع عمليات ادامه ميدهيم.

            تلاشها به منظور افغانى ساختن عمليات شب هنگام در افغانستان در حالى ادامه دارد که به روز يکشنبه به شوراى امنيت ملى اينکشور وظيفه داده شد تا با درنظر داشت مشوره هاى لويه جرگه عنعنوى روى طرح ناتو مبنى بر افغانى شدن اين عمليات با قوماندانى ناتو کار کند. اخيراً رئيس جمهور کرزى  از قوماندان عمومى نيرو هاى امريکايى و ناتو در افغانستان خواست تا اجراى اين عمليات و تلاشى هاى   خود سر ،خانه هاى افغانها توسط نيرو هاى خارجى  متوقف گردد، اما پس از آن سخنگوى ايساف  بر ادامۀ عمليات شبانه تاکيد کرد. آقاى کرزى به تازه گى بار ديگر روى توقف عمليات  شب هنگام نيرو هاى خارجى در افغانستان تاکيد کرد و آن را يکى از عوامل اساسى مانع امضاى سند مشارکت ستراتيژيک افغانستان با امريکا خواند.م* * *

د امريکا غږ آشنا راديو ماښامنۍ خپرونه د مرغومى د مياشتي دوولسمه نېټه

رپوت:

              د افغانستان په ختيځو ولايتونو کې ځانمرگى بريد او وسله والى نښتى شوي دي، زموږ همکار لعل پاچا آزمون له جلال آباد نه پدې اړه دا رپوټ راليږلى دى.

             د دوشنبى په ورځ د ننگرهار ولايت د بهسودو په ولسوالۍ کې د پوليسو يوه مرکز ته څيرمه  يوه ځانمرگى هدف ته تر رسيدو وړاندى پرځان تړلى  چاوديدونکي مواد وچول. پدې پيښه کې يواځى يو ماشوم زخمى او ځانمرگى ټوټه ټوټه شوى چې د پيژندلو نه وء. د بهسودو ولسوال نعمت الله  نورزى په وينا دغه ځانمرگى بريد د يوې مدرسې مخي ته چې د پوليسو يوه روزنيزه مرکز ته څيرمه پرته ده ددوشنبى په سهار رامنځته شو. دى وايى د پيښي په ځاى کې پرته له يو ماشوم نه بل څوک نه وء.

             بل لور ته افغان پوځ وايى چې اووه تنه وسله وال مخالفين يې د کابل _ جلال آباد پر لويه لاره د لغمان ولايت اړوندو سيمه کې وژلي او دوه تنه يې زخميان کړي دي. د دوه سوه يو سيلاب  قول اردو وياند محمد نعمان هاتفى وايى چې تيره شپه وسله والو مخالفينو غوښتل چې د کابل  _ جلال آباد پر لويه لاره  د ترافيکو په وړاندى ستونزي پيدا کړى. د دوى ځواکونو پر مخالفينو بريد پيل کړ. د دواړو لورو ترمنځ شاوخوا اووه ساعته جگړه وشوه چې په ترڅ کې يې اووه تنه وسله وال مخالفين ووژل شول او دوه تنه يې زخميان شول. دى وايى د وژل شوو کسانو څخه يې د يوه تن جسد هم ترلاسه کړى دى. هاتفى وايى پدې جگړه کې ددوى دوه تنه  پوليس هم زخميان شوي دي.

             د يو بل خبر له مخي د کونړ ولايت په دوو ولسواليو کې د افغان پوليسو او وسله والو مخالفينو ترمنځ نښتو کې څلور تنه وسله وال مخالفين وژل شوي دي، يو تن يې زخمى شوى او د کور يوه ميرمنه هم زخمى شوى ده. د دوهمي پلي لوا  وياند جگړن شيرين آقا په وينا لومړى پيښه د  ديوه گل   په سيمه کې د وسله والو مخالفينو او افغان پوځ ترمنځ د جگړې  په ترڅ کې دوه تنه وسله وال قوماندان وژل شوي او يو تن يې زخمى شوى دى. وسله والو  مخالفينو لا تراوسه د دغو پيښو پخلى نه دى کړى. له څو ورځو راهيسى په ختيځو ولايتونو کې يو ځل بيا د جنگ جگړو او چاودنو پيښو زور اخيستى.م* * *

د مطبوعاتو تبصرې:

             ملا عمر د پاکستانى طالبانو ډلي هڅولي دي چې خپله توجه په افغانستان کې د امريکا تر مشرۍ لاندي  قواوو پرضد واړوى. پاکستانى اخبار نيشن  دغه مطلب خپور کړى دى.

             نيشن  ليکى د خپل مشر ملا عمر د فرمان پراساس د افغانستان او پاکستان طالبانو د يکشنبې په ورځ د پنځو غړو يوه شورا جوړه کړې ده. همدا رانگه د پاکستان طالبانو دا ژمنه کړې ده چې دپاکستان د پوځ پرضد خپله جگړه ختموى، خو په افغانستان کې د امريکا په مشرۍ قواوو پر ضد خپله  پاملرنه زياتوى.

             نيشن ليکى وروسته له څو هفتو جدى هڅو هغه هيئت چې د ملا عمر له خوا ليږل شوى وء، پدې بريالى شو چې يو شمير پاکستاني ډلي سره راغونډي کړى او دوى دغه ژمنه وکړى چې د پاکستان د اردو پرضد خپلې حملې او ځانمرگى بريدونه ، برمته کول او د معصومو خلکو وژل بند کړى خصوصاً په قبايلي سيمو کې.

             نيشن د طالبانو د سرچينو په حواله ليکى چې  ملا عمر په دغو اعمالو چې په پاکستان کې سرته رسيږى نه دى خوشحاله. ده خپل لوړ رتبه قوماندانان پاکستاني طالبانو ته ليږلي او د هغوي نه يې غوښتنه کړې ده چې د ده په اصطلاح خپل غير اسلامى اعمال بند کړى او ده ته د خپل  ستر لارښود خطاب ونکړى. ورځپاڼى دا  هم ليکلى دي چې ملا عمر د دې نه چې پاکستانى طالبانو د افغانستان نه پاکستان ته خپل پام اړولى دى خوشحال نه ښکارى. د ده په خبره چې په افغانستان کې د بهرنيانو پرضد جگړه خپل غوڅ پړاوته رسيدلې ده. ويل کيږى چې ملا عمر له دې  نه انديښنه لرى چې د ناتو دپياوړو قواوو په مقابل کې افغان طالبان په يوازيتوب جگړه نشى کولى.

             نيويارک تايمز ورځپاڼه د جنورى د لومړى نيټې په گڼه کې ليکى چې په افغانستان کې دکوکنارو د نه کرلو په مقابل کې مقاومت دوام لرى. ورځپاڼه ليکى د هلمند د سند وادى چې په سيمه کې د ترياکو د کرلو زړه بلل کيږى خو په عين حال کې د ناتو د هغه جاه طلبانه تهاجم د نتيجې څرگنده نمونه هم ده چې د طالبانو او د مخدره موادو پرضد څه وخت مخکى سرته رسيدلى وء خو په عين حال کې دغه سيمه د طالبانو د شتوالى او د کوکنارو د نه کرلو په مقابل کې مقاومت ښيئ. نيويارک تايمز ليکى څلور کاله پخوا پراخ يو پوځى تهاجم  چې په اول کې د بريتانوى عسکرو او بيا د امريکايى بحري  قواوو له خوا سرته ورسيد، د طالبانو  کنترول يې په سيمه کې پاى ته ورساوه. د دې سره جوخت بزگرانو ته د کوکنار پرضد د نورو محصولاتو د کرلو روزنه هم ورکړل شوه ترڅو د دغه بوټى د کرلو کچه کمه کړى. د هلمند والى په عين حال کې د کوکنارو د کروندو د له منځه وړلو يو غوڅ  پروگرام په لاره  واچوى چې د سيند په دواړو غاړو په ځمکو کې عملى شو. ورځپاڼه ليکى نن ورځ د نادعلى او مارجې  په ولسواليو کې بزرگران غنم او پنبه کړى. د سيمي ولسوال  په يوه ليرى پراته کلى کې يو ښوونځى پرانيست. په سيمه کې د ناتو او افغان پوځيانو له خوا په دوامداره توگه گزمې سرته رسيږى. ورځپاڼه ليکى د سيند د غاړو له ځمکو نه هاخوا بيا يوه بله بڼه څرگنديږى.

             د هغو مرکو پراساس چې له بزگرانو ، مشرانو او افغان او لويديځو مامورينو سره شوي دي، هغه بيوزلي برگران چې په محصولاتو کې يې شريکه ځمکه کرل د ولسوالى ليرى پرتو سيمو  ته ولاړل او هلته يې دښتي  د کوکنارو په گلونو وپوښل او ډير زيات ترياک يې لاسته راوړل، په ضمن کې طالبان هم د ناتو د بريدونو نه پشاشول او له دوى سره يو ځاى له سيمى نه ولاړل او هلته يې دوى ته تحفظ برابر کړ.

            ورځپاڼه ليکى چې دغه شمير بزرگرانو هغه هڅي په سيند کې لاهو کړى کومي چې د ناتو دتهاجم په نتيجه کې د مخدره موادو پرضد حاصل شوي وء. اوس دغه سوال مطرح کيږى چې کله له دې کليو نه د ايساف قواوى وځى نو نتيجه به يې څه راووځى.

            نيويارک تايمز ليکى ناتو د امنيت د راوستلو په څنگ کې په هلمند کې زراعتي هڅونکي مرستي هم ويشلي دي خو ستونزه دا ده چې په دغه ولايت کې د نړۍ په سطحه څلويښت په سلو کې دهيروئينو اومه مواد توليديږى او په دوه زره يوولسم کال کې يې د ترياکو د توليد اندازه د دوه زره لسم کال په پرتله په سلو کې اووه زياته شوې ده.

            ورځپاڼه ليکى داسى توقع کيږى چې په راتلونکو کلونو کې د کوکنارو کرځکه زياتيږى چې له يوې خوا نه د مخدره موادو بيې پورته دي او له بله پلوه   د متبادلو محصولاتو عايدات د کوکنارو سره سيالي نشى کولي. ورځپاڼه ليکى چې د کوکنارو د کرلو زياتوالى له ځينو عواملو سره تړاو لرى چې په دې کې د حکومت سره ضديت، د ياغيانو فعاليت او په حکومت  کې د فساد شته والى شامل دي. هرڅومره چې حکومت د کوکنارو د کروندو اړولو ته جدي کيږى هغومره محلي بزرگران د ځان دساتنى لپاره د ياغيانو نه مرسته غواړى.م* * *

 

راديو بى بى سى ساعت ٣٠\٦ شب ١٢ جدى

 گزارش و مصاحبه ها:

             حزب اسلامى به رهبرى گلبدين حکمتيار هيئتى را براى گفتگو در مورد آيندۀ افغانستان و احتمال مذاکره و  مصالحه با دولت اينکشور به کابل فرستاده است. افراد نزديک به حزب اسلامى در مورد اينکه چه کسانى در ترکيب اين هيئت شامل هستند جزئياتى ارائه نکرده اند، اما يکى از افراد نزديک به اين حزب ميگويد در طرح تعديلى که شده اينست که حزب اسلامى گفته در مرحلۀ نخست  سربازان خارجى ميتوانند در مراکز نظامى خود بروند و بساط شان را از شهر ها جمع کنند.

             سخنگوى دولت افغانستان گفته است اين هيئت با رئيس جمهور کرزى ديدار کرده است. شوراى صلح افغانستان که مسوول پيشبرد مذاکرات با گروه هاى مسلح مخالف دولت است از جمله طالبان از حضور اين هيئت در کابل استقبال کرده است. همکار ما رامين انورى در اين رابطه گزارشى دارد که تقديم ميگردد.

             حضور هيئت حزب اسلامى در کابل براى مذاکره با مقامات بين المللى و دولت افغانستان تحول ديگر که در راستاى تلاشها براى پايان دادن به خشونت هاى ده ساله افغانستان صورت ميگيرد. ايمل فيضى سخنگوى رياست جمهورى افغانستان گفت اين هيئت اخيراً با حامدکرزى رئيس جمهور افغانستان نيز ديدار کرده و دو طرف در مورد برنامۀ مصالحه با هم گفتگو کرده اند.

            (( يک هيئت چند نفرى به نماينده گى از حزب اسلامى افغانستان به کابل آمدند و در جريان سفر شان يک ملاقاتى با رئيس جمهور کشور هم داشتند که در يک فضاى بسيار مثبت و خوب اين ملاقات سپرى شد، در اين نشست روى موضوع صلح و مذاکره با مخالفين مسلح افغانستان بحث و گفتگو صورت گرفت و قرار است که اين هيئت  در همين روز ها همراى ديگر رهبران جهادى و سياسى کشور ملاقات هاى داشته باشد، اميد وار هستيم که به نفع يا پيشبرد پروسه صلح تمام شود.))

            اما هارون زرغون سخنگوى حزب اسلامى به رهبرى گلبدين حکمتيار به بى بى سى گفت که هيئت اين حزب با حلقات و گروه هاى مختلفى در کابل ديدار ميکند ولى براى آنها مهمترين موضوع رسيدن به يک تفاهم با مقامات امريکايى است. وى گفت ما با هر کسى حاضر هستيم مذاکره کنيم اما بيشتر با افرادى که صلاحيت تصميمگيرى داشته باشند، طرف اصلى قضيه امريکايى ها هستند و بايد با امريکايى ها صحبت شود، اما ما ميخواهيم يک تفاهم ميان افغانها نيز بوجود بيايد، اين البته به اين معنى نيست که تنها با دولت صحبت  ميکنيم، دولت به ما معلوم است که صلاحيت کافى ندارد و آقاى کرزى حتى نميتواند عمليات شبانه را متوقف کند، ساير جناحها هستند که ميتوانيم با آنها صحبت کنيم. سخنگوى حزب اسلامى گفت  که افراد، اشخاص و تنظيم هاى در کابل هستند که با حضور  خارجى ها در افغانستان مخالف اند. او گفت که هيئت حزب اسلامى تلاش خواهد کرد تا با اينگونه تنظيم ها به توافق برسد. شوراى عالى صلح افغانستان در حاليکه از تمايل حزب اسلامى به مذاکره استقبال ميکند،  تاکيد کرده است که تنها گفتگو با دولت افغانستان و شوراى عالى صلح است که ميتواند صلح را در اينکشور تضمين کند. قاضى امين وقاد از اعضاى شوراى عالى صلح به بى بى سى گفت، اگر با امريکايى ها صحبت هم شود آنها در نهايت  دو باره موضوع را به مردم و دولت افغانستان واگذار ميکنند، ما ميگوئيم که آنها بايد با دولت افغانستان صحبت کنند، اما اگر شرايطى پيش آمد که نياز بود با نمايندۀ امريکا صحبت شود در آنصورت هم ممانعتى   وجود ندارد. حزب اسلامى به رهبرى گلبدين حکمتيار  در حال حاضر عملاً با نيرو هاى خارجى مستقر در افغانستان و دولت اينکشور درگير جنگ است. اين گروه در تشکيلات خود از طالبان جدا است، اين حزب که در محل نا معلومى به سر ميبرد در فهرست افراد مورد پيگرد امريکا قرار دارد و براى سر او جايزه تعيين شده است.

            اين مذاکرات در جوى کنونى سياسى که از مجارى مختلف مذاکرات با گروه هاى مخالف در  جريان است چقدر مهم است؟ اين سوال را در گفتگوى با جاويد کوهستانى تحليلگر مسايل سياسى در کابل مطرح کردم.

ج_ من فکر نميکنم که مذاکرات حزب اسلامى، پيوستن شان به جانب حکومت افغانستان روى مسايل کلان ملى از جمله مصالحه با طالبان تاثير مثبت داشته باشد، چون همين اکنون يک بخش وسيع از افراد حزب اسلامى شامل ساختار قدرت هستند، اختلافات عميق ديدگاه هاى هر دو جانب  هم در حزب اسلامى و  هم در طالبان وجود دارد، در مورد شيوه هاى حکومتدارى و اقدامات سياسى در افغانستان، به اين لحاظ به باور ما پيوستن حزب اسلامى و مذاکره با طالبان در راستاى تامين صلح هيچگونه کمکى کرده نميتواند که افراد حزب اسلامى در ولايت کنر تسليم شدند، از توانايى با القوه و باالفعل در حال حاضر  حزب اسلامى برخوردار  نيست يعنى يک تهديد به نيرو هاى مسلح افغانستان و نيرو هاى مسلح بين المللى نيست، اما به هر حال يک اقدام خوب است که بعنوان يک  بخش از نيرو هاى سياسى افغانستان و به عنوان اپوزسيون مسلح گذشته اينها شامل ساختار  قدرت سياسى شوند، همکار ى بکنند نظام سياسى افغانستان را.

س_ آقاى کوهستانى، شما طبعاً در جريان هستيد که گزارشهاى داريم از ايجاد دفتر طالبان در قطر به حمايت امريکا و آلمان که در اين روند با دولت افغانستان زياد مشوره نشده و دولت افغانستان تا اندازۀ گيله مند هم بود اين مسئله چقدر ميتواند انگيزه باشد براى همين مذاکرات کنونى که در کابل در جريان است؟

ج_ من فکر ميکنم اين ضعف خود دولت افغانستان بوده که تا امروز متاسفانه با داشتن دستگاه هاى عريض و طويل و امکانات کلان و ادارات محلى  فرصت  نيافت يا توجه نکرد که با طالبان راه هاى مذاکره را باز بکند و تماس گيرى ها بر قرار شود، البته من فکر ميکنم هيچگونه پيوندى  با اين قضيه ندارد چون دو ماه قبل هم هيئت حزب اسلامى به رهبرى آقاى قطب الدين هلال، غيرت بهير و جمعى ديگرى از برادران حزب اسلامى در کابل بودند، با رئيس جمهور کرزى ، هيئت شوراى عالى صلح  ملاقات هاى داشتند، طرحهاى شان را ارائه کردند، در آن زمان هم رئيس جمهور و شوراى عالى صلح گفتند  ما مشکل نداريم، اين قضيه را ميخواهيم  با دوستان بين المللى حل بکنيم، تنها حکومت افغانستان يک مقدار با جامعۀ  بين المللى در راستاى آمدن  حکمتيار به کابل مشکل داشتند، اين قضيه از قبل انجام شده بود، دولت افغانستان آماده گى داشت ولى سفارت ايالات متحده و نيرو هاى بين المللى پاسخ مثبت براى حکمتيار نداشت.

س_ شما از حکمتيار ياد کرديد خود جايگاه حکمتيار در اين تصوير کُلى يعنى مسئله مذاکره با طالبان و با دولت افغانستان، با نيرو هاى خارجى  در کجا قرار دارد، موضعيگيرى خودش مشخصاً چه است؟

ج_ من فکر ميکنم حکمتيار  بعنوان يک چهرۀ جهادى گذشته افغانستان و بعنوان يک چهره خيلى جنجال بر انگيز در افغانستان شخصيت تقريباً تاثيرگذار است، ميتواند با پيوستنش با دولت افغانستان  حداقل همگام شود با روند صلح و تشويق بکند ساير جناحها را به همکارى و پيوستن.* * *

 

گزارش و مصاحبه:

             گزارشها از پاکستان حاکيست که ملا عمر از نيرو هاى شورشى اسلامگرا و طالبان پاکستانى خواسته تا به نيرو هاى پاکستانى  حمله نکرده و در عوض توجه شان را به جنگ در افغانستان معطوف کنند.

            روزنامه انگليسى زبان نيوز در پاکستان گزارش داده است که به دستور ملا عمر طالبان پاکستانى و ساير سازمانهاى شورشى در آنکشور شوراى پنج عضوى را بنام شوراى مراقبت ايجاد کردند تا در راه اتحاد آنها کار کند. به گفتۀ اين روزنامه پس از هفته ها گفتگو و تلاش يک هيئت بلند پايه که از سوى ملا عمر فرستاده شده بود سر انجام موفق شد تا گروه هاى مختلف شورشى پاکستانى را در اين نهاد واحد  متحد سازد. اين هيئت وعده کرده است که طالبان پاکستانى به درخواست ملا عمر جنگ با نيرو هاى امنيتى پاکستان حملات انتحارى  در پاکستان، ربودن افراد بخاطر   پول و قتل مردم بيگناه در اينکشور به ويژه در مناطق قبايلى را پايان خواهند داد. در اينمورد گفتگوى داشتم با قنديل عباس استاد دانشگاه در اسلام آبا و از او پرسيدم در خواست ملا عمر از طالبان پاکستانى چقدر ميتواند موثر باشد؟

ج_دولت پاکستان تصميم گرفته يک بازنگرى اساسى در روابط خود با امريکا صورت بدهد، بنابر اين  طالبان که قبلاً استدلال آنان بر اين بود که نيرو هاى دولتى پاکستان نيز با امريکا همکارى دارند  لهذا آنان نيز بايد همچون نيرو هاى خارجى مورد حمله قرار بگيرند ولى اخيراً چون دولت پاکستان تصميم گرفته همکارى آنچنانى  با نيرو هاى امريکايى نداشته باشد چون اين همکارى با امنيت ملى و منافع ملى پاکستان تطابق ندارد، من فکر ميکنم بر اساس همين عده  تحولات، طالبان  اين تصميم را گرفتند که ديگر نيرو هاى دولتى پاکستان را مورد حمله قرار ندهند.

س_ يعنى منظور شما اينطور است که دولت پاکستان  با استفاده از نفوذ خود از ملا عمر خواسته تا در اين مسئله ميانجيگرى بکند و آنها را يعنى طالبان پاکستانى را به اين وسيله به اين وادارند که ديگر بر نيرو هاى پاکستانى  حمله نکنند؟

ج_ من فکر نميکنم که دولت پاکستان همچنان نفوذ بر طالبان دارد ولى چون طالبان هدف اصلى شان نيرو هاى  مهاجم امريکايى و خارجى در افغانستان هستند و آنها بخاطر   اين نيرو هاى دولتى پاکستان را مورد  حمله قرار ميدادند که اينها هم همکار نيرو هاى خارجى بودند. وقتى همکارى بين نيرو هاى پاکستانى  با نيرو هاى خارجى  قطع شده يا محدود شده بخاطر اينست که آنها تصميم گرفتند ديگر نيرو هاى پاکستانى را معارض نميدانند و ديگر آنها را مورد حمله قرار نميدهند و فقط اهداف خارجى را مجاز ميدانند که مورد حمله قرار بدهند.

س_ از ديد شما وقتى که ميگوئيم گروه هاى شورشى در پاکستان و طالبان پاکستانى اينها چقدر گوناگون هستند، تعداد شان به چه اندازه ميرسد؟

ج_ وضعيت خيلى پيچيده است چون در مناطق قبايلى پاکستان از نظر ايديولوژيک گروه هاى گوناگون وجود  دارد، يکتعداد گروه هاى هستند که موافق با دولت پاکستان هستند و مايل نيستند با نيرو هاى دولتى يا مردم پاکستان مورد حمله قرار بگيرند، ولى يکتعداد گروه هاى ديگرى هستند که آنها را فروايندين گروپ ما ميگوئيم که براى منافع دارند در اينجا فعاليت ميکنند، همينطور خيلى از کشور هاى ديگر هم در اين مناطق نفوذ دارند و گروه هاى مختلفى را نه چون کمک ميکنند آن گروه ها هم براى آنها کار ميکنند ولى همۀ آنها از امکانات خود استفاده ميکنند، بخاطر اينست که حالا خيلى مشکل شده چه گروه مربوط به ملا عمر يا رهبرى مرکزى طالبان است و کدام يکى  با آن رهبرى مرکزى ارتباط ندارد، اين تشخيص حالا سخت و مشکل شده بخاطر همين است که خود رهبرى مرکزى طالبان اعلان کرده که اگر با استفاده از نام طالبان کسى فعاليتى داشته باشد اينها را قبول ندارند و بخاطر همين يک شوراى پنج نفرى را تشکيل  دادند تا اين چيز ها را زير نظارت داشته باشد.

س_ وقتيکه شما ميگوئيد که طالبان پاکستانى با انگيزه هاى مختلف فعاليت ميکنند از طرف نيرو هاى مختلف حمايت ميشوند، همين شوراى مراقبت پنج نفرى که  به گفتۀ شما ايجاد شده چقدر ميتواند در کاهش  اختلافات موثر باشد؟

ج_ ببنيد يک تعداد خواسته هاى طالبان مجاز شمرده ميشود، آنها حاضر نيستند  مداخله خارجى در امور داخلى قبايل پاکستان را بپذيرند و آنها ميخواهند به طور سنتى آن سيستمى که يعنى سيستم جرگۀ که در آنجا وجود داشته همان سيستم را ادامه بدهند و هيچگونه مداخله از طرف دولت پاکستان يا هيچ کشور  ديگرى در آنجا نبايد داشته باشند، بخاطر اينست که اين شوراى که تشکيل دادند ميخواهند يک تعداد اختلافاتى که بين قبايل پاکستان و طالبان وجود دارد جوى اعتماد را بوجود بياورند و همچنين يک جوى اعتماد را بين دولت پاکستان و طالبان بوجود بياورد.م

 

 

* **

د آزادۍ راديو خپرونه د مرغومى د مياشتي دوولسمه نېټه

رپوټ:

             د افغانستان د کورنيو چارو وزارت وايى افغان ځواکونو ته د امنيت سپارلو د بهير په دوهم پړاو کې به سبا د نيمروز ولايت امنيت افغان ځواکونو ته وسپارل شى. دغه وزارت وايى په ياد ولايت کې افغان ځواکونه پوره تيارى لرى چې امنيتى مسووليت پخپله غاړه واخلى.د امنيتى مسووليتونو دوهم پړاو داسى وخت پلى کيږى چې د ملى پوليسو ترڅنگ سيمه ېيز پوليس هم د افغانستان د لسگونو سيمو امنيت ساتى خو په يو شمير ولايتونو کې خلک شکايت کوى چې سيمه ېيز پوليس له خپلى دنډي ناوړه گټه اخلى او خلک ځوروى. د افغانستان د ملي امنيت شورا هم پدې اړه پخپله غونډه کې يو لړ سپارښتنى کړى. پدې اړه زموږ همکار له کابل نه يو رپوټ راليږلى چې وړاندې کيږى.

             د کورنيو چارو وزارت وايى چې ځواکونو يې د نيمروز ولايت د امنيتى مسووليتونو د اخيستلو  لپاره بشپړه تيارى نيولى. ټاکل شوې چې د دې ولايت امنيتي چاري د سه شنبى په ورځ په بشپړ ډول افغان ځواکونو ته وسپارل شى. د کورنيو چارو وزارت وياند صديق صديقى د دوشنبې په ورځ په کابل کې يوې خبري غونډى ته وويل چې دوى د امنيتى مسووليتونو د اخيستلو په برخه کې  کومه ستونزه نه لرى، د امنيتى مسووليتونو د ليږ د بهير سبا په نيمروز ولايت کې پلي کيږى او امنيت ستاسو پوليس او ملى پوځ ته سپارل کيږى. د امنيت سپارلو د دوهم پړاو له پيل څخه افغان ځواکونه په ځانگړى ډول ملى پوليس له کومى انديښنې او گواښ سره نه دې مخامخ شوى، په وياړ سره  له دښمن او هر ډول گواښ سره د مقابلې لپاره چمتو والى لرى چې دغه مسووليتونه په غاړه واخلى.

د امنيت سپارلو دوهم پړاو تراوسه په پروان، دايکندى،  سمنگان او هلمند ولايتونو کې عملى شوى. دوهم پړاو داسى وخت پلي کيږى چې د راپورونو له مخي د هېواد د يو شمير سيمو امنيت دسيمه ېيزو پوليسو له خوا ساتل کيږى. سيمه ېيز پوليس د امريکا د يوې ځانگړى طرحى  له مخي منځته راغلى چې د نورو ځواکونو په څنگ کې د افغان دولت د وسله والو مخالفينو پرضد مبارزه وکړى او مخه يې ونيسى خو په هغو سيمو کې چې سيمه ېيز پوليس فعال دي خلک شکايت کوى چې له مسووليتونو ناوړه گټه اخلى او خلک وهى، ځوروى  او پرحقونو يې تيري کوى او په ځينو سيمو کې د ناامنۍ سبب هم کيږى.

 د کورنيو چارو وزارت هم له سيمه ېيزو پوليسو څخه د خلکو شکايتونه  نه ردوى خو وايى چې يو شمير سيمه ېيز پوليس يې بندي کړى او د دې ستونزي د هوارى هڅه کوى. د دې وزارت وياند صديق صديقى  آزادى راديو ته وويل، داسى افراد او اشحاص شته چې دوى غواړى ځانونه ملى پوليس وگڼى او بيا داسى کارونو ته لاس واچوى چې د خلکو د آزار او اذيت سبب گرځى، ډير داسى کسان هم شته چې سلاح لرى او غير قانونى مسلح ډلى دى ولى ځانونه محلى پوليس گڼى پداسى حال کې چې دا کسان محلى پوليس نه دي. موږ سخت نظارت پرې لرو ولى پدې کې بايد تجديد نظر وکړو، ددوى عملکرد ښه وڅيړو.

 د افغانستان د ملى امنيت شورا هم د دوشنبى په شپه پخپله غونډه کې ويلى چې په يو شمير ولايتونو کې د سيمه ېيزو پوليسو قوماندانانو خپل کسان بى له اړتيا په ځينو سيمو کې د خپلو گټو په خاطر په دندو گمارلى. افغان ولسمشر حامدکرزى د ملى امنيت شورا دې غونډي ته د څيړنو سپارښتنه کړې.

د کورنيو چارو وزارت  د معلوماتو له مخي سيمه ېيزو پوليسو تر يوه کال هاخوا فعاليت پيل کړى  چې اوس يې شمير لس زرو ته رسيږى او د افغانستان د اته پنځوس سيمو امنيت ساتى. تر دې مخکې په ځينو راپورونو کې پر افغان پوليسو تور لگول شوى چې له خلکو سره زور زياتى کوى، د بشري حقونو په سر غړونو تورن شوي او په سپارښتونو کې ويل شوي چې بايد د پوليسو  روزني ته تر پخوا لا ډير پام وشى.* * *

 

رپوټ:

په افغانستان کې ميشت ناتو ځواکونه وايى چې دوى د تيلو او خوراکي موادو کافى زيرمي لرى او د پاکستان د لارى بنديدل دوى ته تراوسه پوري پدې  برخه کې کومه ستونزه نه ده رامنځته کړې.

تر دې مخکى په ځينو رپوټونو کې ويل شوي وء چې ناتو د دې لاري له بنديدو وروسته د خپل اړتيا  وړ تيل له افغان بازارونو څخه رانيولي چې دې کار د تيلو بيې هم اغيزمني کړي دي، خو په کابل کې د دغو ځواکونو يوه وياند که څه هم د پاکستان له لاري د خپلو اکمالاتو په بيا پيل کيدو باندى ټينگار وکړ  دا خبره يې په جدى توگه رد کړه چې دوى دې د افغان بازارونو څخه تيل رانيولي وي خو افغان کتونکى  بيا پدې باور دي، که د پاکستان لاره بنده پاتى شى نو ممکن  ناتو او عام افغانان پدې برخه کې له جدى ستونزو سره مخامخ شى. پدې اړه نور تفصيل له کابل نه زموږ د همکار په رپوټ کې.

ناتو وايى چې دوى په افغانستان کې د خپلو ځواکونو د اکمالاتو لپاره د ځينو متبادلو لارو دموندلو ترڅنگ د پاکستان له لاري هم د خپلو اکمالاتو د بيا پيل لپاره هڅي گړندى کړى. په کابل کې د دغو ځواکونو يو وياند  جنرال کريستن جاکوبسن هغه راپورونه هم په کلکه رد کړل چې گواکي دوى د خپلو اړتياوو د پوره کولو لپاره له افغان بازارونو څخه تيل رانيولي دي.

             جنرال جاکوبسن چې د دوشنبى په ورځ يې يوې خبري غونډي ته وينا کوله، پدې اړه د آزادى راديو د يوې پوښتنى په ځواب کې وويل چى دوى د تيلو او خوراکي موادو کافى زيرمي په واک کې لرى او هڅه کوو چې پدې برخه کې خپلي اړتياوي په متبادلو لارو پوره کړو، ناتو به هيڅکله هم په افغان بازارونو کې د تيلو او خوراکى موادو په رانيولو سره د افغانستان خلک له ستونزو سره مخ نه کړى خو له دې سره سره موږ هڅه کوو چې د ځينو  دلايلو له مخي د پاکستان له لاري دخپلو اکمالاتو بهير ډير ژر له سره پيل کړو.

تر دې مخکى د هېواد د سوداگرى وزارت ويلى وء چې ناتو له پاکستان سره په اړيکو کې له ستونزى وروسته د خپل اړتيا وړ تيل له افغان سوداگرو رانيولي وء چې دې کار د تيلو په بيو هم ناوړه اغيزه کړې وه. پاکستان په افغانستان کې د ناتو د اکمالاتو په وړاندى خپلى لارى شاوخوا دوه مياشتى مخکى وروسته له هغې وتړلې چې د ايساف ځواکونو په يوه هوايى حمله کې شاوخوا څلورويشت سرتيرى ووژل شول. د ناتو مامورين له دې پيښي وروسته د پاکستان سره  د اړيکو د رغيدو په برخه کې ځينو پرمختگونو ته اشاره کوى چې د دوى په وينا هيله بخښونکى دي، خو ځينى افغان کتونکى دا انديښنه ښيئ  چې که پاکستان سره د ناتو دا ستونزه هواره نشى نو ممکن د دې حالت ناوړى اغيزي دافغانانو په ژوند هم پريوځى. په ورته وخت کې ناتو هم دا منى چې له پاکستان سره يې د اړيکو خرابيدل په دواړو لورو کې په اقتصادي فعاليتونو اغيز کړى او د افغان سوداگرو ځينى مواد درول شوي دي خو جنرال  جاکوبسن وويل چې دوى د اړيکو د بيارغولو لپاره پراخى هلي ځلي پيل کړى، څو موجوده ستونزي هوارى شى. امريکا او ناتو په افغانستان کې د خپلو ميشتو ځواکونو د اکمالاتو لپاره دځينو نورو لارو ترڅنگ د پاکستان د کراچى له بندر څخه هم کار اخلى خو دوى وايى چې ددوى اصلى اکمالات د هوا له لاري او د منځنى آسيا د هېوادونو له لاري کيږى.م

 

* * *                                                                                             ختم