05 حوت 1395

RSS Facebook

اعلانات

خبر های جدید

کمک کشور چین به پوهنتون کابل

کمک کشور چین به پوهنتون کابل

کابل باختر 4 حوت سفارت چین در کابل تجهیزات کمپیوتری و...

داکتر کمال سادات: رفع مشکلات خبرنگاران ولایتی، دراولویت قراردارد

داکتر کمال سادات: رفع مشکلات خبرنگاران ولایتی، دراولویت قراردارد

کابل باختر/ 4/ حوت شماری از مسوولان وخبرنگاران ولایتی شورای خبرنگاران...

Youtube Player

khantry design

اعلانات


تبصره و مرور بر مطبوعات

کارشناسان: دولت نتوانسته برای خاتمه بخشیدن به این مشکل گام های اساسی بردارد

نیروهای ناتو: وظیفه دارد که تلفات افراد ملکی را به صفر تقرب دهد

کابل باختر/ 18/ دلو

درحالیکه سازمان ملل متحد سال 2011 را مرگبار ترین سال درافغانستان میخواند ، کمیسیون حقوق بشر و نماینده گان جامعه مدنی ازدولت میخواهند که درپایان بخشیدن به این مشکل کارهای اساسی را انجام دهد.

درگزارش سازمان ملل متحد گفته شده که تلفات افراد ملکی درجریان سال 2011 از مرز سه هزارتن گذشته است و گروه شورشی طالبان عامل عمده ء تلفات افراد ملکی پنداشته شده اند.

درگزارش سازمان ملل متحد که زیر نام "محافظت از غیر نظامیان درجنگ های مسلحانه درافغانستان انتشار یافته و در آن حداقل کشته شدن سه هزار و بیست و یک ، غیرنظامی درج گردیده، شورشیان مسلح مسوول مرگ هفتادو هفت در صد این افراد شناخته شده اند ، چهارده درصداین رقم به نیروهای طرفدار دولت نسبت داده شده است درگزارش از نیروهای بین المللی نام گرفته نشده است.

 در جریان سال 2011 چهارصدو پنجاه تن در حملات انتحاری کشته شده اند که اکثریت قربانیان این گونه حوادث را زنان واطفال تشکیل میدهد.

سازمان ملل متحد در حالی از ازدیاد تلفات ملکی در جریان درگیری نظامی سخن میگوید که این پدیده به عنوان یک مشکل عمده فرا راه دولت افغانستان قراردارد با تاسف که همه مخالفان مسلح دولت، هم نیروهای دولتی و هم نیروهای بین المللی عامل تلفات ملکی درجریان درگیری های نظامی اند مگر درمیان این همه وقایع ، افراد ملکی بیشتر درجریان حملات تروریستی آسیب دیده اند که عامل همه این گونه حملات گروه طالبان و در مواردی هم اعضای حزب اسلامی گلبدین قلمداد میشوند به گونه مثال در حمله انتحاری که در مراسم عاشورا درکابل صورت گرفت حدود 250 تن کشته و یازخمی شدند قربانیان این حادثه به صورت کل افراد ملکی بودند ، به همین گونه مخالفان بار ها با کارگذاری ماین های کنار جاده اکثرا"ً به مسافرین آسیب رسانیده اند.

ازطرف دیگر نیروهای بین المللی نیز درمواردی به صورت مشخص درجریان عملیات های هوایی باعث بروز تلفات ملکی شده اند تلفات و قتل افراد ملکی به هر گونه که صورت گرفته مشکلات جدی را برای دولت حامدکرزی خلق نموده است.

 مردم میخواهند تا دولت پدیده زشت تروریزم درکشور را از میان بردارد تا دیگر مردم قربانی این گونه حوادث نشوند ازطرف دیگر آن وقایع راکه نیروهای بین المللی ببار میاورند و باعث تلفات افرادملکی میشوند حربه دردست مخالفان مسلح است که به تحریک مردم علیه دولت و نیروهای بین المللی میانجامد این گونه حوادث چنان دولت را در تنگنا قراردادکه حتی باعث کشیده گی میان دولت و فرماندهان نیروهای بین المللی شده است.

 میراحمد جوینده عضو پیشین مجلس نماینده گان و عضو جامعه مدنی به این عقیده است که در گزارش سازمان ملل متحد به واقعیت ها اشاره شده است او دولت را متهم میسازد که نتوانسته برای خاتمه بخشیدن به این مشکل گام های اساسی بردارد.

 به عقیده جوینده دولت باید به خاطر حفظ جان شهروندانش کار های بکند پایان بخشیدن به این پدیده نیازمند کار مداوم است گفتگوهای دوامدار با مخالفان مسلح و مسوولیت پذیری بیشتر عملیات های شبانه ازسوی نیروهای افغان است که میتواند حل این مشکل را سرعت بخشند.

نیک محمد کابلی یک باشنده کابل میگوید ازدیاد تلفات ملکی یک موضوع نهایت نگران کننده است زیرا آنانی که شامل جنگ نیستند مگر قربانی جنگ میشوند ادامه این امر میتواند نفرت مردم را نسبت به جناح های درگیر درکشور افزایش دهد.

محمدموسی محمودی رییس اجرائیوی کمیسیون مستقل حقوق بشر نیز تائید می نماید که در جریان سال 2011 میلادی تلفات افراد ملکی ازدیاد یافته است، موصوف این خبر را مایوس کننده خواند که جناح های درگیر در افغانستان نتوانسته اند درجریان درگیری های شان حقوق و مصوئیت افراد ملکی را رعایت نمایند او میگوید کمیسیون حقوق بشر بار ها در این رابطه نگرانی های خود را اظهار داشته و این نکته را مکرراً" بیان داشته که جای تاسف است که اطراف درگیرجنگ به افراد ملکی صدمه وارد می نمایند ، کمیسیون حقوق بشر باردیگر از جناح های درگیرمیخواهد که درجریان برخورد شان به حقوق بشری احترام گذارند و مصونیت افرادملکی را تامین نمایند و از حمله بر یکدیگر درمناطق مسکونی و شاهراه بپرهیزند ضمناً" حکومت در آزموش افراد خود بیشتر بکوشد نیروهای بین المللی دقت زیاد تر نمایند و مخالفان مسلح کنوانسیون های بین المللی را پیرامون حقوق انسانی مراعات نمایند.

 محمودی به این موضوع اشاره کرد که طالبان درسال 2010 لایحه را وضع کردندکه درآن جان افرادملکی درجریان درگیری ها مصون اعلام شده و تاکید شده بود تا افراد آن گروه از حمله برغیرنظامیان ابا ورزند مگر این لایحه هیچگاهی عملی نشد .

رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر با صراحت گفت، نباید دیگر قتل افراد ملکی تکرارشود هرگاه این وقایع تکرار میگردد باید عاملین وابسته به هر جناح که باشند به پای میز محاکمه کشانده شوند.

ازطرف دیگر نماینده ویژه سرمنشی ملل متحد برای افغانستان از جناح های درگیر خواسته که از جان افراد ملکی محافظت نمایند او میگوید: " پاسخ به درخواست ما این است که شما جنا ح های درگیر به گفته تان عمل نماید .

اگر اعلامیه صادر می نمایند و میگوید که در استفاده از ماین های کارگذاری شده محدودیت وضع میکنید پس ازاین وسیله انفجاری کار نگیرید ، حملات انتحاری را متوقف سازید ...)

مقامات در وزارت دفاع ملی میگویند که آنها نسبت به مصونیت وحفظ جان افرادملکی در جریان عملیات های نظامی متعهد اند، آنها قبل از آنکه دست به عملیات بزنند با ریش سفیدان محل مشوره می نمایند مردم محل درجریان قرار میگیرند ادارات دولتی از چگونگی عملیات ها آگاه میشوند .

 ازطرف دیگر عساکر و منسوبان اردوی ملی غرض مصونیت افراد ملکی آموزش می بینند و برآنها تاکید میشودکه نسبت به این مساله محتاط باشند و بالاخره وزارت دفاع ملی از هر امکان استفاده می نماید تا از تلفات افرادملکی درجریان عملیات های نظامی جلوگیری شود   و قوماندانان نیروهای بین المللی در افغانستان گفته اند که به تلاش های شان در زمینه جلوگیری از تلفات افرادملکی ادامه میدهند.

جنرال جان آلن قوماندان نیروهای ناتو گفته که هر یک از عساکر ما وظیفه دارد که تلفات افراد ملکی را به صفر تقرب دهد.

 گروه طالبان که مسوولیت تمام حملات انتحاری ووقایع انفجار های کنارجاده در سال 2011 را پذیرفته اند گزارش سازمان ملل متحد را یک جانبه خوانده است .

این گروه در حالی این گزارش را یک جانبه میخواند که لشکر جنگحوی پاکستان که ارتباط نزدیک با طالبان دارد مسوولیت حادثه تروریستی دهم محرم درکابل را به عهده گرفت. درجریان حملات انتحاری و انفجارات که ازسوی طالبان درسال 2011 انجام شد دو هزار و دو صدوسی و دو نفر کشته شدند که هشتاد فیصد بیشتر از سال 2010 است.

آنچه در بالا گفته شده مارا بر این نتیجه میرساند که همه جناح های درگیر قتل افرادملکی را محکوم میکنند مگر با تاسف همین جناح ها به گونه در قتل افراد دخیل اند که نمیدانند برای چه کشته میشوند متاسفانه این حقیقت تلخ یعنی قتل افراد ملکی درکشورما به یک بازی سیاسی تبدیل گردیده و هرکی میخواهد ازآن بهره سیاسی گیرند مگر مردم ما خواستار خاتمه بخشیدن به این مشکل اند طالبان گروه که تطبیق شریعت را رسالت خود میدانند بیشتر از دیگران به قتل افراد ملکی مبادرت میورزند ولی هیچگاه به انجام این عمل شنیع اعتراف نکرده اند قوتهای بین المللی که همیشه از تامین حقوق بشر سخن میگویند در مواردی مرتکب قتل افراد ملکی شده و با گفتن یک معذرت بسنده نموده اند درحالیکه مردم آرزو و تمنا شان این است که دیگر نه طالب دست به انفجار و انتحاری بزند و نه طیاره درکشور بمبارد نماید.

شماری ازروزنامه های چاپی غیر حکومتی در پایتخت که به دسترس قرارگرفته اند در شماره های امروزی به بحث روی مسایل مختلف سیاسی و نظامی درکشور پرداخته اند و نیز اخبار و گزارشهای را درمورد رویداد های جاری کشور و منطقه نشر کرده اند.

روزنامه هشت صبح برگ نخست را بااظهارات سخنگوی وزارت خارجه آغاز کرده و از قول وی نوشته که بی ثباتی افغانستان به ضرر جهان است .

روزنامه هشت صبح همچنان از قول یک افسر ارتش ایالات متحده امریکا نوشته که امریکا تصویری نادرستی از جنگ افغانستان ارایه میکند.

 این روزنامه در مطلب دیگر نوشته که شش عضو یک خانواده افغان در ایران کشته شده اند.

هشت صبح در مطلب دیگری نوشته که حکومت ملکی پاکستان خواهان صلح درافغانستان است.

اما روزنامه شاخص در برگ نخست به انگیزه های مداخله پاکستان درافغانستان درنگ کرده و در سخن مشخص ، زیر عنوان تاملی در انگیزه مداخلات خصمانه پاکستان درافغانستان ، به این مساله پرداخته و نیز درمطلب دیگر از قول ناتو خبرداده است درسال 2012 غیر نظامیان کمتر کشته شده خواهد شد.

 شاخص پیرامون برخورد لفظی میان نماینده دایمی روسیه در سازمان ملل متحد ووزیر خارجه قطر توجه کرده وزیر عنوان ، روسیه ، قطر را به حذف از نقشه جهان تهدید کرد این مساله پرداخته است.

شاخص در صفحه اخیر خبرداده است که عاملان قتل های زنجیره ای شمال بازداشت شدند.

شاخص نوشته مبارک : خودکشی می کنم !

وحدت روز نامه ای دیگر ، دربرگ نخست زیر عنوان ، کودکان افغانستان قربانیان فقر و بی توجهی ، به حالت درد آور کودکان کشور توجه کرده مطلبی نشرنموده است .

این روزنامه همچنان درمطلب دیگر از قول وزارت معارف نوشته که وزارت معارف میگوید ، بخشی از تاریخ چهل سال اخیر افغانستان را که به خشونت ها مربوط میشود از کتاب های درسی مکاتب حذف کرده است.

وحدت دربرگهای دیگر شماره امروزی مطالب فراوان دیگری را نشر کرده است.

اما روزنامه ماندگار دربرگ نخست نوشته ، فاروق وردک ، وزیر قوم سالاریا قون سالار ؟

این روز نامه همچنان درمطلب دیگر از قول سازمان بین المللی کار خبرداده که به کار کودکان در داش های خشت پزی توقف داده شود.

ماندگار دربرگ نخست مطالبی را زیر عناوین ، ابهام در مذاکرات صلح و فرار سرمایه گذاران ، وردک معارف را به اضمحلال میکشد و برخی از عاملان قتل های زنجیره یی بازداشت شدند را نشر کرده است.

سخن جدید صفحه اول را با خبر ایجاد برج برق در مرز افغانستان و ایران آغاز کرده و در مطلب دیگر زیر عنوان ، عدم توازن دربودجه ای 1391 خورشیدی به واکنش نماینده گان

 این روزنامه در مطلب دیگر از قول وزارت دفاع کشور نوشته : وزارت دفاع روز گذشته از آغاز روند انتقال مسوولیت اداره زندان بگرام از نظامیان امریکایی به دولت افغانستان خبرداد.

سخن جدید در صفحه اخیر خبرداده که مصر همکاری های خود را با اسرائیل تحریم کرد.

 و اما روزنامه انصاف دربرگ نخست از قول یک عالم دینی نوشته ، مسلمانان جهان ، مدیون اندیشه های اسلامی و قیام ارزنده امام خمینی هستند.

 این روزنامه در مطلب دیگر از قول یک آگاه سیاسی نوشته که رییس جمهور ، مصوبات و فیصله های مجلس را جدی نمی گیرد!

این روزنامه در صفحه اخیر نوشته که مسکو برلزوم خود داری از مداخله خارجی درامور داخلی سوریه تاکید کرد.

روزنامه آرمان ملی در برگ نخست نوشته که امریکایی ها و طالبان مذاکرات سری را آغازکردندو سرمقاله ای را زیر عنوان به کمک بی نوایان برسید نوشته است.

 این روزنامه در مطلب دیگر نوشته که در سیاست خارجی پاکستان در قبال افغانستان تجدید نظر صورت خواهد گرفت  وهمچنان از قول صدراعظم پاکستان آورده است تاریخ سیاست خارجی پاکستان درقبال افغانستان گذشته است .

 این روزنامه نوشته که وزیر معارف باید پاسخ دهد .

 به همین ترتیب سایر روزنامه ها مطالب مشابه ای را نشرکرده اند و یا دنبال سایر مسایل شده اند.

راديو آزادى ساعت ٣٠\٧ صبح ١٨ دلو

تبصره مطبوعات غربى:

             روزنامه واشنگتن پست زير عنوان (( اداره رئيس جمهور بارک اوباما بازى خاتمه دادن به جنگ افغانستان را به مرحله پايانى رسانيده است)) مينويسد، در حاليکه خستگى تلاش هاى  پايان دادن  به جنگ افغانستان رو به افزايش است و انتخابات امريکا هم پيشروى مى باشد. اداره بارک اوباما به تلاش هاى پايان دادن به اين بازى سرعت بخشيده است.

            روزنامه مينويسد مسايلى که درگردهمايى هاى مهم چند هفته اخير عقب دروازه هاى بسته مورد بحث بودند، چون گفتگو هاى صلح با طالبان   انتقال  ماموريت حربى ناتو، خروج عساکر و چگونگى روابط آينده  امريکا با افغانستان و پاکستان ناگهان به نکات عمده بحث هاى  سياسى عام تبديل شده اند. به گفته روزنامه واشنگتن پست اين پلان ها که تا کنون در مراحل طرح ريزى قرار دارند بسيار قبل تر از آن که اداره بارک اوباما براى جزئيات آماده گى گرفته باشد برملا شده اند و اين انکشاف  هماهنگ  ساختن  اين پلان ها و تلاش هاى حمايت از آنها را پيچيده تر ساخت.

             يک مقام ارشد حکومت امريکا که نخواست اسمش افشا شود به روزنامه گفته است که کسانى در طالبان، واشنگتن ، اسلام آباد و کابل هستند که با استفاده از جزئيات اين پلان ميخواهند در برابر مراحل مختلف آن مانع ايجاد کنند. يا آنرا زير نفوذ خود قرار دهند.

             روزنامه واشنگتن پست در ادامه مينويسد که جزئيات متناقض افشا شده از گفتگو ها با طالبان اعضاى کانگرس  امريکا را خشمگين ساخته است. هفته گذشته آنها مقامات  امنيت ملى و استخبارات امريکا را به خاطر گزارش هاى متضاد از وضعيت جنگ در افغانستان زير فشار قرار دادند، در حاليکه حکومت اوباما به صراحت گفته است که جنگ در افغانستان پيشرفت قابل ملاحظه دارد، در يک گزارش ديگر طالبان مسلح نسبت  به گذشته پُر توان تر و مطمين تر نشان داده شده اند.در اين ميان روزنامه تايمز بريتانيوى در يک مطلبى در  باره جنگ افغانستان مينويسد که مداخله در افغانستان يک مصيب بود و بيائيد تا بعد از اين ماه هاى پايانى اين مصيبت را شمار کنيم.

             به باور نويسنده اين مقاله يک حقيقتى که در اين مصيبت نهفته اين است که اين جنگ که در سال ٢٠٠١ ميلادى آغاز شد بايد باخته نشود، چون اين مداخله مانند مداخله روسيه نبود که مردم در برابر آن نفرت نشان دادند بلکه با حمايت شوراى امنيت سازمان ملل متحد و خود افغانها  جامه عمل پوشيد. ولى به باور نويسنده مقاله اين جنگ به گونه يى پايان مى يابد که روسيه جنگ خود را در افغانستان به پايان رسانيده  بود. چون نيرو هاى بين المللى قبل از وقت خارج خواهند شد و يک اردوى تا حدى اميد وار کننده نيرومند  ولى پوليس فاسد و حکومت ضعيف را عقب خواهند گذاشت. روزنامه مينويسد که مصروفيت ده ساله غرب در افغانستان که تلفات و خون ريزى در قبال داشته است در دو سال آينده به پايان خواهد رسيد، ولى افغانها بهاى بيشتر از اين خواهند پرداخت.

* * *

 

مصاحبه:

             داکتر عبدالله ، عبدالله رهبر ائتلاف ملى افغانستان گزارش هاى را رد ميکند که گويا وى و برخى از اعضاى هيئت رهبرى ائتلاف در ديدار با وزير خارجه پاکستان موضوع ايجاد نظام فدرالى را در افغانستان مطرح کرده اند. آقاى عبدالله در صحبت با راديو آزادى  گفت که او در ملاقات با حنا ربانى کهر هفته گذشته  در کابل عمدتاً  در خصوص موجوديت مراکز طالبان در پاکستان و مساله چگونگى کشته شدن استاد برهان الدين ربانى رئيس پيشين شوراى عالى صلح افغانستان همچنان روند صلح بحث هاى  داشته است.

همکار ما ستار فروغ با رهبر ائتلاف ملى افغانستان صحبتى را انجام داده و از او پرسيده است که گزارش هاى موجود اند که درديدار با حنا ربانى کهر وزير خارجه پاکستان شما به جاى انتقاد از سياست هاى دوگانه پاکستان در قبال افغانستان شما از رئيس جمهور کرزى انتقاد کرديد و همچنان در اين ملاقات خواهان ايجاد نظام فدرالى در افغانستان شده ايد و تعديل قانون اساسى اين کشور را هم خواستار شده ايد. آيا اين واقعيت دارد؟

_ در قدم اول شما منابع گزارشات تانرا دوباره چک کنيد که معلوم ميشود که منابعى هستند که ميخواهند به تحريف اخبار بپردازند. در مسايل داخلى افغانستان مربوط افغانستان است و نظراتى که ما در مورد نظام موجود در افغانستان و آقاى کرزى داريم آنها نظراتى است که هميشه ما به مردم خود گفته ايم و از طريق رسانه ها به اطلاعات مردم رسانده ايم و آن نظراتى است که در آن مورد ما کدام تغييرى در نظر ما نيآمده. مساله ساختار نظام به کدام کشور بيرونى ارتباط نمى گيرد تا آنرا ما مطرح کنيم که به يک کشورى که باز از آنها ما توقعى داشته باشيم در اين زمينه.

_ به اين مسايل  در برخى از رسانه هاى پاکستانى به نقل از سليم صافى خبرنگار پاکستانى که در اين ملاقات نيز حضور داشته اشاره شده. فکر ميکنيد آنچه را  آقاى صافى اظهار کرده آنطور نيست؟

_ آقاى صافى در مذاکرات حضور نداشته و به همرايش  صحبت هم نداشتيم و يقين است که آقاى صافى خواسته است که تبليغاتى از ذهن خود را به خود مردم بدهد که آن به من ارتباط ندارد.

_ گفته ميشود که در اين ديدار محمد  يونس قانونى و احمد ولى مسعود از اعضاى ائتلاف ملى افغانستان نيز شرکت داشتند. آيا اين مسايل از طرف آنها نيز مطرح نشده؟

_ در رابطه به مذاکرات جداگانه يى با سران يا اعضاى شوراى رهبرى  ائتلاف ملى افغانستان که شما نام گرفتيد، مذاکراتى داشتند که در آنجا هم مواضع کُلى ائتلاف ملى افغانستان در قبال پروسه صلح و همچنان در قبال مداخله ايکه از طرف پاکستان صورت گرفته در حمايت از طالبان به صورت صريح و آشکار در موردش تاکيد شده و بحثى در مورد ساختار نظام با وزير امور خارجه پاکستان از طرف اعضاى شوراى رهبرى ائتلاف ملى صورت نگرفته.م

 

 

 

* * *

د امريکا غږ راديو ماښامنۍ خپرونه د سلواغى اتلسمه نېټه

رپوټ:

             د افغانستان د بهرنيو چارو وزارت وايى چې د نړيوالى ټولنى او د سيمي د يو شمير هېوادونو سره د افغانستان د اوږدې مودې ستراتيژيکو اړيکو د تنظيمولو لپاره له دغو هېوادو سره د ستراتيژيکو همکاريو تړونونه لاسليک کوى چې لا تراوسه يې دغسى تړونونه د هندوستان ، بريتانيا، فرانسى او ايتاليې سره لاسليک کړي دي. د افغانستان د بهرنيو چارو وزارت وايى چې په پام کې دي چې دغسى دوه نور تړونونه به هم ژر د آستراليا او امريکا سره لاسليک شى. د افغانستان د بهرنيو چارو وزارت  وياند جانان موسى زى  په کابل کې خبريالانو ته د دغو تړونونو په باب د څرگندونو پر وخت  پرته له دې چې دامريکا او افغانستان ترمنځ د ستراتيژيک تړون  په سر د خبرو جزئيات ورکړى وويل چې دا خبري يو ځل بيا د دواړو هېوادو ترمنځ پيل شوي دي.

             د بهرنيو چارو وزارت وياند پخپل کنفرانس کې د افغانستان په هکله د درېيو نړيوالو کنفرانسونو د جوړيدلو خبر ورکو او ويې ويل چې ټاکل شوې لومړى کنفرانس د مارچ په مياشت کې د تاجکستان په مرکز دوشنبې، دوهم کنفرانس د مي په مياشت کې د امريکا په شيکاگو او درېيم کنفرانس د جولاى په مياشت کې د جاپان په توکيو کې جوړ شى. موسى زى قطر ته د پاکستان د صدراعظم يوسف رضا گيلانى د سفر په باب د يوې پوښتنې په ځواب کې وويل چې افغانستان نورو هېوادو ته د نورو هېوادونو  د  چارواکو په سفرونو باندى تبصره نه کوى خو هغه هيله څرگنده کړه چې پاکستان به په افغانستان کې د سولي د بهير سره لکه چې وعده يى کړې هماهغسى مرسته وکړى. همدا شان موسى زى وويل چې ټاکل شوې جمهور رئيس حامدکرزي به د دې مياشتي په نيمايى کې اسلام آباد ته د خپل سفر پر وخت د پاکستانى چارواکو سره په افغانستان او سيمه کې د سولي د راتگ په لارو چار مخامخ خبري وکړى.***

 

د آزادى راديو د سلواغى د مياشتي اتلسمه نېټه

رپوټ:

             په کابل کې د امريکا سفير وايى چې لا هم د قطر په خبرو کې داسى پرمختگ نه دى شوى چې د بين الافغانى خبرو لپاره زمينه برابره کړى. راين کراکر چې له آزادۍ راديو سره يې په يوه ځانگړۍ  مرکه کې خبري کولې وويل چې د بين الافغانى خبرو له پيل نه مخکى بايد د افغان او قطر حکومتونو ترمنځ خبري وشى. د راين کراکر په وينا له دې نه مخکى طالبان هم بايد په يوه اعلاميه کې نړيوال تروريزم وغندى او د سياسى هڅو ملاتړ څرگند کړى. د امريکا سفير دا څرگندونى پداسى حال کې کوى چې ويل کيږى چې د اوباما اداره د هغو پنځو طالب مشرانو په خوشى کولو غور کوى چې طالبانو  يې د خلاصون غوښتنه کړې ده او دا مهال په گوانتانامو زندان کې بنديان دي. پدې اړه نور تفصيل زموږ د همکار په رپوټ کې.

             په کابل کې د امريکا سفير د سولي په اړه د بين الافغانى خبرو له پيل نه مخکى د افغان او قطر  حکومتونو ترمنځ تماس او د طالبانو له خوا  د نړيوال تروريزم غندل او د سياسى حل لاري ملاتړ ضرورى بولى. امريکا له تيرو شاوخوا لسو مياشتو راهيسى له طالبانو سره په خبرو بوخته ده چې د ځينو امريکايى چارواکو په وينا په حساس پړاو کې دي خو افغان حکومت له دغو خبرو ليرى ساتل شوى خو راين کراکر چې د آزادى راديو سره يې په يوه ځانگړۍ مرکه کې خبري کولي وويل چې په قطر کې په روانو خبرو کې تراوسه  کوم پرمختگ نه دى شوى. دى وايى د امريکا متحده ايالات او افغانستان پدې سره په بشپړ توافق کې دي چې د افغانستان راتلونکي په اړه دا خبري بايد د افغانانو ترمنځ ترسره شى. د هغو خبرو لپاره چې د افغانانو ترمنځ په قطر کې کيږى څو مهم مسايل دي چې بايد ترسره شى چې زما د معلوماتو له مخي تراوسه پورى نه دي شوي، لوموړي بايد د افغان او قطر د حکومتونو ترمنځ مستقيم تماس ونيولى شى ترڅو دوى د دې خبرو په څرنگوالى  موافقې ته ورسيږى، دوهم دا چې طالبان بايد په يوه څرگنده اعلاميه کې دا واضح کړې چې دوى نړيوال تروريزم غندى او د سياسى بهير ملاتړ کوى، تر هغو چې دا کارونه ونه شى نو په قطر کې به دا خبري ونشى.

             کراکر د قطر په بهير کې ممکنه پرمختگونه پداسى حال کې رد کړې چې د رپوټونو له مخي دبارک اوباما  اداره اوس مهال د هغو پنځو طالب مشرانو په خوشى کولو غور کوى چې طالبانو يې غوښتنه کړې وه، خو ښاغلى کراکر وويل چې د امريکا حکومت لا له گوانتانامو څخه د دغو بنديانو دخوشى کولو لپاره کومه پريکړه نه ده کړى.

             له بل لورى افغان حکومت هم چې د دې بهير د  افغانى کولو غوښتنه کوى دا تائيدوى چې په قطر کې اساسى خبري لانه دي شروع شوي. د افغان حکومت د رسنيو د مرکز مشر داکتر حکيم عاشور آزادى راديو ته وويل چې د امريکا له خوا ورته ډاډ ورکړل شوى چې د دې خبرو مشري به ورسپارى.

             افغان او امريکايى لورى د قطر د خبرو په اړه دا څرگندوني پداسى حال کې کړى چې دپاکستان صدراعظم هم په قطر کې دى او ويل کيږى چې د خبرو د آجندا يوه مهمه برخه يې دافغانستان د سولي بهير دى. ځينو پاکستانى سرچينو ويلى چې امريکا ورسره د قطر د خبرو په اړه ځينى معلومات شريک کړى چې دې کار بيا ځينى افغان کتونکى انديښمن کړې چې دغه هېواد به يو ځل بيا دا بهير له ځينو خنډونو سره مخامخ کړى. خو داکتر عاشور وويل چې قطر ته د گيلانى د سفر په اړه اوس قضاوت کول به له وخت نه مخکى وى او دوى اوس د دې سفر نتايجو ته په طمع دي.***

 

رپوټ:

             د افغانستان د ملى امنيت  عمومى رياست وايى چې د سيمى د هېوادونو استخباراتى او ترهگري ډلي هڅي  کوى چې پر دې ادارې تورونه ولگوى او بدنامه يې کړى. د ملي امنيت د ادارى چارواکو د سه شنبې په ورځ په کابل کې وويل چې دغه تورونه به په راتلونکو څو ورځو کې خپاره شى. همدا رنگه دغه اداره وايى چې د افغانستان په شمال کې د يو شمير چارواکو د وژلو طراحان يې نيولي دي. پدې اړه د آزادى راديو خبريال داسى رپوټ راکوى.

             که څه هم د ملى امنيت عمومى رياست په ځانگړى ډول کوم نوم ياد نکړ خو ويى ويل چې دسيمي استخبارات هڅه کوى چې دغه اداره بدنامه کړى. د ملي امنيت وياند لطف الله مشعل په کابل کې خبريالانو ته وويل چې پر دې ادارې لگيدلي تورونه به په راتلونکو ورځو کې د رسنيو له لاري خپاره شى. ښاغلى مشعل وويل چې د دې ادارې د لاسته راوړنو او د سولي د بهير  د بريا لپاره څارگرى ډلي هڅه کوى چې د دې ادارې نوم ور بد کړى. د دغو استخباراتى ډول نومونه څرگند نه دي، خو تر دې پخوا افغان او نړيوالو چارواکو  د ايران او پاکستان پر څارگرو ادارو تور لگولى چې په افغانستاکې نا امنيو ته لمن وهى، وسله وال راليږى او آن په امنيتى ادارو کې نفوذ هم لرى.

             همدا رنگه  د افغانستان د ملى امنيت اداره  د هغو درو کسانو د نيولو خبر ورکوى چې دهېواد په شمال کې يې جهادي قوماندانان او مشران په تير يوه کال کې وژلي دي. د دې ادارې په خبره پر انجنير عمر ، جنرال داوُد ، داوُد ، شاجهان نورى او نورو چارواکو د حملو اصلى طرحه کونکى همدغه درې کسان وء چې ځان وژونکي حمله کونکي يې له پاکستان نه راوستل او ددوى ملاتړ هم په پاکستان کې د ترهگرو ډلو له خوا کيدى. مشعل وايى دا کسان د ځان وژونکو حملو درې تنه طراحان او لارښونکي دي چې د افغانستان په شمالى سيمو  کې يې اکثره د پوليسو مشران، جهادى قوماندانان او د پارلمان غړي يې  شهيدان کړي وء. د جنرال داوُد ، داوُد  ، د پارلمان د غړى عبدالمطلب بيک ، دکندز د والي انجنير عمر او د تخار د امنيې قوماندان مولانا شاجهان نورى ، خونړيو وژنو اصلى راښوونکى  دغه کسان وء. په درېيو پيښو کې درى ځان وژونکى راويستل شوي وء او درې سره دپاکستان نه راوستل  شوي وء. تر دې مخکى په دغو  پرله پسى وژونو کې د ولسمشر کرزي ورور احمد ولى کرزي د ولسمشر سلاکار  جان محمد خان، د ولسى جرگې غړى هاشم وطنوال ، د کندهار امنيه قوماندان خان محمد مجاهد، ملک زرين، عبدالرحمان سيد خيلى، غلام حيدر حميدى او يو شمير نور لوړ پوړى  افغان چارواکي په تير يوه کال کې وژل شوى چې د ډير د وژلو مسووليت د سيمي او په ځانگړى ډول د گاونډيو هېوادونو پر استخباراتى ادارو وراچول شوى دى.

             څه وخت پخوا دافغانستان ولسى جرگې هم په دغو ځنځيرى وژنو کې د پاکستان داستخباراتى ادارې لاس درلودل ياد کړل. د امنيتى چارو افغان څيړونکى امنيتى او استخباراتى ادارو ته سپارښتنه کوى چې د ښارى سيمو تر څنگ دې د څار ډير مرکز پر سرحدى او ليرى پرتو سيمو وکړى.م* * *

 

راديو صداى آلمان ساعت يک بعد از ظهر ١٨ دلو

مجله راديويى:

             يک افسر ارتش ايالات متحده امريکا نظاميان اين کشور  را متهم کرده است که تصوير گمراه کننده يى از پيشرفت هاى جنگ در افغانستان نشان ميدهد. او گفته است که نيرو هاى امنيتى افغانستان در جنگ عليه شورشيان بى ميل اند. جزئيات بيشتر در گزارش همکار ما:

             دگرمن دانيل  داويس افسر ارتش ايالات متحده امريکا بعد از يک سال ماموريت در افغانستان با ارايه يک ارزيابى  ترسناک  مقام هاى  بلند رتبه اش را به پنهان کارى واقعيت هاى جنگ جارى در افغانستان متهم کرده است. دانيل داويس  در مقاله يى در يک روزنامه غير دولتى نوشته است که آنچه او در افغانستان ديده با اظهارات و بيانيه هاى زيباى مقام هاى اين کشور در مورد وضعيت افغانستان شباهتى  ندارد. اين افسر ارتش ايالات متحده امريکا افزوده است که بر عکس او شاهد عدم موفقيت در تقريباً همه سطوح  بوده است. به نوشته او حکومت هاى محلى افغانستان نميتوانند براى مردم اين کشور خدمات ارايه کنند و نيرو هاى امنيتى افغانستان در مبارزه با طالبان بى ميل هستند و يا با آنها در تبانى قرار دارند.

             دانيل داويس در مقاله اش نوشته است که چه شمار مردان ديگرى  بايد در ماموريتى که موفق نيست و در عقب هفت سال اظهارات و بيانيه هاى خوشبينانه مقام هاى امريکايى در افغانستان  جان بدهند. همچنان گزارش شده است که داويس اين ديدگاه بدبينانه اش را با شمارى از اعضاى کانگرس  ايالات متحده  امريکا در ميان گذاشته و يک نسخۀ محرمانه  از اين مقاله را به پنتاگون فرستاده است. اين نوشته داويس   در ارتش ايالات متحده امريکا يک اقدام غير عادى پنداشته ميشود که ممکن است مورد قهر مقام هاى ارشدش قرار بگيرد. اما وزارت دفاع ايالات متحده امريکا  گفت، با تصورى که اين افسر ارتش از وضعيت افغانستان ارايه کرده موافق نمى باشد. جورج ليترز سخنگوى وزير دفاع ايالات متحده امريکا گفت، دگرمن داويس به صورت واضح نظرات خودش را نوشته است. آقاى ليترز افزود که ليون پنتيا وزير دفاع ايالات متحده امريکا به فرماندهان خود در افغانستان اطمينان  قوى دارد و اين فرماندهان ارزيابى از آنچه در وضعيت جارى جنگ اتفاق  مى افتد و تهيه  ميکنند. به گفته سخنگوى پنتاگون ارزيابى نظاميان  ايالات متخده امريکا  از تلاش هاى جنگى در افغانستان بر تحليل هاى دقيق منابع  بى شمار استوار است و اين ارزيابى به نظرات يک فرد ملکى نمى باشد. داويس در مقاله اش نوشته است که در جريان يکسال  انجام وظيفه در افغانستان حدود نُه هزار مايل در اينکشور سفر کرده و با بيش از دو صدو پنجاه سرباز گفتگو نموده است.م* * *

 

راديو فرانسه ساعت ٧ شب ١٨ دلو

گزارش:

             در افغانستان روند واگذارى زندان بگرام به دولت افغانستان آغاز شد. خبرنگار ما در کابل در اين باره گزارشى دارد که همراه با خبر هاى ديگر به اطلاع ميرسد.

             روند واگذارى کامل زندان بگرام از نيرو هاى خارجى به دولت افغانستان آغاز گرديد. وزارت دفاع افغانستان با پخش خبرنامۀ ميگويد شمارى از زندانيان افغان که در زندان بگرام زندانى بودند روز گذشته پس از تسليم گيرى از سوى نيرو هاى افغان به زندان پلچرخى  در کابل انتقال داده شدند. زندان بگرام را نيرو هاى امريکايى در اختيار دارند و هم اکنون نيز گفته ميشود که ده ها شهروند خارجى عضو شبکۀ القاعده در اين زندان نگهدارى ميشوند.

                 از سوى ديگر رياست امنيت ملى  افغانستان از گرفتارى يک گروه سه نفر دهشت افگنانى خبر ميدهد که به گفتۀ اين رياست از سازماندهنده گان حملات تروريستى در شمال کشور ميباشند. به گفته رياست امنيت ملى اين مردان قارى حسن، قارى حسين و قارى حبيب الله نام دارند که در ترور مقام هاى بلند پايه امنيتى و شخصيت هاى با نفوذ در  شمال کشور دست داشته اند.

                در همين حال نظاميان ايساف در جنوب کشور از بازداشت يک فرمانده مربوط به شبکۀ تروريستى حقانى در مرکز ولايت خوست  سخن ميگويند. بر اساس يک خبرنامۀ اين نيرو ها اين فرمانده همراه با چار تن از همراهانش  در يک عمليات پاکسازى نظاميان خارجى گرفتار شده اند. در مورد هويت اين مردان توضيحات بيشتر داده نشده است.م* * *

راديو آشنا صداى امريکا  ١٨ دلو

تبصره مطبوعات غرب:

             نشريه نشنل انترست يا منافع ملى  نوشتۀ را تحت  عنوان (( دشمن ناملموس)) به نشر سپرده است. به باور نويسنده خبر انتقال قبل از وقت مسووليت هاى جنگى به نيرو هاى افغان درست يکماه بعد از آن به نشر ميرسد که استخبارات امريکا يک راپور محرمى را به نشر سپرد که در آن از بدتر شدن وضعيت افغانستان ياد شده بود. ظاهراً در اين گزارش اظهار نگرانى شده است که حکومت آقاى کرزى هنوز ضعيف بوده و فساد اداري در آن به اوج خود باقيمانده است. نشريه به دوام مطلب مينويسد، گرچه اين حقيقت  دارد که نفوذ طالبان در مناطق جنوبى به قدر کافى تقليل يافته اند، اما هيچ دليلى مبنى بر تضعيف يا شکست  کامل آنها وجود ندارد. يکى از تاکتيک هاى طالبان راه اندازى حملات چريکى است. شورشيان طالب همچنان از حملات انتحارى و بم هاى تعبيه شده کار ميگيرند که به باور سازمانهاى مدافع حقوق بشر بيشتر در آنها مردمان غير نظامى کشته ميشوند.

             نشريه مينويسد، که اين تاکتيک طالبان در پاکستان  نيز به مشاهده ميرسد، آنها وقتى قواى پاکستان به منطقۀ داخل ميشوند خود را در ميان اهالى پنهان کرده ولى به مجردى که قوا منطقه را ترک ميگويند ايشان دوباره به مناطق قبلى خود مراجعت مى نمايد. گرچه  اين موضوع در وادى سوات چنين نبوده است ولى تضمينى وجود ندارد که اين کار در اينجا  نيز صورت نگيرد.

             نشريه مينويسد وقتى امريکا نيرو هاى بيشتر خويشرا براى سرکوبى طالبان به افغانستان گسيل داد طالبان يکبار ديگر به اين تاکتيک خويش پرداختند. آنها با ترک منطقه خود را به مناطقى که قبلا در آنجا نبودند رسانيدند، حتى گفته ميشود که ايشان خود را به پنجشير جايى که در زمان حکومت شان هم رسيده گى نتوانسته بودند رسانيدند. گفته ميشود تا زمانى که نيرو هاى افغان و امريکايى  بتوانند در مناطق تحت کنترول شان مستقر باشند طالبان دوباره عودت کرده نميتوانند مگر اينکه از تاکتيک حمله و گريز استفاده کنند.

             نشريه مى پرسد در حاليکه تعداد نيرو هاى امريکايى کاهش مى يابد آيا نيرو هاى افغان خواهند توانست از مناطق شان بطور دايم دفاع نمايند؟ نشريه مينويسد هرگاه با طالبان مذاکرات صلح به نتيجه برسد و آنها بپيذيرند که در قدرت  شريک ميشوند در اينصورت ممکن عساکر افغان باقى بمانند و اين پاليسى است که امريکا از آن حمايت مى نمايد. اردوى پاکستان نيز ممکن بالاخره چنين چيزى را بخواهد زيرا در اساس از طالبان براى مقابله با هند استفاده ميکنند ولى علاقه چندانى ندارد که طالبان دو باره به قدرت برسند.

            روزنامه نيويارک تايمز مينويسد که امريکا يک قوماندان ارشد خود را براى ترميم روابط با پاکستان به اينکشور ميفرستد. مامورين ادارۀ اوباما ميگويند اميد وار اند تا روابط ستراتيژيک با اينکشور  از سرگرفته شود.

             نيويارک تايمز مينويسد که جنرال جيمزمايتس  رئيس فرمانده مرکزى قواى امريکا  با جنرال اشفاق کيانى  لوى درستيز قواى پاکستان ملاقات  خواهد کرد تا روى نتايج تحقيقات قتل بيست و چار سرباز  و صاحبمنصبان  اردوى پاکستان بحث کنند که در نوامبر گذشته بوقوع پيوست.

            در اين ملاقات هماهنگى عمليات در سرحد با پاکستان مورد بحث قرار خواهد گرفت تا از تکرار حوادث  ناگوار در آينده جلوگيرى صورت گيرد.

            روزنامه مينويسد که اکنون مامورين نظامى پاکستان ميگويند که ممکن راه براى انتقال مواد مورد نياز ناتو از طريق پاکستان باز گردد که بيشتر از دو ماه است که بسته ميباشد. اکنون وزارت خارجۀ امريکا ميکوشد پيشنهادى را عرضه کند که راه را براى معذرت رسمى امريکا در قبال قتل عساکر پاکستانى هموارسازد.م* * *

 

راديو بى بى سى ساعت ٣٠\٦ شب ١٨ دلو

گزارش:

            شمارى از ساکنان ولايات سمنگان و بلخ در شمال افغانستان ميگويند بعد از آنکه مسووليت هاى امنيتى اين ولايات از نيرو هاى خارجى به نيرو هاى افغان منتقل شده در برخى مناطق نا امنى ها بروز کرده است، اما مسوولان امنيتى ميگويند تهديد جدى در اين دو ولايت وجود ندارد و آنها به خوبى قادر اند تا امنيت مناطق را حفظ کنند. همکار ما گزارشى دارد از مزارشريف در اين ارتباط.

             شمارى از باشنده گان ولايت بلخ و سمنگان ميگويند بعد از آنکه نيرو هاى افغان مسووليت امنيتى اين مناطق را بعهده گرفتند مخالفين  دولت تلاش دارند وضعيت امنيتى برخى از اين محلات را مختل سازند. باشنده گان دور دست ولايت بلخ ميگويند طالبان مسلح در چند موارد با پوليس محلى برخورد مسلحانه نموده که در نتيجه چندين تن کشته و زخمى گرديدند. شمار ديگرى ميگويند بعد از واگذارى مسووليت امنيتى به افغانها و افراز پوسته هاى امنيتى نيرو هاى افغان به امنيت در منطقه کمک نموده و سازگارى بين مردم محل و نيرو هاى امنيتى بوجود آمده است. باشنده گان ولايت سمنگان ميگويند تنها گشت و گذار نيرو هاى خارجى در شهر  ايبک کاهش يافته ولى تغيير جدى در امنيت بوجود نيامده است. لعل محمد احمد زى سخنگوى پوليس زون شمال ميگويد در حال حاضر هيچگونه تهديد جدى در مناطقى که امنيت آن به نيرو هاى افغان سپرده شده وجود ندارد.او ميگويد توانايى بهتر امنيتى را نيرو هاى افغان  دارد و در مناطق آسيب پذير گزمه هاى سيار و پوسته هاى ثابت ايجاد  گرديده است.* * *

 

گزارش:

             ادارۀ ملى مبارزه با حوادث افغانستان با نشر آمار تازۀ ميگويند در نتيجۀ سرما و برفبارى هاى   اخير در سراسر اينکشور بيش از پنجاه نفر جان باخته اند. مقامات اين اداره ميگويند  از ميان چارده ولايت افغانستان که از برفبارى و سرماى شديد متاثر شده ولايت شمالشرق بدخشان بيشترين آسيب را ديده. جزئيات  درگزارش  همکار ما از کابل:

             برفبارى هاى اخير در افغانستان که ظرف سالهاى اخير بى سابقه خوانده شده از يک سو براى بسيارى ها  اميد بخش بود و از سوى هم براى تعدادى مشکلات آفرين. ريزش برف سنگين همچنان باعث بسته شدن برخى  از شاهراه ها شد و حتى جريان ترانسپورت هوايى را هم مختل کرد. در برخى مناطق کوهستانى راه هاى ولسوالى با مرکز نيز مسدود شده بود. برف ظرف هفته هاى اخير بخشهاى وسيع افغانستان را سفيد پوش کرد که در  نتيجه ده ها تن کشته و زخمى شدند. محمد دايم کاکړ رئيس اداره ملى مبارزه با حوادث افغانستان تازه ترين آمار قربانيان برفبارى هاى اخير را اعلام کرد و  گفت، تا کنون در سراسر افغانستان هفتاد نفر زخمى شدند و پنجاه و دو نفر ديگر جان داده اند. او ميگويد تنها در ولايت شمالشرقى بدخشان سى و پنج نفر کشته شده اند. با اين حال مقامات ميگويند بيم افزايش تلفات هنوز هم وجود دارد زيرا به گفتۀ آنان اداره هاى هواشناسى روز هاى آينده را بارنده گى و سرد پيش بينى کرده اند. در همين حال بندش راه هاى مواصلاتى   برخى از مناطق امکان انتقال مواد غذايى و دارو به نيازمندان را دشوار ساخته است. سال گذشته حکومت افغانستان و سازمان ملل براى پاسخ دهى به نياز هاى فورى مردم در اينکشور بيش از پنجصد مليون دالر  کمک درخواست کرده بودند که به گفتۀ مقامات هفتاد در  صد آن از سوى جامعۀ جهانى فراهم شد.

             در اين حال آقاى کاکړ از نهاد هاى امداد رسان انتقاد ميکند که وظايف شانرا درست انجام نميدهند و به گفتۀ او اين باعث شده که کمک ها به برخى مناطق کوهستانى به موقع انتقال داده نشود. سازمان ملل متحد و حکومت افغانستان امسال نيز بمنظور پاسخ دهى به نياز هاى  فورى مردم بيش از  چارصدو وسى  مليون دالر از جامعۀ جهانى کمک در خواست کرده اند، اما با توجه به بحران اقتصادى جهان، هنوز روشن نيست که چه مقدار  اين پول از سوى جامعۀ جهانى فراهم خواهد شد.*** 

 

گزارش:

يک ارزيابى تازه در افغانستان نشان ميدهد که بيشتر از نيمى کارگران کوره هاى توليد خشت را کودکانى تشکيل ميدهند که گروگان قرضۀ خانواده هاى شان اند. اين گزارش که از سوى سازمان   بين المللى کار در همکارى با يک سازمان مشاورت بنام ((سميع الحال کانسا لتينگ)) تهيه شده، گفته که اکثر اين کودکان  زير سن چارده سال هستند. گزارش عمدتاً شرايط کارگران خشت پزى در ولايات کابل و ننگرهار در شرق افغانستان اين را ارزيابى کرده و در يافته که فقر از عوامل اصلى کار کودکان در کوره هاى توليد خشت است. وحيد پيکان با جزئيات بيشتر از کابل.

گزارش عمدتاً ولايات کابل و ننگرهاردر شرق افغانستان را ارزيابى کرده و دريافته که فقر از عوامل اصلى حضور کودکان در کوره هاى توليد خشت بوده است. تهيه کننده گان گزارش  همچنين گفته اند که تنها پانزده در صد از اين کودکان به مکتب ميروند و متباقى  به دليل فشار کار در کوره هاى توليد  خشت از رفتن به مکتب محروم هستند. بر اساس اين گزارش بسيارى از کودکان از سنين هفت تا هشت سال شروع به کار ميکنند و به همين ترتيب حدود هشتاد در صد کودکانى که به نُه سالگى رسيده اند مشغول کار هستند. تهيه کننده گان گزارش ميگويند که اين ارزيابى  بر اساس  گفتگو با حدود دو هزار نفر به شمول کودکان و بزرگسالان تهيه شده است. ((هيروى بيرجر)) نماينده سازمان   بين المللى کار در افغانستان ميگويد فقر عامل اصلى کشاندن کودکان به کار هاى شاقه است. بيرجر گفت هدف ابتدايى اين سروى اين بود که اين مشکل برملا شود، به نظر من به مشکل کودکان کارگر آنچنان که لازم است رسيده گى  نشده است، اين مشکل بزرگ در افغانستان  است. دوم ما ميخواهيم با دسترسى به اطلاعات بيشتر راه هاى اصلى رسيده گى به اين مشکل را جستجو کنيم، راه هاى که از يک سو کودکان و خانواده هاى آنان عوايد شان را ازدست ندهند و از سوى ديگر جلو کار هاى شاقه در ميان کودکان گرفته شود.

             يکى از دريافت هاى اصلى اين گزارش سيستم قرضه دهى کارخانه هاى توليد خشت به کارگران است، به شکلى که باز پرداخت قرضه يک کارگر را مجبور به سالها کار در کوره هاى توليد خشت ميکند. در گزارش آمده است فراهم کردن نيازمندى هاى اوليه خانواده ها را مجبور ميکند تا چندين بار قرض بگيرند و معمولاً براى باز پرداخت آن مجبور هستند حقوق کُل سال خود را به کار خانه بدهند.

اين گزارش گفته است که از جملۀ  خانواده هاى که در اين تحقيق مورد ارزيابى قرار گرفته اند شصت و چار در صد آنها تا يازده سال و حدود سى و پنج در صد ديگر بيشتر از بيست سال در يک کارخانه کار کرده اند.

گزارش دريافته که تمامى کارگران اين کوره ها هم بزرگسالان و هم کودکان بيش از هفتاد ساعت در هفته در شرايط بسيار بد کار ميکنند و مزدى که روزانه دريافت ميکنند بين سه صد تا  چار صد افغانى يعنى معادل شش تا هشت دالر براى بزرگسالان و يکصدو هفتاد تا دو صد افغانى معادل سه تا چار دالر براى کودکان است.

گزارش تاکيد کرده است که نهاد هاى دولتى و غير دولتى براى رفع اين مشکل بايد يکجا با هم کار کنند.

            خيرمحمد نيرو معين وزارت کار و امور اجتماعى افغانستان ميگويد، با توجه به اين گزارش آنها تلاش ميکنند تا برنامه هاى کوتاه مدت و دراز مدت براى نجات اين کودکان از کار هاى شاقه رويدست بگيرند. تهيه کننده گان اين گزارش ميگويند علاوه بر اينکه حضور گستردۀ کودکان در اين کوره ها قابل نگرانى است، رسيده گى به وضعيت زنده گى خانواده هاى که از کار خانه هاى توليد خشت قرضدار هستند نيز موضوع مهمى است. بر اساس آمار موجود حدود يک و نيم مليون کودک در افغانستان مصروف کار هاى شاقه هستند.

             در همين رابطه گفتگوى با واصل نور مهمند معين وزارت کار و امور اجتماعى افغانستان داشتم و ابتدا از او پرسيدم که چقدر با اين بررسى تازه سازمان بين المللى کار در باره کودکان کارگر گروگان قرضه در کوره هاى توليد خشت  موافق است و آن را چگونه ارزيابى ميکند؟

ج_ اصلاً در قسمت اينکه اطفال استثمار ميشوند يا به کار هاى شاقه مصروف ميشوند در اين قسمت در گزارش اين نهاد واقعيت دارد که يک عدۀ مادران و پدران غير مسوولانه اطفال خرد سن شان را به کار وادار ميسازند اکثراً در اين کوره هاى خشت که اطفال کار ميکنند اصلاً به رضايت پدران و مادران شان کار ميکنند و اين از لحاظ قانون کار و از لحاظ کنوانسيون هاى حقوق طفل و همچنان از کنوانسيون  يکصدو سى و هشت  آيلو و کنوانسيون يکصدو هشتادو دو آيلو و خلاف قانون اساسى هم است که اينها را به کار وادار ميسازند، ما جداً اين را تقبيح ميکنيم که بايد والدين متوجه باشند همچو اطفال را       نه صاحبان کوره هاى خشت بايد استخدام کنند و نه از طرف  مادران و پدران به آنها اجازه کار داده شوند.

س_ اساساً کارى که صورت ميگيرد شما گفتيد که خلاف قانون اساسى افغانستان است، پس کارى است غيرقانونى، پدران و مادران همين ظلم را روا ميدارند به سبب مجبوريت هاى که دارند يا مشکلاتى که دارند حکومت افغانستان موقفش در اينجا چه است؟

ج_ چون همين پنجاه و شش فيصد خشت مالان که اينها ميگويند کمتر از سن هجده که از آنجمله پنجاه و هشت فيصد  پسران و چهل و دو فيصد دختر ها کار ميکنند و گفتند که چهل و هشت فيصد اطفالى است که پايانتر از سن چارده است که سى و سه فيصد آن پسران و چارده فيصد آن دختران ، من به اين احصائيه که آنها نشر کرده موافق نيستم بخاطر اينکه اين سروى که از طريق ادارۀ محترم نارويژى ما در سال  دو هزارو هفت انجام داديم تمام اطفالى که در افغانستان کار ميکنند بيست و چار اعشاريه سه فيصد را تشکيل ميداد.

س_ شما در سال دوهزارو هفت اين سروى را انجام داديد، اما اينها تقريباً در ماه اگست سال گذشته اين سروى را انجام داده، تفاوت زمان را شما در نظر نداريد؟

ج_ تعداد اطفال  در افغانستان از سن شش تا هفده ساله گى يک اعشاريه نُه مليون بود که اين در جرايد  رسمى هم به نشر سپرده شده که از آنجمله يک اعشاريه دو فيصد آن اطفال کارگر هستند، ما سروى را که انجام داديم يک هزارو هفت صد طفل که پايانتر از سن  هجده هستند در کوره هاى جلال آباد کار  ميکنند و يکهزارو پنجصد طفل که به کار هاى شاقه مصروف هستند در تورخم کار ميکنند که از طريق  موسسه کى ، دى ، اچ  ما اين سروى را انجام داديم ، جمعاً در ننگرهار بگويم که هم در بهسود و هم در تورخم در حدود سه هزارو دوصد طفل  مصروف کار هستند.  من نميدانم  که اين آمار را آنها از کجا بدست آوردند، اين همه چيز هاى تخمينى بوده فعلاً ما سيزده اعشاريه هفت فيصد اطفال کارگر داريم. بخاطر اينکه اين اطفال را از کار شاقه منع کرده باشيم ما چندين ورکشاپ هم در شهر جلال آباد هم در تورخم و هم در کابل داير کرديم، موضوع ديگر اينست که قانون کار را در تمام ادارات دولتى و غير دولتى هم در مرکز و هم در ولايت از طريق ورکشاپ ها تشريح کرديم که در ماده سيزده قانون  کار روشن است که در آن شرايط استخدام کار است، بناً پايانتر از سن هجده نبايد به هيچ صورت استخدام شود.م* * *

 

د آزادۍ راديو خپرونه د سلواغى د مياشتي اتلسمه نېټه

رپوټ:

             افغان حکومت وايى چې د شيکاگو په کنفرانس کې د ناتو غړي هېوادونه به له افغانستان څخه يو ځل بيا خپل  ملاتړ اعلان کړى او له بهرنيو ځواکونو څخه د امنيتى مسووليتونو د ليږد په بهير به هم بحث وکړى.

             د بهرنيو چارو د وزارت وياند جانان موسى زى په کابل  کې خبريالانو ته وويل چې د شيکاگو کنفرانس  د روان ميلادى کال په مى مياشت کې جوړيږى او په کنفرانس کې به د افغانستان او ناتو ترمنځ د امنيتى مسايلو په برخه کې پر يو ستراتيژيک  سند هم خبري وشى. په عين حال کې د بهرنيو چارو وزارت وايى چې د مونيخ  په کنفرانس کې هم  امريکا او يو شمير نورو هېوادونو ويلى چې دسيمى او نړۍ امنيت د افغانستان له امنيت او ثبات سره تړلى دى. پدې اړه زموږ همکار رپوټ وړاندى کوى.

             افغان چارواکى طمع لرى چې په شيکاگو کې به د ناتو د غړو هېوادونو د سرمشريزى په غونده کې د افغان امنيتى ځواکونو د تمويل او تجهيز په اړه موجوده انديښنې پاى ته ورسيږى. د بهرنيو چارو د وزارت وياند جانان موسى زى  په کابل کې خبريالانو ته وويل چې د شيکاگو کنفرانس د روان ميلادى کال په مى مياشت کې جوړيږى او  د افغانستان په اړه پر مهمو مسايلو پکې خبري کيږى.

             د ښاغلى موسى زى په خبره پدې کنفرانس  کې به د امنيتى مسووليتونو د لړۍ پربرياليتوب دافغانستان او ناتو ترمنځ د امنيتى ستراتيژيکو همکاريو پر سند او دغه راز د اوږدې مودې لپاره د افغان امنيتى ځواکونو څخه د ملاتړ په اړه خبري وشى.

             جانان موسى زى وويل چې د افغانستان او نړۍ ترمنځ ښې اړيکي موجودى دي او هڅه کيږى چې له بيلا بيلو هېوادونو سره د ستراتيژيکو همکاريو د سندونو په لاسليک کولو سره دا اړيکي نوري هم پياوړى شى.

             موسى زى څرگنده کړه چې د جرمنى  په مونيخ کې هم د امنيت د کلنى کنفرانس په څنډه کې د افغانستان د بهرنيو چارو وزير زلمى رسول د امريکا، جرمنى او آستراليا د بهرنيو چارو له وزيرانو او د چين او جاپان د بهرنيو چارو د وزارتونو له مرستيالانو سره خبرى وکړى او هغوي ټولو ټينگار وکړ چې له افغانستان سره به په بيلا بيلو برخو کې خپلى کړى ژمنى عملى کړى. د بهرنيو چارو وزارت  وياند وويل چې پدې خبرو اترو کې دا هم مطرح شوه چې په افغانستان کې نا امنۍ د نړۍ  د بى ثباته کولو په معنى ده او نړيواله ټولنه دې مسئلې ته ځير شوې ده. دى وايى  نړيواله ټولنه د افغانستان ددوامداره امنيت ، ثبات او پرمختگ لپاره ټينگه ژمنه لرى ځکه پدې هېواد کې نا امني په سيمه او نړۍ کې هم دنا امنيو او د تروريزم د ودې سبب گرځى. پر دې مسايلو څرگندى  خبري وشوې او جدي مطرح شوې. له افغانستان څخه د دوه زره څوارلسم ميلادى کال په پاى کې د بهرنيو ځواکونو له وتلو سره داسى انديښنې موجودي دي چې ښايې نړيواله ټولنه له دې هيواد سره خپلى مرستى کمى کړى او افغانستان ونه توانيږى د خپلو امنيتى ځواکونو لگښت پوره کړى. د دې ترڅنگ يو شمير کتونکي انديښمن دي چې د نړيوالي ټولنى له خوا تراوسه پورى د افغان امنيتى ځواکونو تجهيز او روزني ته هم هغه شان چې لازمه ده پام نه دي شوي خو افغان چارواکي ډاډ څرگندوى چې نړيواله ټولنه په ځانگړى توگه امريکا او ناتو پدې برخه کې له دوى سره ټينگي ژمني کړى اوله دوه زره  څوارلسم ميلادى کال وروسته به هم تر لسو کلونو پورى له افغان امنيتى ځواکونو سره خپلى هر اړخيزي مرستي جاري وساتي.م

 

 

* * *

 

راديو آشنا صداى امريکا ساعت ٦ صبح ١٩ دلو

گزارش:

            قحطى مواد خوراکى در ولسوالى خواهان ولايت بدخشان خانواده ها را مجبور ساخته است تا کودکان شان را به مرکز اردوى ملى آن ولسوالى بسپارند. در اينمورد همکار ما کبير سيار گزارشى دارد که به توجه ميرسد.

             منيره عالمى وکيل در شوراى ولايتى بدخشان گفت خشکسالى هاى امسال باعث گرديده تا دهاقين نتوانند آذوقه مورد نياز شان را بدست بياورند. همچنان عدم موجوديت  يک برنامۀ کارى منظم از سوى دولت در قسمت انتقال  مواد غذايى به ولسوالى خواهان  در تابستان و خزان باعث گرديده تا مردم اين ولسوالى با قحطى مواد خوراکى مواجه گردند.

            وکيل شوراى ولايتى بدخشان گفت ساختمان جغرافيايى بدخشان طورى است که راه هاى  مواصلاتى  شانزده ولسوالى اين ولايت در طول سال صرف مدت چار ماه به روى ترافيک و عابرين باز بوده و در هشت ماه ديگر همچنان مشکل رفت و آمد وجود دارد.

             در همين حال عبدالمعروُف راسخ مسوول دفتر مطبوعاتى ولايت بدخشان ضمن اينکه مشکل کمبود مواد خوراکى در ولسوالى هاى سرحدى اين ولايت را ميپذيرد از انتقال اطفال چند خانواده محدود به دفتر ولسوال خواهان ياد آورى نموده گفت که من ميپذيرم که در ولسوالى هاى سرحدى که تا هنوز راه هاى شان مسدود است و مردم اين ولسوالى ها با مشکلات جدى مواجه اند، بناً يک تعداد خانواده ها به ولسوالى خواهان نقل مکان نموده.

             بايد گفت احداث و اعمار سرک حلقوى که ولسوالى هاى بدخشان را با مرکز ولايت وصل بسازد يکى از ضروريات عمدۀ باشنده گان اين مناطق ميباشد که با وجود وعده هاى مکرر دولت تا کنون در اين قسمت اقدام عملى صورت نگرفته است.م

 

* * *                                                         ختم

 

کابل/18/دلو/باختر

شماری از روزنامه های چاپی غیر حکومتی در پایتخت که به دسترس قرار گرفته در شماره های امروزی به بحث روی مسایل سیاسی و اجتماعی در کشور پرداخته اند و نیز اخبار و گزارش های را در مورد رویداد های جاری کشور و منطقه نشر کرده اند.

روزنامه هشت صبح برگ نخست را با اظهارات کراکر سفیر ایالات متحده امریکا در کابل آغاز کرده و از قول او نوشته ، تا زمانی که طالبان از القاعده جدا نشوند دفتری در قطر باز نمی شود.

به نوشته این روزنامه سفیر امریکا در یک گفتگوی ویژه با 8 صبح گفت که دفتر قطر تاکنون به دلیل جدا نشدن طالبان از شبکه القاعده و تقبیح حملات تروریستی از سوی این گروهٰ باز نشده است. این روزنامه همچنان از قول وی نوشته که این گفتگوی افغان ها با افغان ها است نه گفتگوی امریکا با طالبان.

هشت صبح در مطلب دیگر خبر داده که تغییری در استرایتژی ناتو تا سال 2014 به وجود نمی آید، این روزنامه همچنان در صفحه اول به سفر گیلانی به قطر توجه کرده مطلبی را نشر نموده است.

روزنامه ویسا دربرگ نخست خبر داٰده است که طالبان به رهبری ملا حسن کمیسیون ارتباط ایجاد کرده اند.

ویسا در مطلبی نوشته که در کنفرانس مونشن بر تعهدات درازمدت با افغانستان تاکید به عمل آمد.

ویسا همچنان در همین صحفه از قول مولانا فضل الرحمان رهبر جمعیت علمای پاکستان نوشته که امریکا موفق گردیده است که بدون پاکستان با طالبان روابط ایجاد کند.

ویسا از قول منابع پاکستانی نوشته که داکتر عبدالله با حنا ربانی توافق کرده است که در قطر با گیلانی ملاقات کند.

ویسا نیز نوشته که گیلانی به خاطر مذاکرات پیرامون افغانستان به قطر رسیده است.

ویسا در صفحه اخیر آورده است که خروج زودتر از موعد پذیرش شکست امریکا در افغانستان است.

روزنامه سخن جدید برگ نخست را با مطلبی پیرامون سفر صدراعظم پاکستان به قطر آغاز کرده و در مطلب دیگر نوشته که دوازده وزیر استجواب می شوند.

سخن جدید در مطلب دیگر نوشته که وزیر مالیه به قانون شکنی و اختلاس متهم شده است.

این روزنامه  در برگ نخست به کمبود معلمان مسلکی در ولایت بدخشان نیز توجه کرده مطلبی نشر نموده است.

سخن جدید در صفحه اخیر شماره امروز مطالبی را زیر عنوان خشم چین از اظهار نظر مک کین، جوانان جهان از بیکاری رنج می برند و دموکراسی به سبک روسیه را نشر کرده است.

همچنان محور برگ نخست را با مطلب زیر عنوان در سرپل والی ملامت است یا مردم‌؟ آغاز کرده و نیز در مطلب دیگر زیر عنوانی جرقه های روشنی در راه صلح برای مسأله جنگ و صلح پرداخته است. این روزنامه در برگهای دیگرشماره امروزی مطالب دیگر را نشر کرده است.

شاخص، در سخن شاخص نوشته که آیا امریکا قصد خروج از افغانستان را دارد؟

به همین ترتیب در مطلب دیگر پرسیده است. چرا نمی توانیم بودجه انکشافی را مصرف کنیم؟

به نوشته این روزنامه مولوی قیام الدین کشاف رییس شورای علما و سخنگوی شورای عالی صلح، از آزادی بیان موجود در افغانستان به شدت انتقاد کردو رییس شورای علما، آزادی بیان در افغانستان را به زهر تعبیر کرد.

به همین ترتیب روزنامه شاخص در برگهای دیگر، مطالب بیشتر را نشر کرده است.

روزنامه وحدت در برگ نخست نوشت که وزیر مالیه استیضاح می شود.

این روزنامه در مطلب دیگر نوشته که گیلانی برای شامل شدن پاکستان در پروسه مصالحه وارد قطر شد.

به نوشته این روزنامه ناتو گفته است که تلفات غیر نظامیان را در سال 2012 کاهش میدهند.

وحدت نیز نوشته که دوازده وزیر استجواب می شوند.

 ماند گار در برگ نخست زیر عنوان موج تازه خشونت ها و اهداف سیاسی پنهان نوشته که بحث صلح و مذاکره با طالبان یک بازی سیاسی است که برای رد گم کردن برنامه های بعدی صورت می گیرد. در واقعیت امر ،‌ طالبان دولتی در همکاری با استخبارات پاکستان می خواهند.

ماندگار نیز نوشته که وزیر مالیه استیضاح و دوازده وزیر دیگر استجواب می شوند.

به همین ترتیب سایر روزنامه ها یا به نشر مطالب مشابه ای پرداخته اند و دنبال سایر مسایل شده اند.