18 October 2019

RSS Facebook

سوداگریز


تازه خبرونه

Youtube Player

khantry design

سوداگریز

سوداگریز

فرهنگی

کابل / باختر\ د زمري٢٦مه
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې حسينې ساپۍ په هغې غونډه کې چې د هېواد        د خپلواکۍ د سلمې کاليزې د لاښې نمانځنې په مناسبت جوړه شوې وه وويل، د افغانستان خلک  په دې پوهېږي چې خپل برخليک څه ډول وټاکي.
د باختر آژانس د خبريال د خبرله مخې، په هغې غونډه کې چې د دغه وزارت د مشرتابه هيئت او کارکوونکو په  ګډون د مطبوعاتو د نړيوال مرکز په  تالارکې  جوړه شوه، د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې غونډې ته په وينا کې وويل، خلک د پرمختګ په لور روان دي او سږنى جشن په داسې حال کې نمانځل کېږي  چې د هېواد په اقتصادي، ټولنيزو او فرهنګي برخو کې اساسي بدلونونه رامنځته شوي دي.
ساپۍ وويل: د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت  ټولو بنسټونو ته لارښوونه شوي چې د خپلو کاري پروګرامونو راپور له مرکز سره شريک کړي، څو د هغو له مخې مستند فلم جوړ شي.
هغې دغه رازله خلکو څخه هم وغوښتل چې په هر ډول چې کولاى شي د يادې ملي او تاريخي  ورځې درناوى دې وکړي.
د يادونې وړ ده چې د ١٣٩٨ کال له پيل څخه د هېواد د خپلواکۍ د سلمې کاليزې د نمانځنې په مناسبت په هېواد کې زياتې غونډې جوړې شوې دي.
پاى \ ذ \

 

کابل / باختر\ د زمري٢٦مه
د اطلاعاتو او فرهنګ  وزارت د فرهنګ او هنر معين پوهاند محمد رسول باوري نن  د افغانستان د ( افغانستان د تياتر تاريخچه) مستند فلم په ملي تياتر کې پرانيست.
د باخترآژانس د خبريال د خبرله مخې، د دغه مستندفلم د پرانېستلو په مراسمو کې په داسې حال کې چې  د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت يوشمېر رييسانو او مسوولانو، د تياتر ممثلانو او يوشمېر فرهنګي شخصيتونو شتون درلود، پوهاند محمدرسول باوري  خبري وکړې او ويې ويل، چې د هېواد د خپلواکۍ د سلمې کالېزې په مناسبت دغه مستند فلم  د ملي تياتر له لوري  جوړ شوى دى.
پوهاند باوري په ټولنو کې د تياتر د مقام او رول په اړوند معلومات ورکړل  اوڅرګنده يې کړه چې د نړۍ په هيڅ سيمه کې تياتر او هنرهېر شوى نه دى  او د انسانانود ژوندانه يوه برخه  جوړوي.
هغه دغه راز په بېلابېلو مناسبتونو د تياتري ټوټو د برابرولو په لاره کې  د هڅو په خاطر د ملي تياتر له ممثلانو او مشرتابه څخه  مننه وکړه.
د ملي تياتر رييس سيد منصور رحماني هم په خبرو کې وويل، چې د ( افغانستان د تياتر تاريخچه ) مستند فلم د ملي تياتر په هلو ځلو سره د هېواد د خپلواکۍ د سلمې کاليزې په مناسبت چمتو شوى دى.
هغه وويل، چې د لومړي ځل لپاره د شاه امان الله خان د فرمان پربنسټ د ملي تياتر ودانۍ  په  ١٣٠٢ هجري لمريز کال کې د کابل د پغمان په سيمه کې جوړه شوه او په فعاليت يې پيل وکړ او د ( ويښتيا  د خوب د سيالۍ )  ترعنوان لاندې ننداره دهماغه وخت د ممثلانو په واسطه اجرا شوه.
دغه راز د پوهاند باوري په واسطه د ( افغانستان دتياتر  تاريخچه ) مستند فلم له پرانېستلو وروسته دغه فلم د ملي تياتر په تالار کې نندارې ته وړاندې شو.
وروسته د تياتر هغه ټوټه  چې د شاه امان الله خان  وروستۍ وينا پکې انځور شوې وه د ملي تياتر دممثل په واسطه اجرا شوه.پاى \ف \ذ 

کابل / باختر\ د زمري٢٦مه : 
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې حسينې ساپۍ نن د امان الله خان د اثارو او
د هېواد د خپلواکۍ او ترقۍ لپاره د هڅو نندارتون په کابل کې پرانيست.
د باخترآژانس د خبريال د خبرله مخې،  د دغه نندارتون د پرانيستلو په مراسمو کې  چې د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د فرهنګ او هنر د معين پوهاند محمدرسول باوري، د دې وزارت يو شمېررييسانو، په کابل کې د بهرنيو هېوادونو د سفيرانو او د سفارتونو د يوشمېر استازو، د يوشمېر دولتي، خصوصي  او فرهنګي بنسټونو د استازو په ګډون جوړ شو، لومړى د هېواد د جمهوررييس محمد اشرف غني پيغام د باخترآژانس د رييس نجيب الله شينواري په واسطه ولوستل شو چې په يوه برخه کې يې ويل شوي دي:
نن د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د دغې تاريخي پېښې په اړوند د امان الله خان  د اثارو او د هېواد د خپلواکۍ او ترقۍ لپاره  د هڅو تر عنوان لاندې يو نندارتون جوړ کړى دى چې د دغې پرتمينې او طلايي دورې د خاطرو د احيا کولو په برخه کې يو نيک او د قدر وړ اقدام دى.
هغه دوره چې د استعمار په وړاندې زموږ د خلکو روا مبارزو نتيجه ورکړه او د خپلواکۍ د ترلاسه کولو په خاطر يې د دې هېواد د بچيانو ميړانه او زړورتيا نندارې        ته وړاندې کوي.
دغه راز د جمهور رييس په پيغام کې د دې نندارتون د جوړولو په خاطر د اطلاعاتو او فرهنګ  له وزارت څخه مننه شوې ده.
وروسته د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې حسينې ساپۍ  خبرې وکړې او ويې ويل، چې د هېواد د خپلواکۍ د سلمې کاليزې په مناسبت د دې وزارت له لوري د فرهنګي پروګرامونو د جوړولو په لړ کې نن د امان الله خان د اثارو او د هېواد  د خپلواکۍ او ترقۍ لپاره  د هڅو نندارتون  چې د ملي موزيم له لوري چمتو شوى دى، پرانېستل کېږي.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې وويل، چې په دې نندارتون کې د شاه        امان الله خان د دورې بېلابېل اثار نندارې ته وړاندې شوي دي، څو د هغه په کړنو او فعاليتونو سره نننى نسل  په تېره بيا ځوانان  زياته بلدتيا پيدا کړي.
حسينې ساپۍ د ملي موزيم د پروګرامونو او ستراتيژۍ په اړوند معلومات ورکړل او ويې ويل: په پام کې ده چې په راتلوونکي کې د هېواد په ولايتونو کې هم موزيمونه  جوړ شي، ترڅو خلک او په تېره بيا نوى نسل د هېواد له تاريخ او هويت سره زياته بلدتيا پيدا کړي.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرستې ټينګار وکړ، چې د دې وزارت ترڅنګ  د هېواد د ټولو خلکو مسووليت دى  چې  د تاريخي شتمنيو او ملي پانګو دفاع او ساتنه وکړي.
دغه راز د ملي موزيم رييس محمد فهيم رحيمي هم په خبرو کې د دې نندارتون د محصولاتو په اړوند معلومات ورکړل او ويې ويل، چې د دې نندارتون ټول اثار د شاه  امان الله په دورې او دهغه په کړنو او فعاليتونو پورې اړه لري.
هغه وويل: ملي موزيمونه کولاى شي د فرهنګونو ترمنځ د ارتباط د پله او هم په ملي او بين المللي کچه د سولې د تامينونکوپه توګه وي.
د مراسمو په بهيرکې د شاه امان الله خان د دورې د فعاليتونو اوتصويرونو هغه مستند فلم  چې د ملي موزيم له لوري چمتو شوى و ، هم نندارې ته وړاندې شو.
دغه راز د حسينې ساپۍ په واسطه د نندارتون له پرانېستلو وروسته په داسې حال کې  چې د ملي موزيم له لوري معلومات ورکول کېدل ، برخه والو د دې نندارتون اثار وکتل.
پاى \ف\ ذ

 کابل/ باختر / د زمري ۲۵ مه
د باخترآژانس سیاسي مفسر لیکي:
پوره یوه پېړۍ مخکې افغان اتل ملت د ځوان، هڅاند، نوښتګر، پر هېواد او ولس مین  شهزاده  غازي امان الله خان په مشرۍ د افغانستان د بشپړې خپلواکۍ چغه پورته کړه. دا چغه دومره پیاوړې وه، چې له ځنډ پرته یې په ټوله سیمه او نړۍ کې انګازې خپرې شوې او د هغه مهال ستر استعماري ځواک، چې په امپراتورۍ کې یې لمرنه ډوبېده، پرته له دې چې د افغانستان خپلواکي په رسمیت وپېژني، بله لاره او چاره نه لرله. افغانستان په دې جغرافیه کې لومړی هېواد و، چې بشپړه خپلواکي یې تر لاسه کړه. امان الله خان ته په ټوله سیمه او ان نړۍ کې د یو ستر اتل په سترګه کتل کېدل.
په ځانګړي ډول د هند په نیمه وچه کې ټولو آزادۍ خوښوونکو ولسونو دا شعار زمزمه کاوه چې: ( ویاړ دې وي پر غازي امان الله خان، ژوندی دې وي غازي امان الله خان). د سیمې او نړۍ مطبوعاتو به د غازي امان الله خان انځورونه خپرول او د افغانانو پر اتلولیو به یې لیکنې کولې.
د افغانستان په تاریخ کې نوې پاڼه پرانیستل شوه. له تېرو پاچاهانو سره د امان الله خان ستر توپیر دا و، چې د ده لپاره د پاچاهۍ د ورځو شپو تېرولو مفهوم نه لاره، ده پاچاهۍ ته د مزو او چړچو د یوې وسیلې په سترګه نه کتل. امان الله خان پاچاهي د ملت یو ستر امانت او مسوولیت باله.
ژمن پاچا د دغه ستر ملي مسوولیت د سرته رسولو لپاره پراخ پروګرام درلود. د ده د پروګرام لومړۍ برخه همدا د افغانستان د بشپړې خپلواکۍ ترلاسه کول وو. دلته د یو ټکي یادول اړین دي او هغه دا چې افغانستان په خپل ټول تاریخ کې د کوم استعماري زبرځواک مستعمره نه دی پاتی شوی، خو د نولسمې پېړۍ په وروستیو او د شلمې پېړۍ په پیل کې د یو شمېر مجبوریتونو او دغه راز په سیمه کې د یوې سترې جیوپولیتیکې لوبې له امله یې بهرنی سیاست د بریتانوي هند تر کنترول لاندې راغی. امان الله خان د افغانستان بشپړه خپلواکي تر لاسه کړه او بیا یې د هېواد د پرمختګ لپاره د خپل پراخ پروګرام عملي کولو ته مټې راونغاړلې.
ده غوښتل چې افغانستان یو مډرن دولت ولري. د مډرن دولت د جوړولو لپاره لومړی شرط د قوانینو جوړول دي. اماني دوره په هېواد کې د قانون جوړونې پیلامه بلل کېږي. په ګڼو برخو کې نظامنامې تصویب شوې اود دولتي جوړښتونو د فعالیت لپاره حقوقي بنسټ او چوکاټ برابرشو. تر ده مخکې باور دا و، چې د پاچا خبره قانون دی، هرڅه چې پاچا وایي، باید هرومروتطبیق شي، خو امان الله خان دا  باوربدل کړ او قانون یې پر هرڅه لوړ او غوره وباله. ده د قانون بشپړ حاکمیت د هېواد د پرمختګ لپاره بنسټیز شرط باله. امان الله خان په مالي، اقتصادي، کلتوري، معارف،  ټولنیزو  او نورو برخو کې هم  ګڼ پرمختیایي پروګرامونه لرل، چې که کورنیو او بهرنیو دښمنانو د دغو پروګرامونو د عملي کېدو مخه نه وای نیولای، نو پوره باور دی، چې نن به افغانستان د نړۍ د ډېرو پرمختللیو هېوادونو په ډله کې شمېرل کېدای اونورو ته به مو د مرستې لاس اوږد نه وای. دا د هر پوه او هوښیار افغان دنده او مسوولیت دی، چې په خپل ګرېوان کې سر کښته کړي او په دې اړه فکر وکړي، چې د افغانستان د پرمختګ او غوړېدا  لپاره د غازي امان الله  خان ګڼ پروګرامونه ولې عملي نه شول. موږ باید په دې برخه کې له ناکامۍ درس واخلو او دا دی سل کاله وروسته بايد د همغو پروګرامونو د عملي کولو لپاره خپل مسوولیت سر ته ورسوو.
ن. ش.