28 May 2020

RSS Facebook

سوداگریز


تازه خبرونه

دولتي ادارې ثبات ته اړتیا لري

کابل / د غبرګولی ۸ مه / باختر افغانستان په اوسنیو...

Youtube Player

khantry design

سوداگریز

سوداگریز

Wednesday, 01 May 2013 10:23

تبصره

کابل- باختر د ثور يوولسمه :
دهيواد په اسعاري مارکيټونوکې پولي نوساناتو په هيوادکې د اقتصاد په نورو برخومستقيمې اغيزې کړې دي او دا کار د دې سبب شوى دى چې د لومړنيو اړتيا وړ توکو او د سون د موادو بيې هم ددغه حالت له امله اغيزمنې شي .
دباخترآژانس مبصر ليکي : په هيوادکې د بهرنيو اسعارو په تېره بيا د امريکايي ډالرو ارزښت په دې وروستيو ورځوکې له نوساناتو سره مخامخ شوى دى چې په هيوادکې په نورو اقتصادي برخو مستقيمې اغيزې کړې دي او د دې سبب شوى دى چې د لومړنيو اړتياوړ توکو او د سون د موادو بيې هم صعودي تګلورى غوره کړي ، د اسعارو د بيې د لوړوالى ډير مهم علت له هيواد څخه د اسعارو تيښته ده .
په يو شمېرګاونډيو هيوادونوکې سيمه ييزوپرمختياوو دغه هيوادونه په افغانستان کې اسعاري مارکيټونو ته متوجه کړي دي  او هره ورځ ددغو هيوادونو يوه زياته اندازه بې پشتوانې  پيسې افغانستان ته وارديږي او په بدل کې يې اسعار  د افغانستان  له پولو څخه بهر ته ليږدول کيږي .
سره له دې چې مرکزي بانک په تيرو وختونوکې له هيواد څخه د اسعارو د قاچاقو او تيښتې د مخنيوى په مقصد په يو لړ اقداماتو لاس پورې کړ او په هوايي ډګرونو کې دګمرک مسوولينو دنده ترلاسه کړه، اجازه ور نه کړي چې يو تن له شلو زرو ډالرو څخه زيات له هيواد څخه بهر ته وليږدوي، خو دغه اقدام ونه کړى شول له هيواد څخه داسعارو د تيښتې اوقاچاقو مخه ونيسي؛ ځکه ځمکنۍ پولې د پخوا په شان دقاچاق وړونکو په واک کې  دي.
له بلې خوا مرکزي بانک هره اوونۍ له پنځوسو څخه تر شپيتو مليونو ډالرو پورې ليلاموي؛ خو دغه اقدام هم د اسعارو د بيې په ساتنه کې دومره اغيزه ونه کړه. د اقتصادي کارپوهانو په باور په هيوادکې د اسعارو د بيې لوړوالى  بېلابېل عوامل لري .
په ځينوګاونډيوهيوادونوکې سياسي پرمختياوې چې دنړيوالې ټولنې له اقتصادي بنديزونو سره يوځاى دي ، ددې سبب شوى دى چې دغه هيوادونه دخپلواسعاري زيرمو د ډکولو لپاره د افغانستان مارکيټونو ته متوجه شي . بله  مسئله له ٢٠١٤ کال وروسته د حالاتو په باب د يو شميرکورنيو پانګې اچوونکو انديښنې دي.
دغه انديښنې هم ددې سبب شوى دى چې يو شمېرپانګه وال د خپلو پانګوپه ليږددونې اقدام وکړي .
دغه راز په هيوادکې دبهرنيو پوځيانو لګښتونه هم کم شوي دي .
غير رسمي شميرنې ښيي چې تراوسه پورې څلويښت زره تنه بهرني پوځيان له افغانستان څخه وتلي دي او دا کار په افغانستان  کې د بهرنيو پوځيانو د لګښتونو د کمښت سبب شوى دى .
دغه کارپوهان په دې باوردي چې له ټولوڅخه بده په بشپړه توګه په يو لګښتې هيواد د افغانستان بدليدل دى .
موږ بايدهرڅه له بهر څخه په اسعارو وپيرو او هيواد ته يې وارد کړو. په داسې حال کې چې زموږ صادرات له وارداتو څخه څو برابره کم دي. له هيواد څخه د اسعارو د وتلو سبب شوى دى او دغه ستونزه تر هغه وخته پورې نه حل کيږي چې په افغانستان کې مسوول مرکزونه د يو دقيق اقتصادي چلند په غوره کولو سره په هيواد کې  داقتصادي ثبات لپاره فکر ونه کړي .
  په دې اړوند د دولت او د خصوصي برخې رول د ارزښت او پاملرنې وړ دى او دولت هم په بازارکې په تشبث او اقتصادي بنسټونوپه ټينګښت سره کولاى شي د اقتصادي ودې لپاره زمينه برابره شي او خصوصي برخه په بېلابېلوبرخوکې په پانګونې سره کولاى شي له اوسنى حالت څخه په وتلوکې له هيواد سره مرسته وکړي.
له بلې خوا دولت په دې نه دى بريالى شوى چې په سمه توګه دکورنيو صنايعو ملاتړ وکړي. نن په کابل او هرات کې يو زيات شمېر صنعتي کارخانې د ړنګيدو په حال کې دي. په داسې حال کې چې دولت ځان دکورنيو صنايعو په ساتنې مکلف بولي او د تجملي مالونو او د ورته توليداتو د نه واردولو په باب له اقداماتو سره سره دغه ستونزه دپخوا په شان دهيواد په بازارونوکې شته .
له بده مرغه له ٢٠١٤وروسته کلونو په نسبت منفي انديښنو او انګيرنو د افغانستان په اقتصادي  ټولنې باندې  ناوړه اغيزه کړې ده .
سره له دې چې دولت دنړيوالې ټولنې ترڅنګ له ٢٠١٤ وروسته کلونو په نسبت د هيوادامنيتي او اقتصادي برخو ته په هيلې سره کوري او دغه درايت د ستاينې  وړ دى . خو په پاى کې په يوه دقيق اقتصادي چلندد افغانستان برلاسۍ هم مهم اوضرور دى چې له اقتصادي پلوه په ځان دهيواد د ډډې لګولو په مقصد زياتو پروګرامونو ته پاملرنه وکړي .

کابل- باختر د ثور يوولسمه :
دملي اردو منسوبينو پرون په خوست ولايت کې د چاڼيزو عملياتوپه بهيرکې د وسله والو مخالفينو يو قوماندان ونيوه .
دملي دفاع وزارت د ويندوى مطبوعاتي دفتر باخترآژانس ته خبر ورکړ : دغه عمليات د خوست ولايت د نادرشاه کوټ ولسوالۍ په مربوطاتوکې ترسره شول چې له امله يې د حکيم خان په نامه د حقاني د شبکې يو قوماندان چې د وسله والو مخالفينو د بريدونوپه پلان جوړولو او په واټونوکې دچاوديدونکو توکو او دماينونو په ښخولو کې رول درلود؛ له  يو کلاشينکوف اوله يوې تومانچې سره ونيول شو .
  ديوبل خبر له مخې: شپږ تنه وسله وال مخالفين پرون په کونړ ولايت کې دملي اردو دعملياتو په بهيرکې ووژل شول.
دغه کسان دهغو چاڼيزو عملياتو په بهيرکې چې دکونړ ولايت د غازي آباد، وټه پورې او د مرورې د ولسواليو په مربوطاتوکې ترسره شول، وژل شوي دي .
په هغو يو لړ نورو عملياتوکې چې دپکتيکا ولايت دبرملى ولسوالۍ په مربوطاتو کې ترسره شول؛ څلور تنه د تروريستي فعاليتونو په ګومان له څلوروموټرسايکلونو ، يو کلاشينکوف او يو صندوق ګوليو سره ونيول شول .

کابل- باختر د ثور د مياشتې ١١:
د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهوررئیس حامدکرزي، په سیمه يیز وخت پرون غرمه د استونیا له صدراعظم ښاغلى اندرس آن سیپ سره ددغه هېواد د صدارت په ماڼی کې وکتل.
د جمهوري رياست مطبوعاتي دفترباخترآژانس ته خبرورکړ:
په دې کتنه کې دواړو لورو د دوه اړخیزو همکاریو د پراختیا او په افغانستان کې د پانګې اچونې د ښو فرصتونو په باب خبرې وکړې.
د استونیا صدراعظم په بېلابېلو برخوکې له افغانستان سره د خپلې همکاری ډاډ څرګند کړ، وې ویل: هېواد به یې د افغانستان د ځوانو دیپلوماتانو د روزنې په بهیر کې  چې له وړاندې څخه پیل شوی، پراختیا رامنځته کړي او د کانونو د را ايستلو او د افغانستان د دولتي ادارو د ظرفیت جوړونې په برخه کې به د دغه هېواد له حکومت سره همکاري وکړي.
همدا راز د هېواد جمهوررئیس، په سیمه يیز وخت پرون له غرمې وروسته د استونیا د پارلمان له ریسې  سره د دغه هېواد د پارلمان په مقرکې وکتل.
په دې کتنه کې دواړو لورو، د افغانستان او استونیا ترمنځ د سیاسي، اقتصادي او پارلماني اړیکو د پراختیا په باب خبرې وکړې.
د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهوررئیس حامدکرزی او ملګری هيئت یې په سیمه يیز وخت پرون مازیګر له استونیا څخه د ډنمارک هېواد ته ورسید.
د هېواد جمهوررئیس به د پنجشنبې په ورځ د ډنمارک له صدراعظمې سره د افغانستان او ډنمارک ترمنځ د اوږدمهالو همکاریو موافقه لیک لاس لیک کړي.#

کابل- باختر د ثور د مياشتې ١١:
د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهوررئیس حامدکرزي، په سیمه يیز وخت پرون له غرمې مخکې د استونیا له جمهوررئیس ښاغلى توماس هینډریک ایلویس سره د دغه هیواد د جمهوري ریاست په ماڼی کې وکتل.
د جمهوري رياست مطبوعاتي دفترباخترآژانس ته خبرورکړ:
په دې کتنه کې دواړو لورو د افغانستان، د سولې د بهیر، له نړیوالو ځواکونو څخه افغان امنیتي ځواکونو ته د امنیتي مسوولیتونو د لیږد، د جمهوري ریاست د راتلونکو انتخاباتو او د اقتصادي مسئلو په باب خبرې اترې وکړې.
حامدکرزي په دې کتنه کې، ده او د ده ملګري هيئت ته استونیا  ته د سفر د بلنې له امله، له ښاغلي توماس هینډریک ایلویس څخه د مننې په ترڅ کې وویل: افغانستان په بېلابېلو برخوکې له استونیا سره د اړیکو او همکاریو د دوام او پراختیا غوښتونکی دی.
د هېواد جمهوررئیس د افغانستان د ځوانو دیپلوماتانو د روزنې او افغان ځوانانو ته د تحصیلي بورسونو د برابرولو له امله د استونیا له حکومت څخه مننه وکړه او له دغه هېواد څخه یې و غوښتل چې د افغانستان د ملي پولیسو او ملي اردو د روزنې او پیاوړتیا په لاره کې همکاري وکړي.
حامدکرزي په افغانستان کې د روغتیا سکټور ته د اشارې په ترڅ کې د استونیا پانګه وال وهڅول چې د دغه سکټور په خصوصي برخه کې پانګونه وکړي. ده، وویل: د افغانستان خلک د یوې عادي ناروغی د درملنې لپاره، پاکستان، هند او د ترکیې هېوادونو ته ځي، که چیرې د استونیا پانګه وال په دې برخه کې پانګونه وکړي، له یوه پلوه به افغانان له هېواد څخه له باندې تګ څخه خلاص شي او له بلې خوا به استونیايي پانګه وال ښه ګټه ترلاسه کړي.
د استونیا جمهوررئیس له افغانستان سره د خپلو همکاریو د دوام ډاډ څرګند کړ، وې ویل: اوس مهال استونیا د کابل پوهنتون د کمپیوټر ساینس له پوهنځي سره همکاري لري خو د هغو تجربو له مخې چې دغه هېواد یې د کمپیوټر له ټکنالوژی یا آی ټي څخه په استفادې د ښې حکومتوالی په برخه کې لري، غواړي خپلې تجربې له افغانستان سره شریکې کړي او په دې اړوند او په نورو بېلابېلو برخوکې له دغه هېواد سره همکاري وکړي.

کابل\  باخترد  ثور  دمياشتې  ١٠ :
د وزيرا نو شورا د اقتصادي کميټې غونډه نن له غرمې وروسته د جمهور رييس د مرستيال او د دغې کميټې د رييس محمدکريم خليلي په مشرۍ جوړه شوه.
دجمهوري رياست مطبوعاتي دفتر باخترآژانس ته خبر ورکړ: په دې غونډه کې لومړۍ په افغانستان کې د څرمنې د صنعت د ودې او پرمختيا لپاره دکسبګرو د ملي اتحاديې طرحه د کميټې دغړو له خوا وڅيړل شوه.
دکسبګرو د ملي اتحاديې د رييس دڅرګندونو له مخې: د څرمنې صنعت د افغانستان له دوديزو اولرغونوصنايعوڅخه دى چې په هيوادکې د ودې او پراختيا مناسبې زمينې لري.
ده دغه راز دڅرمنې د پروسس او توليد د فابريکو جوړول، هغوى ته دکارګري مرکزونوجوړول، دعسکري بوټانو د واردولو مخنيوى او د وزارتو نو د قرارداد له جامو څخه دبوټانو جلا کول په هيوادکې د څرمنې د صنعت دسمون او ملاتړ په لاره کې د دولت مهم چلندونه وبلل.
دکميټې غړوهم په دې موضوع باندې دټينګارپه ترڅ کې چې بايددڅرمنې دصنعت په ګډون د کورنيو صنايعو ملاتړ وشي. دڅرمنې د صنعت او دهيواد په دننه کې د بوټانو له توليد سره د ملاتړ په لاره کې پريکړه وکړه چې ټول وزارتونه او ادارې دې له دې وروسته په قراردادو نو کې بايد بوټان له جامو څخه جلا کړي او په جلا توګه دې داوطلبي ته وړاندې کړي چې هم داخلي بوټ ګنډونکي او هم دجامو توليدوونکي و کولى شي په هغو کې ګډون و کړي.
کميټې په دې اړوند د سوداګرۍ او صنايعو ، کرنې او او بو لګولو او د بهرنيو چارو وزارتونه او د آيسا د ادارې مسوولين موظف کړل چې دکسبګرو د ملي اتحاديې په همکارۍ په هيوادکې دڅرمنې دصنعت د ملا تړ او پيا وړ تيا په لاره کې خپله مشخصه طرحه کميټې ته وړاندې کړي.
دغونډې د کار په دوام اقتصادي کميټې د هيواد د مالياتو دقانون په اړوند دکسبګرواودکوچنيو صنايعو ستونزې ترغور او تدقيق لا ندې ونيولې . اقتصادي کميټې کوچني توليدي صنايع د هيواد د اقتصاد مهمه برخه وبلله چې د کار په پيدا کولو او د دولت دعوايدو په لوړولوکې مهم رول لري.
غړو  دمالي ملاتړيزو اسا نتياوو د برابرولو او هم د هغوى د ملا تړ لپاره د هيواد د مالياتي قوانينو د ښه والى په اړوند خپلې يولړ نظريې او پيشنهادو نه څرګندکړل . کميټې په دې اړوند د ماليې ، سودا ګرۍ او د اقتصاد وزارتو نه اودکسبګرو ملي اتحاديه موظف کړل چې موضوع دې په ګډه وڅيړي او حل کړي.
وروسته اقتصادي کميټې د کار د مناسباتو د تنظيم  په باب د کار او ټولنيزو چارو وزارت د مهمو او اساسي دندو موضوع وڅيړله.
دکار اوټولنيزو چارو د وزيرې دڅرګند ونو له مخې: دغه وزارت له اساسي قا نون اود کار له قانون سره سم، په کار پورې د اړوندو قوانينو د رعايت اوتطبيق د بهير دڅرنګوالى دڅيړنې مکلفيت لري.
کميټې په هيوادکې دکار د مناسباتو د تنظيم په لاره کې د کار او ټولنيزو چارو وزارت په محوري رول باندې د ټينګار په ترڅ کې ټول وزارتونه او ادارې مو ظفې کړې چې د روغتيايي حالت ، کاري مصئوونيت ، حقوقو او امتيازونو او د هغو نورو مواردو په ګډون چې د هيواد په نافذو قوانينوکې ليکل شوي دي؛ د کار د مناسباتو د څارنې او لارښوونې په لاره کې ددغه وزارت له هيئتونو سره لا زمې همکاري ولري.
په دې غونډه کې د ترانسپورت اود ملکي هوايي چلند وزارت دښاري ترانسپورت د اصلاح په اړتيا باندې دټينګار په ترڅ کې څرګنده کړه چې په اوس وخت کې دملي بس د تصدى د مديريت د اصلاح په صورت کې د بهرنيو هيوادونو د پانګې اچونې د ملاتړ د جلب لپاره مسا عدې زمينې شته.
وروسته په دې اړوند د اس، ام ، اس شرکت دملي بس د تصدى او د ښاري ترانسپورت د اقتصادي فعاليت د ښه والى په مقصد خپله طرحه کميټې ته وړاندې کړه. 
ددغه شرکت ديو مدير دڅرګند ونو له مخې: ددغې طرحې هدف په افغا نستان کې د ښاري بسونو دسيستم معياري کول دى.
ده څرګنده کړه چې په همدې مقصد ددغه شرکت پلان په دريو پړاونو فني اوتخنيکې مطالعه، له کابل ښارڅخه ولايتو نوته د ملي بس د نوى سيستم پراختيا او په نويو الکترونيکي سيستمونو سره په ولايتونوکې دملي بس د نمايندګيو فعالول دي.
دغونډې غړو هيواد ته ددغې موضوع د ارزښتاناک بللو او دهغې د حياتي بللو په ترڅ کې له تخنيکې ، د تطبيق د څرنګوالى، د وخت د ټاکنې ، ا جرا ئيوي وړتيا او د ځينو نورو مواردو له پلوه خپلې يو لړ نظريې او وړانديزو نه بيان کړل.
کميټې په دې اړوند د اقتصاد وزارت په مشرۍ اود ماليې ، ترا نسپورت او هوايي چلند او د ښار جوړولو د چارو د وزارتونو د معينانو په غړيتوب يو کميسيون موظف کړ چې ددغه شرکت د طرحې په باب يو ځل بيا غور او څيړنه و کړي او د خپل کارنتيجه دې د کميټې په يوه غونډه کې وړاندې کړي.
ددغې غونډې په پاى کې دغه راز د خوست والي او په ملي شوراکې ددغه ولايت دوو تنو استازو د ځينو اقتصادي او بنسټيزو پروژو او په ٢٥ مواردوکې سيمه ييزې ستونزې او ددغه ولايت دخلکو مشکلات بيان کړل. دخوست _ ګرديز سړک  او ددغه ولايت د هوايي ډګر بشپړول اود بڼوالۍ اوکرکيلې پراختيا او د بنسټيزو پروژو اجرا کول يې ډير مهم وبلل.
د اقتصادي کميټې غړو په خوست ولايت کې ددغو بنسټيزو پروژو له ډير ژر عملي کولو سره د ملاتړ او د خوست د والي او ددغه ولايت د استازو د وړانديزونو او غوښتنو د تاييدولو په ترڅ کې په دې اړوندپريکړه وکړه چې دکميټې ټول غړي وزارتونه او ادارې دې د يوې مياشتې په دننه کې ددغوستونزو په اړوند دخپلو کړو وړو دڅرنګوالى رپوټ برابر کړي او په هغې فوق العاده غونډه کې وړاندې کړي چې د جمهوررئيس د دويم مرستيال په مشرۍ ددغه ولايت د والي په ګډون، دده دکار په دفترکې په جوړه شي.

کابل\  باخترد  ثور  دمياشتې  ١٠ :
په ژورې خواشينۍ سره مې خبر ترلاسه کړ چې په پيښورکې د افغانستان د تجارتي اتشه قاري هلال الدين وقاد او محمدادريس د هغه ځانمرګى بريد له امله چې په پيښور ښارکې وشو؛ شهيدان شول.
زه دغه زړه بوږنوونکى جنايت ته چې د تروريستانو له خوا په دغه هيوادکې سازمان ورکړشوى و او دغه راز دګاونډي هيواد پاکستان ديوشمير مسلمانو خلکو د شهادت سبب هم شو؛ په کلکه غندم  .
دخپلې ژورې خواشينۍ او ډاډګيرنې مراتب د افغانستان د خلکو، د جهاد او مقاومت شخصيت او د سولې د عالي شورا جګپوړى غړى قاضي محمدامين وقاد او د هغو نورو دوستانو اوکورنيو ته وړاندې کوم .
د لوى خداى (ج) له دربارڅخه په پيښورکې د پرونى تروريستي پيښې شهيدانو ته د فردوس جنت او د هغوى دوستانو اوکورنيو ته د زغم اوصبر هيله کوم.

کابل\  باخترد  ثور دمياشتې  ١٠ :
دجمهوري رياست سرپرست مارشال محمدقسيم فهيم نن دبدخشان ولايت د وردوج ولسوالۍ له يوشمېر مشرانوسره په کتنه کې په داسې حال کې چې په ولسي جرګه کې دبدخشان ولايت د خلکو استازى فضل العظيم مجددي هم حاضرو؛ وويل: د امنيت مسئله اوهغه ته پاملرنه د دولت له مهمو دندو څخه ده.
دجمهوري رياست مطبوعاتي دفتر باخترآژانس ته خبرورکړ: په دغې ولسوالۍ کې سيمه ييزې ستونزې او د ثبات او امنيت د ټينګښت مسئله په دې کتنه کې د له مهمو خبرو  وړ موضوعګانو څخه دي.
ددغه ولايت دريو تنومشرانون په وارسره د ثور د اتمې د افغانستان دخلکو دجهاد د برياليتوب د ورځې له امله د ځان او د بدخشان ولايت دخلکو دمبارکيو مراتب دجمهوري رياست سرپرست ته څرگندکړل او د بدخشان په ښار او ولسواليوکې موجودې ستونزې  وړاندې کړې او زياته يې کړه چې د بدخشان خلک په خپلو سيموکې امنيت او ثبات ته له بل هرڅه څخه زيات ارزښت ورکوي او له دولت څخه غواړي چې دغې مسئلې ته زياته پاملرنه  وکړي.
دبدخشان ولايت مشرانو د جمهوري رياست له سرپرست  څخه وغوښتل چې په دغه ولايت کې دسيمه ييزو پوليسو ځواکونه پياوړي شي او شمير يې هم زيات شي چې وکولاى شي د امنيتي ځواکونو ترڅنگ  د امنيت په تامينولو او د نظام د ستنو په پياوړتيا کې هميشني همکاري ولري.
دجمهوري رياست  سرپرست دخبرو په ترڅ کې د بدخشان مشرانو ته وويل چې د ثور اتمه زموږ د خلکو د روا جهاد دبرياليتوب ورځ  زموږ دهيواد په تاريخ کې ديادونې ورځ ده. زموږخلکو د دښمنانو په وړاندې د جهاد او مقاومت له اوږدوکلونو او د زياتو قربانيو له ورکولو وروسته د برياليتوب د ورځې د رسيدو شاهدان وو.
دجمهوري رياست سرپرست زياته کړه: خپلو بچيانو ته ددغې ورځې ارزښت بيان کړئ اوهغه تلپاتې کړئ.
دجمهوري رياست سرپرست څرګنده کړه چې د امنيت مسئله او هغه ته پاملرنه د دولت له مهمو دندو څخه دي او له همدې امله په بدخشان کې امنيت موږ ته مهم دى اوپه دې باب کار دوام لري چې امنيتي مرکزونه د وسله والومخالفينوفعاليت پاى ته ورسوي.
دجمهوري رياست سرپرست د پوهنې، روغتيا او مواصلاتي لارو په برخوکې  دطرحه شويو ستونزو دحل کولو په لاره کې د بدخشان دخلکو مشرانو ته ډاډ ورکړ او يادونه يې وکړه چې خلک د هيواد په هرځاى کې بايد د امنيت اوثبات په تامينولو کې د هيواد له امنيتي ځواکونوسره همکار و اوسي؛ ځکه  په دغوبرخوکې دخلکو مشارکت دپرمختګ سبب کيږي .

کابل\  باخترد  ثور دمياشتې  ١٠ :
دبغلان ولايت په پنځو ولسواليوکې د واورې د سخت اورښت له امله ټولوميوه لرونکو ونو ته زيان او ښتى دى.
د اندراب په دريو ولسواليو او د خوست او فرنګ په ولسوالۍ کې تېره شپه د واورې د اورښت له امله د ميوو، په تېره بيا د مڼو ونو ته زيان او ښتى دى.
دبغلان په ده صلاح ولسوالۍ پورې اړوند د مرغ دغاښۍ د کلى مشر ملانظر له باخترآژانس سره د ټيلفوني اړيکې په ترڅ کې وويل: د واورې سخت اورښت هغه هم د ثور په مياشت کې د ونو د ميوو په له منځه تللو سربېره يوشمېر ونې له بيخه  ايستلې دي.
ده زيا ته کړه: په لوړو سيموکې د واورې ا ندازه پنځوسو سا نتي مترو او په اوارو سيموکې څه د پاسه پنځه ديرشو سانتي مترو ته رسيد لې ده.
خبرځاى زياته کړه: د واورې اورښت دپوهنې د بهير د ګډوډيدو او د ښوونځيو د خيمو د له منځه تللو سبب شوى دى.
د ده صلاح ولسوال عبدالحنان اندرابي وايي: د تيرې شپې د واورې اورښت د ميوه لرونکو بڼونو په ګډون، د کرنې په سلوکې پنځه څلويښت حاصلا تو ته زيان اړولى دى او هغوکسانو ته  چې د بڼوالۍ کسب لري؛ د زيات اقتصادي زيان سبب شوى دى.
دغه راز د پلسي او سوچي غاښي چې دوه غرني اوسختې سيمې دي او له مرکز سره د خوست اوفرنګ اوګذرګاه نور د ولسواليو د پيوستون لارې دي؛ هم له تيرې شپې را په ديخوا د ترافيکو پرمخ تړل شوې دي .
دبغلان ولايت د کرنې او اوبو لګولو رياست د ترويج مسوول محمد سالم وايي: د واورې ناڅاپي اورښت د مڼو، زردالو، شفتالو ، بادامو ، توتانو او نورو په ګډون ميوه لرونکو ونوته زيان اړ ولى دى او بڼوال يې اغيزمن کړي دي.

کابل\  باخترد  ثور دمياشتې  ١٠ :
دتورخم د دروازې د تړل کيدو له امله  څلورتنه ناروغان له منځه لاړل .
ددغو ناروغانو حالت چې خراب بلل کيده؛ ټاکل شوې وه د کورنيو له خوا يې د درملنې په مقصد د پيښور ښار ته وليږدول شي چې د تورخم د دروازې دتړل کيدوله امله له ساعتونو انتظار وروسته ساه ورکړه.
دباخترآژانس خبريال ګلستان غالب  چې په ننګرهار ولايت کې يې د تورخم دروازه کتلې ده وايي چې پاکستاني مامورينو دغه لاره له نن سهار دترافيکو پرمخ وتړله .
فرهاد يو ځوان چې د خپل کاکا ناروغ  زوى يې د دروازې د تړل کيدو له امله له لاسه ورکړى و؛  وويل چې په وار وار يې له پاکستاني سرحدي مامورينو څخه  د تيريدو اجازه وغوښته،  خو هغوى له ده سره له تاوتريخوالى ډک چلندوکړ.
د تورخم لاره دافغانستان اوپاکستان ترمنځ يوه لويه ترافيکي لاره بلل کيږي چې هر وخت دهغو افغانانو پرمخ تړل کيږي چې ويزه نه لري.
په ورځ کې په زرګونو افغانان د درملنې او دخپلو، خپلوانو دکتنې لپاره د پيښور ښارته تګ راتګ کوي، خو زياتره يې دپاکستان ويزه نه لري .
په همدې حال کې دننګرهار د والي ويندوى احمدضياعبدالزي په تورخم دروازه  کې د څلورو تنو افغان ناروغانو مړينه تائيدوي  او وايي چې دترافيکو پرمخ ددغې لارې د بيا پرانيستلو په مقصد خبرې دوام لري.
عبدالزي وايي چې د تورخم دلارې دبياپرانيستلولپاره د ننګرهار والي ګل آقا شيرزي په جلال آباد ښارکې دپاکستان له قونسل سره خبرې کړې دي.
ده وويل چې دغه لاره به ډېر  ژر بيا دترافيکو پرمخ بيا پرانيستل شي.

کابل\  باخترد   ثور  دمياشتې ١٠:
د سنامجلس د رييس فضل هادي مسلميار په مشرۍ د مشرانو جرګې په نننۍ غونډه کې په ايتوپيا هيوادکې د ډيجتل د پرمختيا په کنفرانس کې د مواصلاتو او مخابراتو د کميسيون د غړو د سفر د رپوټ په اوريدو سربېره، يو لړ هيوادنى مسـئلې وڅيړل شوې.
دمشرانو جرګې مطبوعاتي دفتر باخترآژانس ته خبر ورکړ: د غونډې په آزادو خبرو کې، د مشرانوجرګې منشي سيدفرخ شاه جناب د فارياب ولايت په قيصار ولسوالۍ کې د ميشتو وسله والو ځوا کونو او د طالبانو د وروستى نښتې په باب معلومات ورکړل او وې ويل چې وسله وال طالبان په دغې ولسوالې کې د يوې کورنۍ غړي په ډله ييزه توګه  شهيدان کړي دي او د خلکو په کورونو د درندو وسلو په ډزو سره يې يو شمېرنورخلک وژلي او يا ټپيان کړي دي چې ددغه ولايت وسله والو ځواکونو په کار لاس پورې کړ اونږدې اتيا تنو يرغلګرو ته يې مرګ ژوبله واړوله اوڅرګنده شوه  چې په دغه شان حالاتوکې دهوايي او کوماندويي ګوزارونو  ترپوښښ لا ندې او د امنيتي منسوبينو ترمنځ د انګيزې او ارادې په رامنځته کولو او د هغوى په سمبالولو سره کولى شو زيات برياليتوبونه ترلاسه کړو او په مستقل ډول د خپلو خلکو او هيواد د فاع وکړو.
دغه راز د نړۍ د سلو تنو متفکروکسانو په دويم ځاى کې د امنيتي مسووليتونو  د ليږدونې د کميسيون د رييس ډاکتر اشرف غني احمدزى ځاى نيول چې وکولى شول خپلې مفکورې په عمل کې پلي کړي، دمجلس د هرکلي وړ وګرځيدل او ددغه برياليتوب له امله دخوښۍ دڅرګندولو په ترڅ کې هيواد او ټولنې ته د خدمت لپاره د ډاکتر اشرف غني احمدزي د رول د لوبولو په باب هيله څرګنده شوه .
دغه راز دمجلس غړو د خبرو په ترڅ کې او هم د سناتور مير بهادر واصفي له خوا د يوشعر د لوستلو په ترڅ کې د هيواد دهغه وخت دمشرتابه پرخلاف د ثور د اوومې توره کودتا او د هغې خونړۍ پايلې او عواقب وغندل شول او د ثور اتمه ، د اسلا مي انقلاب د برياليتوب ورځ د افغانستان د آزادى د لارې د مجاهدينو د وياړلي ورځې په توګه وستايل شوه او ددغې تاريخي ورځې له ا مله رښتينو مجاهدينو او دشهيدا نو وارثانوته مبارکۍ وويل شوه.
په غونډه کې د امريکا د استخباراتي ادارې او د ځينو نورو هيوادونو له خوا دجمهوري رياست ماڼۍ او ځينو نورو اشخاصو او افرادوته د پيسو د ورکولوپه باب د ځينو رسنيو رپوټونه وڅيړل شول او څرګنده شوه چې د موضوع د رښتينوالي په صورت کې دې بايد د هغو د لګولو او اندازې دڅرنګوالى په باب عاموخلکو ته معلومات ورکړاى شي او هم وويل شول چې ځينې هيوادونه په بېلابېلو وختونوکې د خپلو هدفونو په مقصد د افغانستان په دولت د فشار اچولو په لاره کې په دغه شان رسانه يي جګړو لاس پورې کوي.
دغه راز د کابل ښار په بېلابېلو ناحيوکې د کوڅه ډبو او ليونيو سپيانو د زياتوالى له امله چې هره ورځ پيښې رامنځته کوي، انديښنه څرګنده شوه او له اړونده کميسيون ، کابل ښاروالۍ او له نورو مربوطو مراجعو څه په جدي توګه وغوښتل شول چې ددغو سپيانو په له منځه وړلوکې چې دخلکو،په تېره بيا د ماشومانو روغتيا او سلامتيا ته جدي خطرونه لري ، جدي تصميمونه ونيسي.
دغه راز په هيوادکې د وزګارتيا د زياتوالى له ا مله چې دټولنيزو زيانونو بېلابېل اړخونه په ځان پسې لري، انديښنه څرګنده شوه او وويل شول چې د هيواد د بنسټونو جوړولو ، دکورنيو توليداتو ملاتړ، د وارداتو اوصادراتو انډول، د انرژي برابرولو، د امنيت تامينولو او د پانګو جلبولو ته له پاملرنې پرته نشوکولاى وزګرتياترکنترول لاندې ونيسو او اړونده کميسيون ته دنده وسپارل شوه چې په دې لاره کې دې له اړ وندو مراجعو سره تدبيرو نه ونيسي.
دغه راز په هرات ولايت کې د ځان وژنې درې پيښې او په دغه ولايت کې د خپل زوى له خوا د يوې مور وژل کيدل ، په بې سارى توګه د لومړنيو اړتيا وړ توکو د بيو لوړ والى او د بهر نيو اسعارو په و ړاندې د افغانۍ پيسو د ارزښت کمښت ، په لويو لاروکې د موټرونو د ټکر د پيښو زياتوالى، په زابل ولايت کې د بريښنا نشتوالى، په غزني کې د نا امنيو زيا توالى او په نشه يي توکو د روږدو کسانو زياتوالى دغونډې نورموارد وو چې د هر يو په باب خبرې وشوې او تصميمونه ونيول شول او د غزني ولايت د امنيې قو ماندانۍ د امنيت د آمر او د نورو شهيدانو پا ک روح ته دعاوشوه.
د افغان ښځو د پوليسو د نه مصوونيت په باب د بشر د حقوقو د مدافع رپوټ خپرول غيرواقعبينانه و بلل شول اوڅرګنده شوه چې دهيواد په پو ليسوکې ښځې ښه مصوونيت لري او خپور شوى رپوټ له حقيقت څخه لرې دى او هم په غونډه کې وويل شول: په داسې حال کې چې له افغانستان څخه تر سعودي عربستان پورې د الوتکو دتګ راتګ کرايه څلور سوه اتيا ډالره ده، خو په فرضي حج کې له هرحاجي څخه د يو زرو پنځه سوه ډالرو په شاو خواکې اخيستل کيږي چې په دې صورت له حاجيانو څخه زيا تې پيسې اخيستل کيږي.
غونډې دموضوع د اړين والى له ا مله اړونده کميسيون ته دنده وسپارله چې دغه موضوع دې په جدي تو ګه له مسوولينو سره طرحه کړي او تصميم دې ونيسي او هم پريکړه وشوه چې د مشرانو جرګې هيئت دې د ننګر هار ولايت دګوښتې ولسوالۍ ته سفر وکړي او د دروازې د جوړولو او د موضوع د څرنګوالى په اړوند خپل رپوټ دې عمومي غونډې ته وړاندې کړي.
د ليکلو او شفاهي رپوټونو له مخې: د هيواد د سړو سيمو په ځينو ولايتونوکې د واورې او باران پرله پسې اورښتونو د خلکو کرکيلې اومالدارۍ ته تاوان اړولي چې ددغو اورښتونو له امله د پنجشير ولايت په پريان ولسوالۍ کې مواصلاتي لارې تړلې شوې دي او بايد له طبيعي پيښو سره د مبارزې د کميټې مسوولين په دې بر خه کې پاملرنه وکړي.
له اجنډاسره سم، د ختيځې افريقا دريو هيوادونو ايتوپيا،کينيا ،ويوګاندا ته د مشرا نو جرګې د مواصلاتو اومخابراتو د کميسيون دغړو دسفر رپوټ چې د آغاخان د پرمختيايي مرکز په مالي مرسته د ډيجيتل د پرمختيا په کنفرانس کې دګډون لپاره شوى و؛ د سناتورانو سهيلا شريفي او انجنير احمد جاويدروف له خوا وړاندې شو.
په رپوټ کې ويل شوى دى چې دغه هيئت د معاصرې تکنالوژى برياليتوبونه او پرمختياوې، په فني ډول دکرنيزو محصولا تو برابرول، د تاريخې آبداتو بيا احيا کول او د اوبو بريښنا پروژې چې د آغاخان مرکز په دغو دريو هيوادونوکې کافي تجربه لري؛ وکتلې.
ددغه سفرنتيجه چې له بېلابېلو اړخونو اغيزمنه وبلل شوه او وويل شول چې له دغو هيوادونو سره د افغانستان د اړيکو پراختيا او د مخابراتي برخې د پانګې اچوونکو هڅوونه او په افغانستان کې په بنسټيزو، اقتصادي ، ټولنيزو او فرهنګي پروژوکې د آغاخان د پرمختيايي شبکې د پانګې اچوونکو زياته پا ملرنه جلب شوه چې په بدخشان کې د بريښنا د يو بند د جوړولو، د افر يقايي هيوادونو په پوهنتونونوکې د تحصيلي بورسونو د وړا ندې کولو اودنورو بنسټيزو او اقتصادي برخو په ګډون، په بېلا بېلو برخوکې له افغانستان سره همکاري وکړي، ځکه دغه شبکه د خپلو پروژو په جوړولوکې نړيوال معيارونه په دقيقه توګه رعايتوي.
دغه راز وړانديز وشوچې د آغاخان دپرمختيا يي شبکې له پرو ژو سره دعامه ملاتړ دکچې دلوړولو په لاره کې دې ټولې اقتصادي ، فرهنګي او ټولنيزې پروژې د افغانستان دولت ، پارلمان او خلکو ته معرفي شي او ددغه مرکز له ټولګټو پروژو سره د ملاتړ لپاره په کابل کې د آغاخان له سفير او استا زى سره د همکارى اړيکې شريکې شي.
دغه راز د پامير ښارګوټى د نجونو د ليسې يو شمېر استادانو او زده کوونکو د عمومي غونډې د بهير او د ملي شورا د نورو برخو دکتنې په ترڅ کې د ديني ، فرهنګي ، پو هنې او د لوړو زده کړو د چارو د کميسيون له رييس مولوي محمود دانشجو سره وکتل او ددغه ښوونځى په جوړولو او د تدريسي زمينو په برابرولو کې يې ددغې ليسې د مديرې محترمې ليلماقديري څخه قدرانۍ څرګنده کړه او ددغې ليسې د مسوولينو دکړو وړو د ستاينې لپاره يې د ديني او فرهنګي چارو د کميسيون د رييس د کتنې غوښتنه وکړه چې د ده له خوا په دې برخه کې ژمنه وشوه.